به گزارش شهرآرانیوز، صنعت چاپ و نشر در ماههای اخیر همزمان با رکود بازار، افزایش نرخ ارز، اختلال در واردات مواد اولیه و پیامدهای شرایط جنگی، با چالشهای تازهای روبهرو شده است. غلامرضا شجاع، رئیس هیئتمدیره تعاونی لیتوگرافان، در گفتوگو با خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، از وابستگی صنعت چاپ به واردات، افزایش هزینههای تولید، کاهش تیراژ کتاب و روزنامه و ضرورت حمایت فوری دولت از این صنعت سخن گفت.
غلامرضا شجاع، رئیس هیئتمدیره تعاونی لیتوگرافان، با تأکید بر اینکه صنعت لیتوگرافی از صنعت چاپ جدا نیست، گفت: همه مشکلاتی که امروز در حوزه زینک وجود دارد، مستقیماً بر لیتوگرافی و چاپ اثر میگذارد. زینک کالایی صددرصد وارداتی است و نه در ایران و نه در کشورهای همسایه تولید نمیشود.
وی زینک را کالایی راهبردی در صنعت چاپ دانست و افزود: اگر تمام خیابانهای تهران پر از کاغذ باشد، اما زینک وجود نداشته باشد، آن کاغذها بلااستفاده خواهند ماند؛ زیرا حدود ۸۵ درصد چاپهای صنعتی، دارویی، بهداشتی، بستهبندی و مکتوبات به زینک نیاز دارند.
شجاع با اشاره به وابستگی بالای صنعت چاپ به واردات اظهار کرد: بیش از ۸۵ تا ۹۰ درصد مواد اولیه شامل کاغذ، مقوا، زینک، مرکب و سایر اقلام وارداتی است. هرگونه اختلال در تأمین این مواد، نهتنها چاپخانهها، بلکه ناشران، مطبوعات، صنایع غذایی، دارویی، بهداشتی، بستهبندی و حتی خودروسازی را تحت تأثیر قرار میدهد.
رئیس هیئتمدیره تعاونی لیتوگرافان درباره وضعیت تولید کاغذ در داخل کشور گفت: در حوزه کاغذ چاپ و تحریر، تولید داخلی بسیار محدود است و کارخانه چوب و کاغذ مازندران نیز برای تأمین خمیر چوب، مواد سفیدکننده، چسب و سایر مواد اولیه به واردات وابسته است؛ بنابراین این مجموعه نیز با همان مشکلات کمبود مواد اولیه روبهروست.
وی ریشه اصلی مشکلات را تخصیص ارز دانست و تصریح کرد: مهمترین مانع، تخصیص نیافتن ارز برای واردات مواد اولیه است؛ موضوعی که در شرایط تحریم و جنگ شدت بیشتری پیدا کرده است.
شجاع درباره وضعیت واردات زینک گفت: یکی از کانتینرهای زینک ما چهار ماه در بندر جبلعلی متوقف بود و با هزینهای هشت تا ۱۰ برابر معمول به بندرعباس رسید. هزینه دموراژ و سایر هزینههای جانبی تقریباً معادل ارزش کل محموله شد.
وی افزود: اکنون بازار هم با کمبود کالا و هم با گرانی مواجه است و بیشتر کالاهای موجود در انبارها مربوط به پیش از جنگ هستند. اگر شرایط بازار به حالت عادی بازگردد، به دلیل کاهش موجودیها، خیلی سریع با کمبود شدید مواد اولیه روبهرو خواهیم شد.
رئیس هیئتمدیره تعاونی لیتوگرافان با اشاره به کاهش تقاضا در بازار اظهار کرد: برخی فروشندگان نیز به دلیل نوسان نرخ ارز، کالا را بهصورت قطرهچکانی عرضه میکنند تا در آینده با قیمت بالاتری به فروش برسانند.
وی با یادآوری تجربه سالهای ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ گفت: در آن سالها دولت با تشکیل کارگروه تنظیم بازار کاغذ و مقوا، بسته ارزی ویژهای برای واردات کاغذ، زینک و سایر اقلام اختصاص داد. واردکنندگان نیز متعهد بودند کالا را تحت نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی عرضه کنند. امروز نیز میتوان با اجرای چنین سازوکاری، بخشی از نیاز ناشران، چاپخانهها و مطبوعات را تأمین کرد.
شجاع درباره سرنوشت واردات ۱۴ هزار تن کاغذ نیز گفت: با وجود گذشت نزدیک به سه سال، هنوز کاغذی وارد بازار نشده است. گفته میشود مقدار محدودی از این محموله در گمرک موجود است، اما هنوز ترخیص نشده است.
وی با اشاره به تأثیر افزایش هزینههای چاپ بر بازار کتاب اظهار کرد: ناشران و مطبوعات درد مشترکی دارند؛ کاهش تیراژ و افت سرانه مطالعه. امروز برخی ناشران ناچارند کتاب را در تیراژ ۵۰ نسخه چاپ کنند، در حالی که چاپ افست و استفاده از زینک تنها در تیراژهای بالای ۵۰۰ نسخه توجیه اقتصادی دارد.
شجاع افزود: در مطبوعات وضعیت حتی بحرانیتر است. گزارشهایی از شهرستانها داریم که برخی روزنامهها تنها در ۵۰ تا ۱۰۰ نسخه چاپ میشوند و هزینه زینک و لیتوگرافی از هزینه کاغذ و چاپ نیز بیشتر شده است. این وضعیت زنگ خطری جدی برای حوزه فرهنگ، کتاب و مطبوعات است.
رئیس هیئتمدیره تعاونی لیتوگرافان در پایان سه مطالبه اصلی این صنف از دولت را برشمرد و گفت: نخست، تخصیص ارز برای واردات مواد اولیه؛ دوم، مدیریت قطعی برق که خسارت سنگینی به واحدهای چاپی وارد کرده و موجب تعدیل نیرو شده است؛ و سوم، همکاری بانکها در پرداخت تسهیلات مناسب به تولیدکنندگان.
وی تأکید کرد: حدود ۱۰ هزار واحد چاپی و بیش از ۱۰۰ هزار نیروی کار در این صنعت فعالیت میکنند و حمایت از صنعت چاپ، حمایت از زنجیره نشر، مطبوعات و بخش مهمی از اقتصاد و فرهنگ کشور است.
منبع: فارس