نمایشگاه گروهی نقاشی و طراحی محصول در نگارخانه «تِ» مشهد | روایتی نو از پیوند هنر، اشیا و موسیقی

به گزارش شهرآرانیوز؛ نگارخانه «تِ» مشهد این روز‌ها به کانون گفت وگویی میان هنر‌های تجسمی و طراحی صنعتی تبدیل شده است. این مجموعه با میزبانی هم زمان از نمایشگاه گروهی نقاشی «تن از گل» و نمایشگاه انفرادی طراحی محصول محمد کتابی با عنوان «سی‌ می‌نور»، کوشیده است مرز‌های میان «اثر هنری» و «شیء کاربردی» را در بستری معاصر بازخوانی کند.

نمایشگاه گروهی «تن از گل» با گردآوری آثاری از هنرمندان معاصر ایران، نگاهی دوباره به یکی از کهن‌ترین و ماندگارترین سوژه‌های تصویری در فرهنگ و هنر این سرزمین دارد. در این مجموعه، آثار هنرمندان مشهدی در کنار آثار هنرمندان مطرح دیگر و در تعامل با نگارخانه‌های معتبری، چون «دستان»، «هما» و «باوان» قرار گرفته‌اند تا گفت وگویی میان تجربه‌های متفاوت و نگاه‌های متنوع، اما هم ریشه و مشترک، شکل بگیرد.

«گل» در هنر ایران، تمثیلی است که هم زمان با شادی، سوگ، آیین و زیست روزمره پیوند خورده است. رویش هر گل نمادی از یک امکان نو و پژمردگی آن، یادآور پرسشی از زندگی‌هایی است که فرصت ماندن نیافتند. این نمایشگاه به این نسبت پیچیده پرداخته و نحوه رویارویی هنرمندان با این سوژه آشنا را بررسی می‌کند؛ تلاشی برای نگاه کردن به آنچه دیگر در برابر چشم نیست، اما اثر آن در حافظه جمعی ما باقی است. 

در بخش دیزاین نگارخانه «تِ»، نمایشگاه «سی‌ می‌نور» اثر محمد کتابی، روایتی متفاوت از پیوند میان موسیقی و طراحی ارائه می‌دهد. این دیزاینر که پیش از طراحی، در دنیای موسیقی زیسته است، آثار خود را از دل نسبت میان «نت ها» و «اشیا» بیرون می‌کشد. او معتقد است همان طور که در موسیقی، آزادی از دل محدودیت نت‌ها و قواعد متولد می‌شود، در طراحی می‌توان در دل محدودیت ها، امکانی تازه خلق کرد.

در روزگاری که اشیا بی وقفه تولید و مصرف می‌شوند، «سی‌ می‌نور» نه به دنبال افزودن بیهوده به جهان اشیاء، بلکه در پی بازنگری در ماهیت چیزی است که از پیش وجود دارد. این نمایشگاه که از ۲۲ خردادماه افتتاح شده است، به مدت یک ماه میزبان هنردوستان خواهد بود.

تداوم در برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی دیزاین (طراحی)

داوود مرگان، طراح گرافیک و مدیر هنری نگارخانه «تِ»، درباره رویکرد این مجموعه در میزبانی هم زمان از آثار هنری و طراحی صنعتی و ظرفیت‌های بی نظیر هنرمندان مشهدی می‌گوید: نگارخانه «تِ» به دو بخش مجزای «آرت نگارخانه» و «دیزاین نگارخانه» تقسیم شده است. این تفکیک به ما اجازه می‌دهد تا به صورت تخصصی و با تمرکز بالا، میزبان آثار هنری و محصولات طراحی صنعتی باشیم.

وی با اشاره به خلأ موجود در فضای نمایشگاهی کشور، به ویژه در شهرستان ها، افزود: در سطح کشور نگارخانه‌های محدودی وجود دارند که به صورت مستمر و تخصصی به مقوله دیزاین بپردازند. ما در نگارخانه «تِ» تلاش کرده‌ایم این مسیر را هموار کنیم. پس از نمایشگاه موفق آثار طراحی محصول علی جهانشاهی، اکنون در بخش دیزاین میزبان مجموعه‌ای از آباژور‌ها و آثار کاربردی هستیم. این برنامه ریزی ماهانه است و هر ماه شاهد تغییر کامل محتوای هر دو نگارخانه هستیم.

هم افزایی هنرمندان مشهد و تهران

مدیر هنری نگارخانه «تِ» درباره روند گردآوری آثار توضیح داد: آثارارائه شده در این نگارخانه حاصل همکاری و تعامل نزدیک با هنرمندان و نگارخانه‌های معتبر تهران از جمله «دستان»، «هما» و «باوان» است. در کنار این همکاری ها، توجه ویژه‌ای به استعداد‌های بومی داریم؛ به طوری که در نمایشگاه فعلی، بخشی از آثار متعلق به هنرمندان برجسته مشهدی است. این هنرمندان ظرفیت‌های فوق العاده‌ای دارند و بسیاری از آن‌ها پیش‌تر در نگارخانه‌های معتبر تهران نیز دیده شده‌اند.

مرگان درباره انتخاب آثار برای نمایشگاه جاری بیان کرد: در انتخاب آثار برای این دوره، به جای محدود کردن خود به یک سبک هنری خاص، بر یک موضوع تمرکز کردیم؛ گل و طبیعت. آرتیست‌های مختلف را حول این محور گرد هم آوردیم تا روایتی یکسان را در فضایی متفاوت به نمایش بگذاریم. انتخاب نام نمایشگاه نیز الهامی از طبیعت و پیوند آن با ادبیات است.

وی با تأکید بر نقش اجتماعی هنر اظهارکرد: فارغ از تفاوت‌های رویکردی بین بخش هنر و دیزاین، هدف نهایی ما تلطیف فضای ذهنی مخاطبان است. هنر همواره نیروی پیشرویی بوده که در درازمدت تغییرات عمیقی در جامعه ایجاد می‌کند. ما در نگارخانه «تِ» خوش حالیم که با ایجاد این استاندارد‌های نمایشگاهی در مشهد، شاهد استقبال مخاطبان هستیم و باور داریم که رویارویی با این آثار، تأثیری ناخودآگاه و مثبت در زندگی و بینش بازدیدکنندگان خواهد داشت.

خلق محصولی فراتر از کارکرد

محمد کتابی (متولد ۱۳۶۹، تهران)، طراح محصول و بنیان گذار استودیو طراحی «محاکات» است. او که تحصیلات خود را در رشته معماری در دانشگاه علم و فرهنگ به پایان رسانده، پس از سال‌ها فعالیت حرفه‌ای، تمرکز خود را بر طراحی صنعتی و به ویژه محصولات روشنایی قرار داده است.

در آثار او، طراحی بیش از آنکه به خلق اشیای جدید مربوط باشد، تلاشی برای بازتعریف رابطه انسان با اشیای پیرامون است. او در واکنش به چرخه پرشتاب تولید و مصرف، به دنبال خلق محصولاتی است که فراتر از کارکرد، دارای هویت، روایت و حضوری ماندگار باشند. این نگاه در پروژه‌های او به شکل توجه به جزئیات، سادگی هدفمند و جست وجوی راه حل‌هایی نمود پیدا می‌کند که میان زیبایی، عملکرد و معنا تعادل برقرار می‌کنند.

دیزاین؛ تنها مزیت رقابتی در بازار‌های بسته

کتابی با نقد وضعیت موجود در فضای صنعتی کشور، معتقد است: فقدان بستر مناسب برای ارائه آثار دیزاین و غلبه تفکر «کپی کاری» در صنعت، مانع از شکوفایی ظرفیت‌های بومی شده است. ما در کشوری هستیم که سابقه تولید صنعتی طولانی نداریم. تولیدکنندگان ما اغلب ترجیح می‌دهند ریسک نکنند و به سراغ کپی کاری بروند؛ چرا که هزینه‌های تحقیق و توسعه و دیزاین بالاست.

 اما در یک بازار بسته، تنها مزیت رقابتی واقعی، دیزاین است. وی تأکید می‌کند: طراح داخلی، به دلیل درک اتمسفر و شرایط اجتماعی، بهترین کسی است که می‌تواند تشخیص دهد چه محصولی در این بازار موفق خواهد شد. کسی که قرار است برای این مردم محصول طراحی کند، باید خودش اینجا باشد و سلیقه عمومی را بشناسد.

کتابی همچنین به ضرورت تفکیک جریان دیزاین از هنر‌های زیبا اشاره دارد. وی توضیح می‌دهد: نگارخانه‌های هنری اغلب از طراح استیتمنت (بیانیه) می‌خواهند، در حالی که رویکرد دیزاینر می‌تواند کاملا اقتصادی یا کارکردی باشد. باید یاد بگیریم رویکرد پایداری را در طراحی رعایت کنیم؛ پایداری نه فقط به معنای محیط زیست، بلکه به معنای آسیب نرساندن به بازار‌های دیگر و جامعه است.

ضرورت ایجاد بستر‌های تعاملی در شهر‌هایی نظیر مشهد

این طراح با اشاره به ضرورت برگزاری رویداد‌های تخصصی دیزاین در شهر‌هایی مانند مشهد تأکید کرد: ما بستر کافی برای نمایش آثار نداریم و اگر هم باشد محدودتر از ظرفیت موجود است. برگزاری این رویدادها، حتی اگر کافی نباشد، گام مهمی است تا عموم مردم و سفارش دهندگان با مفهوم واقعی دیزاین و تأثیر آن بر کیفیت زندگی و اقتصاد آشنا شوند.