گزارشی از چالش‌های کارگران در این روز‌ها | کسری بیمه، عامل نیمی از شکایات کارگران

به گزارش شهرآرانیوز؛ در میان آمار‌ها و مصوبات رسمی، صدای کارگران اغلب در لابه لای اعداد گم می‌شود، اما کافی است پای درددلشان بنشینیم تا تصویر واقعی تری از معیشت و امنیت شغلی ترسیم شود. پیام‌هایی که این روز‌ها از قشر کارگر به دست ما رسیده، محور‌هایی مانند کسری بیمه و قرارداد‌های کوتاه مدت تا بحران درمان، مسکن و نگرانی از تعدیل نیرو را در بر می‌گیرد. روایت‌های مردمی کارگران، تصویری متفاوت از واقعیت زندگی و کار این قشر زحمت کش ارائه می‌دهد، تصویری که در آن، دغدغه معیشت، امنیت شغلی، درمان، بیمه و مسکن، همچنان در صدر نگرانی‌ها قرار دارد.

پیام‌هایی که از سوی کارگران و خانواده‌های آن‌ها به دست ما رسیده است، نشان می‌دهد مسائل جامعه کارگری فقط به رقم دستمزد محدود نمی‌شود، بلکه زنجیره‌ای از مشکلات به هم پیوسته، زندگی روزمره آن‌ها را تحت تأثیر قرار داده است.

گلایه از قرارداد‌های ۱۵ روزه

در کنار مشکلات معیشتی، نگرانی از امنیت شغلی نیز به یکی از محور‌های ثابت پیام‌های مردمی تبدیل شده است. برخی کارگران از زمزمه‌های تعدیل نیرو در واحد‌های بزرگ خبر می‌دهند و برخی دیگر از قرارداد‌های چندروزه و کوتاه مدتی می‌گویند که امکان هرگونه برنامه ریزی برای آینده را از آنها سلب کرده است.

وقتی کارگری با قرارداد پانزده‌روزه یا یک‌ماهه مشغول به کار است، طبیعی است که نتواند برای ازدواج، فرزندآوری، اجاره خانه یا حتی ادامه درمان خود تصمیمی پایدار بگیرد. این بی ثباتی شغلی، فراتر از یک مسئله اداری، به عاملی برای فرسایش روانی و اجتماعی نیروی کار تبدیل شده است.

مروری بر پیام‌های مردم

شهروندی با ارسال پیامکی به ستون حرف مردم برایمان نوشت: می‌گویند دستمزد ما را بالا برده‌اند، اما تورم زیاد تمام برکت آن را یک شبه برد. شنیده‌ها حاکی از تعدیل نیرو در بعضی کارخانه‌هاست. سال را با نگرانی تعدیل شروع کردیم. در این میان برخی کارفرمایان هم از تعطیلات نوروز سوءاستفاده کرده‌اند.

شهروند دیگری با اشاره به مشکل مسکن کارگران برایمان نوشت: فرزندم بیماری خاص دارد، بیمارستان دولتی نوبت یک پزشک خاص را دست کم برای یک ماه دیگر می‌دهد، تازه اگر بتوانیم نوبت بگیریم. بیماری منتظر نوبت نمی‌ماند. پول رفتن به کلینیک خصوصی را هم نداریم. تکلیف ما چیست؟

کارگر دیگری در گفت‌و‌گو با تحریریه صدای مردم می‌گوید: من سال هاست کار می‌کنم، نمی‌دانم حق مسکن، حق اولاد یا عیدی من چقدر است؟ چرا در هیچ‌جای قانون بر اطلاع رسانی این موضوع به کارگران تأکید نشده است؟ کارفرمای من می‌گوید واحد صنفی ما کوچک است؛ بنابراین حق مسکن و اولاد ندارید. اما قانون یکی است، چرا باید ما محروم باشیم؟

او در ادامه گلایه هایش می‌گوید: در سال‌های قبلی کارم، کسری بیمه دارم. از طرف دیگر عنوان شغلی من عمومی ثبت شده است. با این شرایط ادعای سابقه کرده‌ام، اما می‌گویند ماهی فقط ۵۰۰ پرونده بررسی می‌شود، یعنی من باید چند سال منتظر بمانم تا نوبت من برسد؟

تعدیل نیرو، مهم‌ترین چالش پیش روی کارگران

به دنبال پیگیری این مطالبات شهروندان نایب‌رئیس کانون هماهنگی شورا‌های اسلامی کار استان درباره مشکلات معیشتی کارگران بیان می‌کند: وضعیت معیشتی کارگران با مشکلات جدی روبه روست. علیرغم جنگ تحمیلی سوم بسیاری از کارفرمایان در خط مقدم تولید به کشور کمک کرده‌اند، اما تعدادی از کارفرمایان نیز با بی انصافی، به جای کمک به کشور، تمرکز خود را بر روی تعدیل نیرو‌ها گذاشته‌اند. این شرایط کار را برای جامعه کارگری سخت می‌کند.

صادق ضامن با بیان اینکه دولت می‌تواند در این زمینه، مشابه زمان کرونا، کمک‌هایی را برای بهبود شرایط کارفرمایان با توجه به تورم و افزایش قیمت‌ها ارائه دهد، می‌افزاید: متأسفانه ابتدای امسال، چون کارگران ۱۵ روز اول را سر کار نیامده و ۱۶ روز بعدی هم کارخانه‌ها فعالیتشان را آغاز نکرده بودند، عملا حق کارگران در این ماه پایمال شد. اکنون علاوه بر مسئله معیشت، مسئله مسکن و درمان نیز به دغدغه‌های اصلی کارگران تبدیل شده است.

مشکلات درمان

نماینده کارگران در شورای اسلامی کار استان می‌گوید: با توجه به گرانی‌ها و وضعیت تورم، پرداخت هزینه‌های درمانی برای کارگران بسیار دشوار شده است. امروز بهترین متخصصان و پزشکان درمان‌ها را در کلینیک‌های خصوصی ارائه می‌دهند. از سویی آیا واقعا سیستم بیمارستان‌های دولتی پاسخگوی نیاز کارگران در شرایط بیماری که نیاز به رسیدگی فوری دارد، هستند؟

بیمار نمی‌تواند منتظر بماند تا در یک روز مشخص به پزشک خاصی در بیمارستان دولتی مراجعه کند. صادق ضامن درخصوص اطلاع رسانی قوانین در حوزه کارگری اضافه می‌کند: در استان، کانالی به نام (کاریار) جهت اطلاع رسانی بخشنامه‌ها و قوانین روز به کارگران راه اندازی شده تا کارگران بتوانند از حقوق خود مطلع شوند.

گلایه از قرارداد‌های کوتاه مدت

نایب رئیس کانون هماهنگی شورا‌های اسلامی کار تأکید می‌کند: نبود امنیت شغلی به دلیل قرارداد‌های کوتاه مدت، یکی از موانع اصلی احقاق حقوق کارگران و نیازمند توجه جدی مسئولان و اصلاح قوانین در این زمینه است. یکی دیگر از مهم‌ترین مشکلات اساسی کارگران امنیت شغلی و قرارداد‌های کوتاه مدت است. وقتی قرارداد پانزده‌روزه، یک ماهه یا شش ماهه باشد، کارگر چگونه می‌تواند از حقوق خود دفاع کند؟

نماینده بدوی کارگران در کمیته مشاغل سخت و زیان آور استان در ادامه اضافه می‌کند: بیشترین مشکلات مربوط به اجرانشدن ماده ۱۴۸ قانون کار و پرداخت نشدن حق بیمه و مزایای حین کار است.

وی با بیان اینکه ۵۰ درصد شکایت‌های کارگران مربوط به کسری بیمه است، بیان می‌کند: در ماه‌های اخیر، علاوه بر مشکلات بیمه‌ای، مسئله اصلاح عناوین شغلی در پرونده‌ها نیز موجب افزایش حجم شکایات شده است. کارگرانی که در گذشته، به ویژه پیش از سال۱۳۹۵، عناوین شغلی عام داشتند، با ابلاغ بخشنامه ۱۷۷۷ سازمان تأمین اجتماعی مشکلات جدیدی برای پیگیری پرونده در کمیته مشاغل سخت و زیان آور پیدا کردند که سبب می‌شود درخواست مجدد بدهند. درنتیجه حجم پرونده‌ها بیشتر شده است.