اهمیت صدقه دادن در ماه صفر از نگاه قرآن و روایات

به گزارش شهرآرانیوز، ماه صفر دومین ماه از سال قمری است. در میان برخی از مسلمانان، این ماه با باور‌هایی درباره وقوع حوادث ناگوار همراه بوده است؛ اما بر اساس آموزه‌های اصیل اسلامی، هیچ دلیل معتبری بر نحس بودن ذاتی ماه صفر وجود ندارد. پیامبر اکرم (ص) این باور را رد کرده و فرموده‌اند: «لا عَدْوى وَلا طِیَرَةَ وَلا صَفَرَ»؛ یعنی «سرایت مستقل بیماری، فال بد و نحس بودن ماه صفر حقیقت ندارد.» (صحیح بخاری، حدیث ۵۷۵۷؛ صحیح مسلم، حدیث ۲۲۲۰). بنابراین، آنچه در منابع اسلامی مورد تأکید قرار گرفته، انجام اعمال صالح از جمله صدقه، دعا و توکل بر خداوند در همه زمان‌هاست.

صدقه از ارزشمندترین اعمال عبادی در اسلام است. خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «مَثَلُ الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ کَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِی کُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَاللَّهُ یُضَاعِفُ لِمَنْ یَشَاءُ» (سوره بقره، آیه ۲۶۱). این آیه بیانگر آن است که انفاق و صدقه، پاداشی چندین برابر نزد خداوند دارد و موجب برکت در زندگی انسان می‌شود.

در روایات اهل‌بیت (ع) صدقه به عنوان عاملی برای دفع بلا معرفی شده است. امام صادق (ع) می‌فرمایند: «الصَّدَقَةُ تَدْفَعُ الْبَلاءَ»؛ «صدقه بلا را دفع می‌کند.» (الکافی، ج۴، ص۶). همچنین از رسول خدا (ص) نقل شده است: «داوُوا مَرْضاکُمْ بِالصَّدَقَةِ»؛ «بیماران خود را با صدقه درمان کنید.» (بحارالأنوار، ج۹۳، ص۱۳۷). مقصود این روایات آن است که صدقه، در کنار دعا تلاش و بهره‌گیری از اسباب طبیعی، زمینه‌ساز نزول رحمت الهی و رفع گرفتاری‌هاست.

بر همین اساس، برخی از عالمان شیعه توصیه کرده‌اند که در آغاز ماه صفر یا در طول این ماه، مؤمنان برای جلب رحمت الهی و دفع حوادث احتمالی، صدقه بپردازند. این توصیه نه به دلیل نحس بودن ماه صفر، بلکه به سبب فضیلت همیشگی صدقه و آثار معنوی آن است. از جمله مرحوم آیت‌الله شیخ عباس قمی در کتاب مفاتیح‌الجنان، در اعمال برخی ایام، بر خواندن دعا، صدقه دادن و توکل بر خداوند تأکید کرده است.

همچنین علامه طباطبایی در تفسیر المیزان ذیل آیات انفاق، صدقه را وسیله‌ای برای تزکیه نفس، تقویت روح ایثار و تحکیم پیوند‌های اجتماعی می‌داند.

در نتیجه، اگرچه در منابع معتبر اسلامی، ماه صفر ذاتا ماهی نحس معرفی نشده است، اما صدقه دادن در این ماه همانند سایر ایام سال، عملی بسیار پسندیده و مورد سفارش دین است. صدقه علاوه بر کمک به نیازمندان، موجب آرامش قلب، افزایش برکت، تقویت روحیه نوع‌دوستی و امید به رحمت الهی می‌شود. از این رو، شایسته است مسلمانان با الهام از قرآن و سخنان پیامبر اکرم (ص) و اهل‌بیت (ع)، ماه صفر را فرصتی برای انجام اعمال خیر، دستگیری از نیازمندان و تقویت ارتباط معنوی با خداوند قرار دهند.