پدافند ایران، کابوس شکارچی ۳۰ میلیون دلاری | پهپاد افسانه‌ای آمریکا چگونه در ایران زمین‌گیر شد؟

به گزارش شهرآرانیوز، سال‌هاست نماد برتری هوایی ارتش آمریکا در جنگ‌های پهپادی است؛ پرنده‌ای که حدود دو دهه بدون مزاحمت برفراز افغانستان، عراق، سوریه، یمن و شمال آفریقا پرواز کرده و جزو معدود پهپاد‌هایی است که قابلیت حمل و شلیک بمب‌های سنگرشکن را دارد. MQ-۹ Reaper ستون فقرات یگان پهپادی ارتش آمریکاست؛ یکی از ایده‌آل‌ترین گزینه‌ها برای پنتاگون تا اهداف تروریستی خود را در جهان اجرا کند. با این حال، از ابتدای جنگ ۱۲ روزه تاکنون، ده‌ها فروند از این پهپاد در آسمان ایران هدف قرار گرفته و سرنگون شده است. MQ-۹ Reaper سال‌ها نماد برتری هوایی ایالات متحده در جنگ‌های پهپادی بود، اما جنگ با ایران، این افسانه را هم نابود کرد و حالا این نماد پیش چشم جهان سقوط می‌کند، می‌سوزد و خاکستر می‌شود.

ریپر؛ قهرمان جنگ‌های یک‌طرفه

MQ-۹ Reaper با ۱۱ متر طول، ۲۰ متر دهانه بال، ۱۷۰۰ کیلوگرم وزن، حداکثر سرعت ۴۸۰ کیلومتر بر ساعت و ۳۰ میلیون دلار قیمت تمام‌شده، محصولی چالاک و میدان‌دار از کارخانه General Atomics است. این پرنده آمریکایی برای ما ایرانی‌ها آن‌قدر‌ها هم ناشناخته نیست. ۱۳ دی‌ماه ۱۳۹۸ فرمانده دلاور نیروی قدس سپاه شهید حاج قاسم سلیمانی دقیقاً با یکی از همین پهپاد‌ها به شهادت رسید. در آن عملیات، دو فروند موشک هلفایر توسط یک پهپاد ریپر شلیک شدند و حاج قاسم سلیمانی را به همراه ابومهدی المهندس به شهادت رساندند. از این نظر، صادقانه می‌توان اعتراف کرد که MQ-۹ Reaper همیشه برای ما پرنده نحس و منفوری بوده و حالا خبر ساقط‌شدن این پهپاد‌ها در جای‌جای ایران اسلامی، بیش از اخبار نظامی مرسوم مایه شادکامی و افتخار است.

در ۲۰ سال اخیر، فرماندهان آمریکایی MQ-۹ Reaper را یکی از موفق‌ترین پهپاد‌های رزمی جهان می‌دانستند. در آمار رسمی سنتکام مربوط به سال ۲۰۱۹ اعلام شد که این پرنده از زمان آغاز به‌کار تا آن زمان بیش از ۴ میلیون ساعت پرواز عملیاتی موفق در کارنامه داشته است. همین ویژگی‌های ریپر هم باعث شد اعتماد به‌نفس پنتاگون بسیار بالا برود و در یک اعلان جنجالی، سرتاسر منطقه جنوب غرب آسیا به‌عنوان محدوده عملیاتی امن (permissive environment) این پرنده معرفی شود.

ایران، پایان برتری ریپر‌ها

با این حال، به‌کارگیری رسمی ریپر‌ها در جنگ ۴۰ روزه باعث شد نقطه عطف کارنامه عملیاتی این پهپاد در ایران رقم بخورد. جنگ رمضان از روز نهم اسفندماه ۱۴۰۴ آغاز شد و پنج روز از این تجاوز آشکار نگذشته، دو فروند ریپر MQ-۹ در استان‌های هرمزگان و بوشهر سرنگون شدند. از آن زمان تا امروز نیز فهرست سرنگونی‌های این پهپاد روز به‌روز طولانی‌تر شده و تا به امروز، حدود ۳۰ فروند از این نوع پرنده هدایت‌پذیر از دور، زمین‌گیر خاک پاک ایران شده‌اند.

از ابتدا معلوم بود ریپر‌ها فقط در مأموریت‌هایی کارآمدی دارند که شبکه یکپارچه پدافندی وجود نداشته باشد. چرا؟ چون برخلاف پهپاد‌هایی مانند RQ-۱۷۰ (هیولای قندهار)، جنگنده‌های F۳۵ Lightning یا بمب‌افکن B-۲، هیچ طراحی ویژه‌ای برای کاهش سطح مقطع راداری ندارند. بدنه بزرگ آنها به‌همراه موتور ملخی در عقب باعث می‌شود تا درمقابل رادار‌های پیشرفته کاملاً قابل‌شناسایی باشند و وقتی هم کشف می‌شوند، به‌دلیل سرعت پایین آنها، فرار برایشان بسیار دشوار است. البته این تهدیدی است که فقط پدافند‌های یکپارچه می‌توانند برای ریپر‌ها ایجاد کنند؛ به همین دلیل هم در پنج ماه اخیر، ایرانی‌ها به‌طور شگفت‌آوری هر ۸۶ ساعت یک فروند MQ-۹ Reaper سرنگون کرده‌اند.

سرنوشت تلخ ریپر‌ها در ایران، یکبار دیگر همان حقیقت تکراری را پیش چشم کارشناسان و تحلیل‌گران مجسم کرده است. پدافندی که به‌ادعای رئیس‌جمهور متوهم ایالات متحده در همان روز اول جنگ رمضان نابود شد، حالا کام مردم ایران را با اصابت و سقوط یک پهپاد MQ-۹ Reaper در هر روز شیرین می‌کند. همه اینها یک معنای مشخص دارد. پرونده ریپر‌ها در ایران ثابت می‌کند که پدافند ما نه‌تنها کار می‌کند بلکه «خیلی هم خوب» کار می‌کند. نتیجه روشن است. ریپر هرچقدر هم که خوب باشد، خیلی به‌درد «ایران» نمی‌خورد.