جعفر دهقان، بازیگر باسابقه و ماندگار سینما و تلویزیون، که نامش با آثار فاخری همچون «یوسف پیامبر» و «مختارنامه» گره خورده است، در گفتوگو با شهرآرانیوز، از چالشهای دشوار پیش روی هنرمندان و مردم میگوید. او از تبعات جنگ برای هنرمندان از جمله فشار اقتصادی میگوید و به سیاستهای مدیریتی صداوسیما نقد میکند که سبب مهاجرت هنرمندان به سمت پلتفرمهای دیجیتال شده، است. دهقان از احساس بیمهری نسبت به پیشکسوتان و تغییر در ساختار جذب بازیگر گلایه میکند.
آقای دهقان، شما بهعنوان یکی از چهرههای ماندگار سینمای دفاع مقدس، فکر میکنید در دوران پساجنگ، هنرمندان چگونه میتوانند بدون تکرار کلیشهها، مفاهیم عمیق ایثار را برای نسل جدید بازتعریف کنند؟
اصلاً باید بگویم کلیت «جنگ رمضان» با جنگهای قبلی بسیار متفاوت بود؛ یک جنگ تمامعیار بود. دشمن از هر سو میخواست هم در میدان جنگ پیروز شود. آنها قصد داشتند مردم را به جان هم بیندازند در واقع جنگ رمضان، یک جنگ چندلایه شامل ابعاد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بود. خدا را شکر که مردم ما مثل همیشه سربلند بیرون آمدند، پای میدان آمدند و توطئههای دشمن خنثی شد.
در شرایط کنونی، مردم با بحرانهای اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند. به عنوان یک هنرمند چه نظری در اینباره دارید؟
در بحث اقتصادی، مردم در این دوران بهشدت تحت فشار هستند. در زمان جنگ تحمیلی هم میگفتند شرایط جنگی است و پس از آن هم با مشکلات اقتصادی مواجه بودیم. امیدوارم با پایان یافتن این تنشها، مسئولان فکری به حال وضعیت اقتصادی مردم و کشور کنند. اگرچه سفره مردم روزبهروز کوچکتر میشود، اما همچنان پای اعتقاداتشان ایستادهاند. این وظیفه سیاستمداران و مسئولان است که در کنار مردم باشند؛ چرا که مردم در هر شرایطی کنار نظام ایستادند، حالا نوبت مسئولان است که برای تأمین معیشت و رفاه مردم اقدام کنند.
این روزها حضورتان در آثار سینمایی و تلویزیونی کمتر شده است. خودتان وقتی به گذشته برمیگردید، کدام مقطع زمانی را نقطه عطف مسیر هنری خود میدانید؟
زمانی که در سریالهای «یوسف پیامبر» و سپس «مختارنامه» بازی کردم، نقطه عطف من بود. با این دو اثر، دو نقش متفاوت در دو ژانر متمایز (قرآنی و تاریخی) در کارنامهام ثبت شد. شخصیتها بسیار متفاوت بودند و این تجربه، جهش بزرگی در عرصه بازیگری من رقم زد.
در سالهای اخیر فعالیتهای بازیگری شما چه تغییری کرده است؟ آیا وسواس بیشتری برای انتخاب نقشها دارید؟
راستش را بخواهید، متأسفانه به دلیل شرایط سخت اقتصادی، گاه مجبور شدم نقشهایی را بپذیرم که اصلاً به میل باطنی من نزدیک نبودند؛ فقط برای اینکه سفرهام خالی نماند و نیازهای زندگیام تأمین شود.
بسیاری از هنرمندان این روزها به سمت پلتفرمهای نمایش خانگی جذب میشوند. این درحالی است که تلویزیون از حضور هنرمندان نامداری چون شما خالی میماند. این مسئله را چطور میبینید؟
دلیل اصلیاش این است که تلویزیون دیگر کشش و جذابیت لازم را ندارد! باید فکری برای عوامل تولید کرد تا دوباره به این رسانه جذب شوند. وقتی هنرمندان میبینند پلتفرمها دستمزد بهتر و احترام بیشتری قائل میشوند، ناگزیر به آن سمت میروند. تلویزیون نباید بین هنرمندان تفاوت قائل شود. همچنین وقتی پروژهای شروع میشود، باید به پیشکسوتان اولویت داده شود؛ در حالی که بسیاری از آنها فراموش شدهاند.
من که در آثار ویژهای مثل «مردان آنجلوس»، «یوسف پیامبر» و «مختارنامه» بازی کردهام، گاهی احساس میکنم فراموش شدهام. از من میپرسند جعفر دهقان کجاست و چگونه امرار معاش میکند؟ مگر میشود با حقوق بازنشستگی در این شرایط سخت زندگی کرد؟ مسئولان صداوسیما باید هوای پیشکسوتان را داشته باشند. ما جان و عمر و جوانی مان را برای آثار فاخر تلویزیونی گذاشتیم، اما حالا انگار نگاهی به ما نمیشود و فراموش شدهایم. همین که در تلویزیون کمکار شدهام، بسیار آزردهام میکند. من تلویزیون را دوست دارم و آن را خانه دوم خود میدانم؛ وقتی دچار بیمهری میشوید، احساس میکنید از خانهتان بیرون رانده شدهاید و این حس بسیار بدی است. امیدوارم در آینده اتفاقات بهتری بیفتد.
در حال حاضر مشغول بازی در چه اثری هستید؟
مشغول بازی در سریال «تبعید» هستم که با کارگردانی شهرام شاهحسینی برای یکی از پلتفرمها تولید میشود. این سریال در ژانر تاریخ معاصر است و داستان بسیار جالبی دارد. نقش من در این اثر بسیار متفاوت و سنگین است؛ از آن دست نقشهایی که امیدوارم در میان نقشهای ماندگار قرار بگیرد.