از قربان تا غدیر؛ پلی از «تسلیم» تا «ولایت‌پذیری»

محمد جلالی در گفت‌و‌گو با شهرآرانیوز، به تحلیل ارتباط میان دو عید قربان و غدیر در دهه امامت و ولایت پرداخت.

به گفته وی، عید قربان نماد «تسلیم مطلق در برابر امر الهی» و عید غدیر نماد «پذیرش ولایت» است و این دو در یک مسیر معنوی به هم متصل می‌شوند.

جلالی با اشاره به داستان حضرت ابراهیم (ع) که بدون، چون وچرا حاضر شد عزیزترین داشته خود را قربانی کند، تصریح کرد: روحیه تسلیم، مقدمه عید غدیر است. ولایت یعنی پذیرش این حقیقت که یک انسان معصوم از طرف خدا برای هدایت انسان‌ها تعیین شده است.

به بیان وی عید قربان پیام «من بنده بی‌چون‌وچرای خدا هستم» را دارد و عید غدیر می‌گوید «پس اطاعت از ولی خدا یعنی اطاعت از خود خدا».

این پژوهشگر با استناد به آیه ۶۲ سوره حج، تسلیم در برابر ولی خدا را مصداق حقیقت دانست و افزود: در روایات نیز بهترین قربانی، قربانی کردن هوای نفس معرفی شده است. از این منظر، قربانی در روز عید، صرفا ذبح یک حیوان نیست، بلکه تمرینی عملی برای قربانی کردن ارادهٔ شخصی به نفع اراده الهی محسوب می‌شود.

جلالی با اشاره به منابع تاریخی، به نقل از علامه امینی در کتاب الغدیر یادآور شد: پیامبر اکرم (ص) در حجةالوداع و در ایام قربان، بار‌ها به مقام حضرت علی (ع) اشاره کردند.

وی همچنین به سوره کوثر اشاره کرد که به گفته مفسران درباره نهر غدیر و حضرت علی (ع) نازل شده و با آیه «فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَ انْحَرْ» (نماز بخوان و قربانی کن) به پایان می‌رسد؛ یعنی نماز و قربانی مقدمه‌ای برای رسیدن به کوثر غدیر است.

این کارشناس مذهبی در بخش دیگری از سخنان خود، پیام این دو عید را برای جامعه امروز چنین تبیین کرد: اگر کسی مدعی اسلام است، باید اطاعت از ولی جامعه را نیز بپذیرد. عید قربان تمرین اطاعت بدون شرط است و در عید غدیر نیز انسان باید نفس خود را برای ولایت قربانی کند.

وی هشدار داد: امروز بسیاری ولایت را تنها با زبان می‌پذیرند، اما حاضر نیستند سلیقه شخصی، راحتی یا منافع خود را برای فرمان ولی‌فقیه قربانی کنند.

جلالی با تأکید بر پیوستگی این دو عید اظهار داشت: عید قربان بدون غدیر ناقص است، زیرا قربانی بدون ولی، تشریفی بی‌هدف خواهد بود. از سوی دیگر، غدیر بدون قربان نیز توخالی است، چون ولایت‌پذیری بدون تمرین تسلیم، بیش از یک شعار نیست.

وی دهه امامت و ولایت را پلی از بندگی ابراهیمی تا رهبری علوی توصیف کرد و ابراز امیدواری نمود: انسان‌ها بتوانند قربانی‌کنندگان واقعی هوای نفس و گردن‌نهندگان به ولی الهی باشند.