به گزارش شهرآرانیوز، کاظم غریبآبادی در گفتوگویی تلویزیونی اظهار کرد: در شرایط جنگی، زمانی که امنیت ملی و منافع ملی یک کشور مورد تعرض قرار میگیرد، نمیتوان صرفا با نگاه عادی از حقوق بینالملل سخن گفت.
وی ادامه داد: ممکن است برخی بگویند دیپلماتها نباید چنین ادبیاتی به کار ببرند، اما واقعیت این است که وقتی کشوری درگیر جنگ است و اصول بنیادین حقوق بینالملل از سوی متجاوزان نقض شده، نمیتوان از آن کشور انتظار داشت که بدون توجه به این شرایط، همچنان مانند وضعیت عادی صرفا بر اجرای تعهدات حقوق بینالملل تاکید کند.
غریبآبادی با بیان اینکه این مقدمه را از آن جهت بیان کردم که برخی مطرح میکنند تنگه هرمز میان ۲ کشور، یعنی ایران و عمان، قرار دارد و بنابراین باید به حاکمیت عمان نیز احترام گذاشته شود و این کشور حق دارد مسیر عبور شناورهای تجاری را از سمت آبهای خود باز نگه دارد، خاطرنشان کرد: از منظر حقوقی، این استدلال در شرایط عادی قابل طرح است، زیرا عمان نیز یکی از کشورهای ساحلی تنگه هرمز محسوب میشود.
وی افزود:، اما در اینجا ۲ نکته اساسی را باید مد نظر قرار داد. نخست آنکه ما در شرایط جنگی قرار داریم. تنگه هرمز ممکن است از سوی متجاوزان برای بهخطر انداختن امنیت ملی ایران و نیز تسهیل برخی عملیات نظامی علیه کشور مورد سوء استفاده قرار گیرد. اگر ایران تنها آبهای سرزمینی خود را کنترل کند، اما بر سایر بخشهای تنگه نظارت موثر نداشته باشد، همچنان امکان تهدید امنیت ملی از آن مسیر وجود خواهد داشت؛ بنابراین موضوع صرفا حاکمیت عمان نیست.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت خارجه کشورمان ادامه داد: نکته دوم این است که عمان همواره همسایهای خوب برای جمهوری اسلامی ایران بوده و در مقاطع مختلف، از جمله در جنگ اخیر، مواضعی اصولی و مخالف گسترش جنگ اتخاذ کرده است. روابط ایران و عمان نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه خلیج فارس، روابطی متمایز و مبتنی بر همکاری و احترام متقابل است. از اینرو جمهوری اسلامی ایران قصد تعرض به حاکمیت عمان را ندارد.
غریبآبادی تاکید کرد: آنچه مد نظر است، این است که تنگه هرمز به عنوان آبراهی که میان ۲ کشور قرار دارد، نباید به بستری برای اقداماتی تبدیل شود که امنیت ملی ایران را تهدید کند. این موضوع نیز در اسناد حقوق بینالملل، از جمله کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها و همچنین مقررات و کنوانسیونهای پیشین دهه ۱۹۵۰، مورد توجه قرار گرفته است؛ به این معنا که استفاده از اینگونه آبراهها نباید بهگونهای باشد که امنیت و حاکمیت کشورهای ساحلی را در معرض مخاطره قرار دهد.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت خارجه در ادامه و پاسخ به این پرسش که اگر آمریکا بخواهد چنین اقدامی را علیه ایران انجام و کشور را آماج حملات نظامی قرار دهد، با توجه به اینکه در موضوع لبنان نیز تفاهمات را نقض کرد، عملیات نظامی را متوقف نکرد و در نتیجه آن، شمار زیادی از غیرنظامیان کشته شدند، به نظر شما پاسخ جمهوری اسلامی ایران باید چگونه باشد، آیا ایران نیز باید همانند آمریکا و اسرائیل به حملات گسترده نظامی متوسل شود، گفت: اقدامات آمریکا از نگاه من، اقداماتی وحشیانه و جنایتکارانه است و همین مساله باید در نحوه تنظیم پاسخها و واکنشهای ما اثرگذار باشد.
غریبآبادی تصریح کرد: من حتی معتقد نیستم که صرفا از پاسخ متناسب سخن بگوییم. چرا باید پاسخ ما فقط متناسب باشد. اگر آمریکا به بهانه سه کشتی تجاری، صدها هدف را مورد حمله نظامی قرار میدهد، آیا پاسخ ما نیز باید صرفا در همان سطح و متناسب با اقدام او باشد.
وی اضافه کرد: واقعیت این است که نوع واکنش آمریکا در چنین مواردی، چندین برابر اقدام طرف مقابل است، نه صرفا ۱۰ برابر بلکه گاه هزاران برابر؛ بنابراین در برابر تجاوز آمریکا نیز واکنش ایران نباید صرفا یک پاسخ متناسب باشد.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت خارجه با بیان اینکه پاسخ جمهوری اسلامی ایران باید به گونهای باشد که طرف مقابل را از تکرار تجاوز پشیمان کند، خاطرنشان کرد: به عبارت دیگر پاسخ ما نباید فقط متناسب باشد بلکه باید پشیمانکننده باشد.
غریبآبادی با اشاره به گفتوگوها با طرف عمانی بیان کرد: ما در سفر به عمان تلاش کردیم این موضوع به یک اختلاف میان جمهوری اسلامی ایران و کشور دوست، همسایه و برادر مسلمانمان، یعنی عمان، تبدیل نشود. به همین دلیل پیشنهاد مشخصی را به دوستان عمانی ارائه کردیم.
وی ادامه داد: متاسفانه مشاهده کردم که برخی رسانهها داخل کشور، روایت عملیات روانی دشمن را بازتاب دادند. اینگونه القا شد که هیات جمهوری اسلامی ایران به عمان رفته تا درباره خواستهای که ترامپ مطرح کرده بود، مذاکره کند؛ یعنی اینکه ایران بیانیهای صادر کند و اعلام کند تنگه هرمز را بدون هیچ محدودیت، مانع یا اقدام نظامی به طور کامل باز خواهد گذاشت.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت خارجه کشورمان بیان کرد: این برداشت کاملا نادرست بود. تیم مذاکرهکننده وزارت امور خارجه، دوشادوش فرماندهان و نیروهای نظامی کشور حرکت میکند و میان میدان و دیپلماسی هماهنگی کامل وجود دارد. همانطور که چند دقیقه قبل هم اشاره کردم، یک روز پیش از سفر به عمان، حدود سه ساعت با فرماندهان عالیرتبه نظامی جلسه داشتیم تا دستورالعمل و چارچوب ماموریت خود را برای این سفر تنظیم کنیم.
وی با طرح این سوال که ماموریت اصلی ما در عمان چه بود، توضیح داد: هدف ما این بود که به دوستان عمانی تفهیم کنیم جمهوری اسلامی ایران هیچ قصدی برای نقض حاکمیت عمان ندارد. عمان به عنوان یکی از کشورهای ساحلی، از حقوق و اختیارات خود برخوردار است، اما در عین حال باید این واقعیت را نیز در نظر بگیرد که ایران در شرایط جنگی قرار دارد و نباید اقداماتی صورت گیرد که امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را با مخاطره مواجه کند.
غریبآبادی اضافه کرد: بر همین اساس، درخواست ما این بود که مسیر جنوبی عبور شناورها به حالت تعلیق درآمده و موقتا بسته شود. در مقابل با مشورت فرماندهان نظامی که مسئول کنترل تنگه هرمز هستند، پیشنهاد یک مسیر جدید برای ورود و خروج شناورها را به طرف عمانی ارائه کردیم.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت خارجه کشورمان اظهار کرد: پیشنهاد ما این بود که نه از مسیر شمالی و نه از مسیر جنوبی استفاده شود بلکه شناورها از این مسیر جدید عبور کنند تا هم امنیت تامین شود، هم از بروز تنش و درگیری جلوگیری شود و در نهایت، همه طرفها به اجرای تعهدات خود بازگردند.
غریبآبادی تاکید کرد: در واقع جمهوری اسلامی ایران در این مذاکرات نهایت حسن نیت خود را نشان داد، اما در عین حال تاکید کرد که استفاده از مسیر جنوبی، تحت هیچ شرایطی برای ما قابل قبول نیست.
منبع: ایرنا