به گزارش شهرآرانیوز؛ مطالعات نشان میدهند وابستگی به ابزارهای هوش مصنوعی، تواناییهای پزشکان و مهندسان نرمافزار را تضعیف میکند.
به نقل از نیچر، با افزایش استفاده متخصصان از ابزارهای هوش مصنوعی در محیط کار، این پرسش مطرح شده است که آیا مهارتهایی که آنها طی سالها با تلاش به دست آوردهاند، بهتدریج تحلیل خواهد رفت؟
این احتمال به نگرانی فزایندهای برای پزشکان، متخصصان علوم رایانه و بسیاری از کارکنان دیگر تبدیل شده است. برای مثال، بر اساس یک نظرسنجی از کارکنان حوزه سلامت در آمریکا که اوایل همین ماه منتشر شد، ۷۰ درصد پرستاران و ۷۷ درصد پزشکان نگراناند که به دلیل اتکای بیش از حد به سامانههای هوش مصنوعی، مهارتهای خود را از دست بدهند.
شاید این نگرانی بیدلیل نباشد. شواهد نشان میدهند که «مهارتزدایی» ناشی از هوش مصنوعی از هماکنون در پزشکی، علوم رایانه و حوزههای دیگر آغاز شده است. پژوهشگران اکنون در حال بررسی راههایی هستند تا تخصصهای مهم انسانی را در عصر هوش مصنوعی حفظ کنند.
کوین کراوستون، دانشمند اطلاعات، میگوید: صرف آگاهی از وجود این پدیده میتواند افراد را وادار کند درباره این موضوع فکر کنند که کدام مهارتها را میخواهند حفظ کنند و حاضرند کدام مهارتها را به ابزارهای هوش مصنوعی واگذار کنند.
مطالعهای روی پزشکان لهستانی متخصص آندوسکوپی نشان میدهد ابزارهای هوش مصنوعی تا چه اندازه میتوانند به سرعت تواناییهای انسانی را تضعیف کنند.
تمام پزشکان شرکتکننده در این مطالعه در طول دوران کاری خود دستکم دو هزار کولونوسکوپی انجام داده بودند. آنها به یک سامانه هوش مصنوعی دسترسی داشتند که تصاویر کولونوسکوپی را به صورت لحظهای تحلیل میکرد و نوعی ضایعه پیشسرطانی روده به نام آدنوم را شناسایی و علامتگذاری میکرد. این ابزار در برخی روزها در دسترس پزشکان بود و در برخی روزها نبود.
پس از آنکه پزشکان استفاده از این سامانه را آغاز کردند، عملکرد آنها در زمانهایی که سیستم در دسترس نبود، به طور قابل توجهی افت کرد.
در سه ماه پیش از معرفی ابزار هوش مصنوعی، متخصصان در ۲۸٫۴ درصد کولونوسکوپیها دست کم یک آدنوم پیدا میکردند. اما در سه ماه پس از معرفی این ابزار، نرخ شناسایی آدنوم در کولونوسکوپیهایی که بدون کمک هوش مصنوعی انجام میشد، به ۲۲٫۴ درصد کاهش یافت.
این یافتهها که اکتبر گذشته منتشر شدند، نشان میدهند حتی متخصصان بسیار ماهر نیز ممکن است با افزایش وابستگی به ابزارهای هوش مصنوعی، در انجام وظایفی که شغلشان به آنها نیاز دارد، ضعیفتر شوند.
رابرت واختر، پزشک دانشگاه کالیفرنیا سانفرانسیسکو و نویسنده کتابی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر مراقبتهای سلامت، میگوید این مطالعه چنین نتیجهای را نشان میدهد.
نویسندگان مطالعه نیز میگویند قرار گرفتن مداوم در معرض چنین ابزارهایی میتواند باعث شود پزشکان هنگام تصمیمگیریهای شناختی بدون کمک هوش مصنوعی، «انگیزه کمتر، تمرکز کمتر و احساس مسئولیت کمتری» داشته باشند.
یوئیچی موری، پزشک و پژوهشگر دانشگاه اسلو و یکی از نویسندگان مطالعه، میگوید برای تأیید این پدیده به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
او میافزاید:، اما افرادی که از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده میکنند، باید بدانند که در معرض خطر از دست دادن بخشی از مهارتهای خود هستند. در حال حاضر هیچ راهحل تثبیتشدهای برای مقابله با مهارتزدایی وجود ندارد. این موضوع باید در دهه آینده به یکی از داغترین موضوعات پژوهشی تبدیل شود.
برای بررسی اینکه آیا در حوزه علوم رایانه نیز مهارتها در حال از بین رفتن هستند یا خیر، پژوهشگران شرکت آنتروپیک یک آزمایش تصادفی کنترلشده طراحی کردند.
در این آزمایش، از ۵۲ مهندس نرمافزار خواسته شد یک وظیفه ساده برنامهنویسی را انجام دهند. همه شرکتکنندگان اجازه داشتند در وب جستوجو کنند و به دستورالعملهای انجام کار دسترسی داشته باشند. اما از نیمی از آنها خواسته شد علاوه بر این امکانات، از یک دستیار هوش مصنوعی نیز استفاده کنند.
پس از پایان کار، از تمام مهندسان خواسته شد در آزمونی شرکت کنند که میزان یادگیری آنها از انجام آن وظیفه را میسنجید.
نتیجه این بود که افرادی که از دستیار هوش مصنوعی استفاده کرده بودند، به طور قابل توجهی عملکرد ضعیفتری داشتند. میانگین امتیاز آنها ۵۰ درصد بود، در حالی که میانگین گروهی که از هوش مصنوعی استفاده نکرده بودند به ۶۷ درصد میرسید.
شرکتکنندگانی که از هوش مصنوعی کمک گرفته بودند به ویژه در پرسشهایی که نیازمند تشخیص خطاهای کد بود، عملکرد ضعیفی داشتند. این موضوع نشان میدهد آنها مفاهیم پشت کدی را که تولید کرده بودند، به خوبی یاد نگرفته بودند.
کراوستون که درباره تأثیر ابزارهای هوش مصنوعی مولد بر یادگیری و حفظ مهارتهای برنامهنویسی پژوهش میکند، میگوید این یافتهها به ویژه برای دانشجویان و متخصصان جوان نگرانکننده هستند.
او میگوید: اکنون با شکاف بسیار عجیبی میان عملکرد و یادگیری روبهرو هستیم. افراد میتوانند در سطح نسبتا بالایی کار کنند، زیرا در واقع مهارتهای هوش مصنوعی را قرض میگیرند؛ اما خودشان آن مهارتها را توسعه نمیدهند.
تاپانی رینتا-کاهیلا، پژوهشگر سامانههای اطلاعاتی در دانشگاه کوئینزلند میگوید فناوریهای دیگری نیز در گذشته باعث منسوخ شدن برخی مهارتها شدهاند.
برای مثال، سامانههای ناوبری جیپیاس مهارت جهتیابی افراد را تضعیف کردهاند.
اما به گفته او، ابزارهای هوش مصنوعی مولد نخستین فناوریهایی هستند که تواناییهای شناختی مختلف مرتبط با تفکر و تفسیر را خودکار میکنند؛ تواناییهایی که مدتها منحصرا انسانی تلقی میشدند.
پژوهشهای خود رینتا-کاهیلا نیز این نگرانیها را تقویت میکند. او در سال ۲۰۱۸ مطالعهای روی گروهی از حسابداران منتشر کرد که بیش از یک دهه به طور مداوم از یک سامانه خودکار حسابداری که مبتنی بر هوش مصنوعی نبود، استفاده کرده بودند.
گروه او دریافت زمانی که این ابزار از دسترس حسابداران خارج شد، آنها انجام چندین وظیفه روزمره کاری را فراموش کرده بودند.
او پیشبینی میکند سامانههای هوش مصنوعی با برعهده گرفتن وظایف پایهای که زمانی توسط افراد تازه وارد انجام میشد، جنبههای مختلف کار را دگرگون خواهند کرد.
او میگوید: نسلهای آینده برنامهنویسان ممکن است درک چندان عمیقی از مبانی کدنویسی نداشته باشند، اگر تجربه عملی کافی به دست نیاورند. همین موضوع درباره بسیاری از حرفههای دانشمحور دیگر مانند حسابداری و حقوق نیز صدق میکند.
به گفته رینتا-کاهیلا، برای جلوگیری از فرسایش مهارتها بر اثر هوش مصنوعی، افراد باید آگاه باشند چه مقدار از وظایف ذهنی خود را به ابزارهای هوش مصنوعی مولد واگذار میکنند.
آنها همچنین باید دقیقا بدانند مدلهای هوش مصنوعی مولد چگونه کار میکنند و محدودیتهای آنها چیست. علاوه بر این، نباید بدون پرسش و ارزیابی انتقادی، به خروجیهای هوش مصنوعی اعتماد کنند.
او در پایان میگوید: افراد باید میان اتکا به هوش مصنوعی مولد و حفظ هوشیاری و دقت ذهنی خود تعادل برقرار کنند.
منبع: ایسنا