در دنیای امروز که تولیدات صنعتی به سرعت گسترش یافتهاند، صنایع دستی همچنان جایگاه ویژهای در میان مردم دارند؛ زیرا هر اثر دستساز، داستانی از فرهنگ، سنتها و ذوق هنری سازنده خود را در دل دارد. از فرش و گلیمبافی گرفته تا سفالگری، خاتمکاری، میناکاری و دهها هنر دیگر، صنایع دستی جلوهای از تاریخ و تمدن ملتها هستند.
در ایران نیز صنایع دستی از تنوع و غنای چشمگیری برخوردار است و بسیاری از شهرها و روستاها به عنوان مراکز مهم تولید آثار هنری شناخته میشوند. حمایت از هنرمندان، آموزش نسلهای جوان و معرفی این آثار به بازارهای جهانی میتواند به حفظ و گسترش این میراث ارزشمند کمک کند.«اَبَرسیج» روستایی در دهستان خرقان، بخش بسطام شهرستان شاهرود در استان سمنان است که از گذشتههای دور قطب نمدمالی بوده است. نمد به عنوان محصولی کاربردی از پشم طبیعی، در تولید زیراندازها، پوششهای سنتی و سایر محصولات مورد استفاده قرار میگیرد. این هنر که حاصل دانش بومی و سازگاری با شرایط اقلیمی منطقه است، همچنان به عنوان یکی از نمادهای صنایع دستی روستا شناخته میشود.
دیگر هنرهای اصیل ، «چوخهدوزی» زنان ترکمن است که در روستای مرزی "بش دره" بیشتر رواج دارد. چوخه به عنوان پوششی سنتی، بخشی از فرهنگ و هویت قوم ترکمن را تشکیل میدهد و دوخت آن نیازمند مهارت، دقت و آشنایی با الگوهای سنتی است.
همچنین بافت «فرش ابریشم دورو» که در روستای "دویدوخ" راز وجرگلان خراسان شمالی انجام میشود یکی از ارزشمندترین دستبافتههای سنتی است که به دلیل ظرافت، کیفیت بالا و قابلیت استفاده از هر دو روی فرش، شهرت فراوانی دارد. با وجود ارزش فرهنگی و اقتصادی این صنایع دستی، امروزه تداوم آنها با چالشهایی روبهرو شده است. بخش عمده فعالان این حوزه را زنان با رده سنی بالا تشکیل میدهند که سالها تجربه و مهارت را در اختیار دارند. کاهش استقبال نسل جوان از این هنرها میتواند تداوم و بقای این میراث ارزشمند را با چالش مواجه کند. بنابراین حمایت از هنرمندان، ایجاد بازارهای مناسب فروش و تشویق جوانان به یادگیری این مهارتها برای حفظ و ماندگاری این صنایع دستی ضروری است.
