لیلی رحمانی - تا به حال درباره ایمنی وسایل بازی کودکان در محل های بازی ویژه آن ها، در اماکن عمومی صحبت شده است اما خیلی ندیده و نشنیده ایم که درباره بهداشت این وسایل و امکان بروز انواع بیماری ها از طریق این وسایل صحبت شود، مگر در برخی مطالب پژوهشی. گرچه به قول برخی از مسئولان شهری صحبت کردن دراین باره فایده ای ندارد و تنها «سطح توقع مردم را بالا می برد»، نمی شود از اهمیت بهداشت محل های بازی کودکان در اماکن عمومی چشم پوشید. وقتی با یک کارشناس بهداشت محیط گفت وگو می کنیم، از در معرض دید نبودن بسیاری از این آلودگی ها سخن میگوید که البته به وسیله حضور یک کارشناس و کیت های آزمایشگاهی ویژه به راحتی می شود این مسئله را بررسی کرد! وقتی به چند محل بازی ویژه کودکان در چند بوستان شهر می رویم، متوجه می شویم این دغدغه در گوشه ذهن خانواده ها نشسته است اما انگار تا به حال فرصتی برای بیان این موضوع نداشته اند. آن ها این مسئله را تنها با روترش کردن به کودکشان بروز می دهند، وقتی کودک دستش را می گذارد روی میله ای که لایه ای از چرک روی آن نشسته است! این موضوع را اما با یک جست وجوی ساده در اینترنت و مطالب پژوهشی نیز می توان کشف کرد. در برخی از این مطالب کارشناسان بهداشت و محیط از خطر بالقوه برای سلامت کودکان سخن گفته اند که این خطر در وسایل بازی کودکان و به ویژه در زمین های شن و ماسه ای وجود دارد.
در گزارش زیر به چند محل بازی ویژه کودکان در چند بوستان شهر که به وسیله پیامک هایی به روزنامه به ما معرفی شده اند، سر می زنیم و سر حرف را با تعدادی از خانواده ها باز می کنیم که هر کدام از ماجراهایشان در این باره می گویند.
انتقال بیماری از وسایل بازی
«دست نزن مامان، به آن وسیله دست نزن!» با اسپری ضدعفونی کننده به دنبال پسر سه ساله اش می دود و همان طور که کودک را در آغوش می گیرد، دست های او را ضدعفونی می کند.
این حساسیت او به دلیل اتفاق تلخی است که مدتی پیش آن را تجربه کرده است؛ زمانی که آرتا کوچک تر بوده است، او را به یکی از استخرهای توپ می برد و آرتا در آنجا دلی از عزا درمی آورد و تا می تواند بین توپ های شناور بازی می کند. بعد از آن وقتی به خانه می روند آرتا تب می کند و وقتی او را به دکتر می برند می گویند، به دلیل آلودگی بیمار شده است. مادر آرتا درحالی که هنوز دست از ضد عفونی کردن دست های فرزندش برنداشته است می گوید: وسایل بازی بچه ها در پارک ها همیشه آلوده هستند و ویروس ها را انتقال می دهند. حالا فکر کنید این فضاها در فصل پاییزوزمستان چقدر می توانند به بچه های مختلف منتقل شوند و آن ها را بیمار کنند؛ برای همین است که هربار که آرتا را به پارک می آورم چند بار دست و پای او را ضدعفونی می کنم تا دیگر دچار بیماری نشود.
می گوید: باور کنید من هم دلم نمی خواهد این همه اضطراب را تحمل کنم اما هربار که به وسایل بازی بچه ها دقت می کنم واقعا نمی توانم به راحتی فرزندم را در این فضا آزاد بگذارم. او آدرس یکی از محل های بازی کودکان در یکی از بوستان های بولوار فرامرز عباسی را به ما می دهد و می گوید، اوضاع آنجا به دلیل شلوغی بدتر است.
کسی نیست که این آلودگی ها را ببیند؟
این بوستان آن قدر شلوغ و پرسرو صداست که به راحتی می توان حدس زد وسایل بازی آن از فضای قبلی آلوده تر باشد. وقتی نزدیک وسایل می رویم، از نزدیک این آلودگی ها را می بینیم. روی میله ها، گوشه های سرسره ها، فرورفتگی های وسایل بازی، طناب تاب ها و... لایه های چرکی بسته شده است.یکی از خانم ها که کودکش را به این بوستان آورده است می گوید: این بوستان نسبتا قدیمی است اما رسیدگی درستی به آن نمی شود، حتی یک نفر به عنوان ناظر در این قسمت وجود ندارد تا خانواده ها با خیال راحت بگذارند بچه ها بازی کنند. یعنی هیچ کس مسئول این نیست که بر آلودگی های وسایل بازی بچه ها نظارت کند؟ آن هم در بوستانی که وسایل بازی جواب گوی تعداد کودکان نیست؛ بنابراین آلودگی وسایل بازی هم به دلیل استفاده بیشتر شدت بیشتری دارد.
مادر الینا دستی به موهای دخترش که آن ها را محکم بسته است می کشد. او بیشتر نگران این است که شپش وارد سر دخترش شود برای همین هربار که به محل بازی می آیند، موهای بلند او را محکم می بندد.
مادر امیرعلی هم که روی یکی از نیمکت ها نشسته است به خاطر نمی آورد دیده باشد که وسایل بازی بچه ها در بوستان ها شست وشو شده باشند. میگوید: همیشه می بینیم که چمن های بوستان ها را آب می دهند، پارک را جارو می زنند اما ندیده ام کسی وسایل بازی بچه ها را تمیز کند. یعنی این موضوع اصلا اهمیتی ندارد؟
مادر حنانه هم که همان نزدیکی هاست جلو می آید و می گوید: بچه ها به بهانه های مختلف بیمار می شوند. هیچ بعید نیست که دلیلش انتقال بیماری و ویروس ها از وسایل بازی باشد.
رنگ نکنید ! بشویید
آخرین مقصدمان را نیز بر اساس گله یکی دیگر از شهروندان انتخاب می کنیم. مادر فاطمه که تقریبا هر هفته همراه فرزندش به بهشت رضا می رود زمانی را هم برای بازی کودکش در محل وسایل بازی ویژه کودکان این محل اختصاص می دهد. او می گوید، بارها به بهداشت وسایل بازی بچه ها دقت کرده و متوجه شده است که گاه این آلودگی ها را با لایه ای از رنگ می پوشانند. می گوید: مگر هزینه شست وشو یا ضدعفونی کردن وسایل بازی در دوره های زمانی مختلف از رنگ کردن بیشتر است؟ خوب است به جای رنگ زدن بیجا وسایل بازی کودکان را هرازگاهی بشویند.
مادر فاطمه فکر می کند آن بخش از وسائل که لوله مانند هستند و آفتاب به درون آن ها نمی تابد، آلوده ترند و نیاز به ضدعفونی کردن دارند، درحالی که برخی بخش ها که در معرض آفتاب هستند ممکن است با نور خورشید کمی از آلودگی هایشان از بین برود.
برنامه ای برای شست وشوی وسایل بازی کودکان وجود ندارد!
وقتی موضوع شست وشو یا ضدعفونی کردن وسایل بازی کودکان در بوستان ها را با معاون خدمات شهری شهرداری مشهد درمیان می گذاریم متوجه می شویم که تا به حال چنین موضوعی در این حوزه و در هیچ حوزه دیگری مطرح نبوده است. همچنان که مهدی یعقوبی می گوید: برنامه ای برای شست وشوی وسائل بازی داخل بوستان ها وجود ندارد.
به گفته یعقوبی در صورتی که آلودگی خاصی در وسایل بازی مشهود باشد، بی شک به وسیله نگهبان پارک که تحت نظارت پیمانکار فعالیت می کند رسیدگی خواهد شد، اما اینکه وسایل بازی شست وشو و ضدعفونی شوند، نه!
او با بیان اینکه اکنون بحث ایمنی وسایل بازی در بوستان ها مطرح است و برای پیشگیری از خطرآفرین بودن آن ها از پلی اتیلن استفاده می شود، درباره بهداشت این وسایل خبر تازه ای به ما نمی دهد و می گوید: واضح است که رفت و آمد بچه ها با کفش و بازی آن ها باعث آلودگی می شود، به همین دلیل خانواده ها باید حتما نکات بهداشتی را رعایت کنند.