جام جهانی فقط ۱۱ بازیکن داخل زمین نیست. پشت هر تیم ملی، مجموعهای از مدیران، سرپرستان، آنالیزورها، مسئولان رسانهای و نیروهای اجرایی قرار دارند که حضورشان بخشی جداییناپذیر از روند برگزاری مسابقات است. به همین دلیل هم ماجرای عدم صدور ویزای بخشی از اعضای کاروان ایران، فراتر از یک مسئله اداری، به یک چالش جدی اجرایی تبدیل شده است.
در روزهای اخیر بیشتر توجهها معطوف به تعداد نفراتی بوده که ویزای آنها صادر نشده، اما کمتر کسی به این پرسش پرداخته که در عمل قرار است چه اتفاقی رخ دهد. اگر سرپرست یا مدیر تیم امکان حضور در محل مسابقات را نداشته باشد، چه کسی در جلسات هماهنگی پیش از بازی شرکت خواهد کرد؟ جلساتی که در آنها درباره جزئیترین مسائل اجرایی مسابقه، از زمانبندیها گرفته تا امور مربوط به برگزاری بازی، تصمیمگیری میشود.
در فوتبال حرفهای وظایف بهصورت دقیق تقسیم شده است. همانطور که سرمربی مسئول امور فنی است، مدیر تیم و سرپرست نیز مسئولیت بخش قابل توجهی از امور اجرایی و اداری را برعهده دارند. این دو حوزه قابل جایگزینی با یکدیگر نیستند. نمیتوان انتظار داشت مربی یا یکی از اعضای کادر فنی همزمان مسئولیتهایی را برعهده بگیرد که اساساً برای آنها تعریف نشده است.
موضوع به همین جا ختم نمیشود. مدیر رسانهای تیم ملی نیز یکی از حلقههای مهم ارتباطی میان تیم، برگزارکنندگان مسابقات و رسانههای بینالمللی است. اگر او در کنار تیم نباشد، تکلیف نشستهای خبری رسمی چه خواهد شد؟ چه کسی هماهنگی مصاحبهها، ارتباط با خبرنگاران و مدیریت برنامههای رسانهای را برعهده میگیرد؟ در رویدادی به بزرگی جام جهانی، اینها مسائل حاشیهای نیستند؛ بخشی از فرآیند حرفهای برگزاری مسابقات محسوب میشوند.
از سوی دیگر، آنالیزورها و اعضای پشتیبانی فنی نیز در فوتبال امروز نقش تعیینکنندهای دارند. فاصله فوتبال مدرن با فوتبال چند دهه قبل دقیقاً در همین جزئیات است. تصمیمهای فنی، بررسی حریفان و تحلیل مسابقات به کمک همین نیروها انجام میشود. حذف بخشی از این مجموعه، عملاً توان عملیاتی یک تیم را کاهش میدهد.
اینجاست که موضوع از سطح یک اختلاف سیاسی فراتر میرود و به اعتبار برگزاری جام جهانی گره میخورد. وقتی یک تیم ملی با کاروانی ناقص در مسابقات حاضر میشود، سؤال فقط این نیست که چند نفر ویزا نگرفتهاند؛ سؤال اصلی این است که چگونه قرار است وظایفی که برای آنها تعریف شده انجام شود.
شاید تیم ملی در نهایت راهی جام جهانی شود و مسابقات خود را نیز برگزار کند، اما حتی در آن صورت هم این پرسش پابرجا خواهد ماند؛ در بزرگترین رویداد فوتبالی جهان، اگر مدیر تیم در جلسه هماهنگی حضور نداشته باشد، اگر مدیر رسانهای پشت تریبون نشستهای رسمی نباشد و اگر بخشی از کادر اجرایی از همراهی تیم محروم شوند، آیا میتوان ادعا کرد که همه تیمها در شرایطی برابر و حرفهای در مسابقات شرکت کردهاند؟