افزایش شدید قیمت میوه در بازار مشهد | میوه، کالای لوکس در سبد خانوار

به گزارش شهرآرانیوز؛ کافی است گشتی در خیابان‌های شهر بزنیم تا دریابیم بازار‌های میوه و تره‌بار با فراوانی محصولات تابستانی روبه‌رو هستند، اما پشت ویترین‌های رنگارنگ، رکود سنگین نهفته است. بررسی میدانی بازار میوه مشهد نشان می‌دهد قیمت برخی میوه‌های تابستانی نسبت به سال گذشته افزایش شایان‌توجهی داشته و در برخی موارد حتی تا سه‌برابر رشد کرده است.

در برخی مغازه‌ها زردآلو تا کیلویی ۴۰۰هزار تومان فروخته می‌شود، آلبالو به حدود ۲۵۰ هزار تومان رسیده است و هلو در برخی نقاط نزدیک به ۳۰۰ هزار تومان قیمت دارد. همچنین سیب بهاره ۲۸۰ هزار تومان و شلیل ۳۳۰ هزار تومان فروخته می‌شوند. این قیمت‌ها برای بسیاری از خانواده‌ها، به‌ویژه در وضعیت اقتصادی کنونی، خرید میوه را به تصمیمی دشوار تبدیل کرده است. 

مجتبی شادلو، رئیس اتحادیه باغداران کشور، درباره دلیل گرانی بازار میوه گفته است که از ماه‌های گذشته عوامل گوناگونی ازجمله تأخیر در توزیع نهاده‌ها، کود و دیگرملزومات تولید، فشاری مضاعف بر بخش کشاورزی وارد کرده است. درمجموع، هزینه‌های تولید نسبت به سال گذشته دست‌کم سه‌برابر افزایش یافته و در برخی بخش‌ها این افزایش حتی بیش از این میزان بوده است.

وضعیت قیمت میوه در مشهد

رئیس اتحادیه خرده‌فروشان میوه و تره‌بار مشهد در گفت‌و‌گو با شهرآرا درباره قیمت‌های میدان بار و سطح شهر می‌گوید: بررسی وضعیت بازار نشان می‌دهد بسیاری از محصولات به‌دلیل آسیب‌های جوی در منطقه از شهر‌های دیگر تأمین می‌شوند. برای نمونه، زردآلو به‌دلیل سرمازدگی محصولات مشهد از شاهرود و کرج تأمین می‌شود و قیمت هر کیلوگرم آن بین ۲۵۰تا۴۰۰ هزار تومان متغیر است.

حمید آزادی می‌افزاید: میوه‌های هسته‌دار مثل هلوی بجنوردی ۱۵۰تا۲۵۰ هزار تومان، گیلاس‌های محلی و کوهپایه‌ای مشهد ۱۰۰تا۴۰۰ هزار تومان و شلیل ۲۵۰تا۳۰۰ هزار تومان است. همچنین میوه‌های وارداتی مثل موز اکوادوری ۳۵۰تا۳۸۰ هزار تومان و موز هندی با کیفیت پایین‌تر ۲۰۰تا۲۵۰ هزار تومان است.

آزادی ادامه می‌دهد: هندوانه کازرونی ۳۰تا۴۰ هزار تومان، طالبی کاشمری و ملون ۵۰تا۷۰ هزار تومان و خربزه‌های محلی و افغانی ۶۰تا۹۰ هزار تومان است. همچنین خیار بوته‌ای نیشابوری کیلویی ۴۰تا۹۰ هزار تومان و خیار گلخانه‌ای ۴۰تا۷۰ هزار تومان است.

رکود در برابر فراوانی

رئیس اتحادیه خرده‌فروشان میوه و تره‌بار مشهد تأکید می‌کند: به‌رغم حجم زیاد بار، بازار به‌دلیل کاهش توان خرید مردم، رونق مدنظر را ندارد. وی درباره تأثیر توافقات سیاسی اخیر بر بازار می‌گوید: این موضوع تاکنون بر قیمت‌ها اثر مستقیم نداشته است، اما پیش‌بینی می‌شود به‌زودی به کاهش قیمت میوه‌های وارداتی و ایجاد تعادل بیشتر در بازار منجر شود.

وی درباره ساختار قیمت‌گذاری بیان می‌کند: در میدان بار نوسانات قیمت، روزانه است؛ به گونه‌ای که قیمت‌ها در ساعات اولیه صبح با ساعات ظهر تفاوت دارند و فروشندگان برای جلوگیری از ضرر و کاهش ریسک کالا‌های فاسد‌شونده در ساعات پایانی روز قیمت‌ها را کاهش می‌دهند.

تفاوت ۳۰درصدی میدان بار و سطح شهر

رئیس اتحادیه خرده‌فروشان میوه و تره‌بار مشهد تصریح می‌کند: اختلاف قیمت میان میدان بار و خرده‌فروشان سطح شهر وجود دارد. قیمت‌ها در میدان بار حدود ۳۰درصد ارزان‌تر از فروشگاه‌های سطح شهر است. وی توصیه می‌کند: مصرف‌کنندگانی که قصد خرید در حجم زیاد یا برای مجالس را دارند، بین ساعت ۷ تا ۱۴ به میدان بار مراجعه کنند. همچنین درهم‌فروش‌ها معمولا حوالی ساعت۱۱ خرید می‌کنند و با افزودن ۱۰تا۱۵درصد سود، محصول را می‌فروشند؛ درحالی‌که سایر مغازه‌های سطح شهر طبق مقررات مجاز به افزایش قیمت تا ۳۰درصد هستند.

دلایل افزایش قیمت میوه

استاد کشاورزی دانشگاه آزاد مشهد در گفت‌و‌گو با شهرآرا درباره دلایل افزایش قیمت میوه می‌گوید: افزایش هزینه‌های تولید، بهره‌وری پایین، دلالی و ضایعات زیاد ازجمله دلایل گرانی میوه است. علیرضا سوهانی می‌افزاید: در ماه‌های اخیر قیمت کود‌های کشاورزی به‌شدت افزایش داشته و همین مسئله سبب افزایش هزینه تمام‌شده تولید میوه شده است. پیشنهاد می‌شود برای حل این مشکل، کود از دیگرکشور‌ها به‌عنوان مثال روسیه و ترکمنستان وارد کشور شود. همچنین می‌توانیم از مکمل‌های جایگزین استفاده کنیم.

وی ادامه می‌دهد: افزایش هزینه‌های کارگری، حمل‌ونقل و نرخ تورم نیز ازجمله عواملی است که هزینه تمام‌شده تولید میوه در کشور را افزایش داده است. 

سوهانی با بیان اینکه بهره‌وری در بخش باغبانی ایران اندک است، می‌گوید: بهره‌وری پایین سبب می‌شود نتوانیم از عوامل تأثیرگذار بر تولید به نحو بهینه استفاده کنیم. همین مسئله باعث شده است میزان تولیدات محصولات باغی ما کمتر از ظرفیت واقعی باشد. این درحالی است که اگر بهره‌وری را افزایش دهیم، با افزایش میزان تولید در هکتار، هزینه تمام‌شده تولید محصولات باغی به میزان درخورتوجهی کاهش می‌یابد.

وی تأکید می‌کند: در برنامه میان‌مدت، وزارت جهاد کشاورزی باید با تأکید بر شرکت‌های دانش‌بنیانی که کود‌های بیولوژیک تولید می‌کنند و قابلیت جایگزینی برای کود‌های شیمیایی دارند، این موضوع را در دستورکار قرار دهد.

استاد کشاورزی دانشگاه آزاد مشهد با بیان اینکه میزان ضایعات در حوزه محصولات باغی زیاد است، می‌گوید: به‌دلیل کم‌توجهی به مسائل علمی در فرایند تولید، میزان ضایعات در حوزه باغبانی زیاد است. همین مسئله هزینه تمام‌شده را افزایش داده است.

به دلایل مختلفی ازجمله عملکرد سنتی در مراحل کاشت، داشت و برداشت و همچنین کافی‌نبودن تجهیزات مورد نیاز و جدید در بخش‌های فراوری، نگهداری، حمل‌ونقل و بسته‌بندی، هدررفت موادغذایی زیاد است و کاهش آن نیازمند نوسازی ماشین‌آلات، توسعه سردخانه‌ها و تقویت صنایع تبدیلی است.

با این حال، تورم سبب شده است هزینه نوسازی ماشین‌آلات در حوزه کشاورزی افزایش زیادی داشته باشد. سوهانی کاهش دلالی را یکی دیگر از راهکار‌های کنترل قیمت محصولات باغی بیان می‌کند و می‌گوید: حذف واسطه‌ها و دلالان راهکار اساسی کاهش اختلاف قیمت از مزرعه تا بازار است. 

زیرا واسطه‌ها در فرصت بسیار کمی که در حین برداشت تا بازار محصول دارند، نفع بیشتری عایدشان می‌شود. ایجاد بازار‌های فروش توسط خود کشاورزان موجب می‌شود محصول به‌صورت مستقیم در بازار عرضه شود. این مسئله هم به نفع کشاورزان و هم مصرف‌کنندگان است.