فرصت‌ توسعه صادرات کالاهای سلامت‌محور به آسیای مرکزی

به گزارش شهرآرانیوز؛ نایب‌رئیس کمیسیون سلامت اتاق خراسان رضوی با اشاره به ظرفیت بازار‌های آسیای مرکزی، گفت: ایران می‌تواند در حوزه صادرات خدمات، دارو و فناوری سلامت، جایگاه مهمی در آسیای مرکزی از جمله تاجیکستان و ازبکستان به دست آورد، اما بروکراسی اداری و محدودیت‌های داخلی، هنوز مهم‌ترین مانع استفاده از این فرصت‌هاست.

آذر کیانی‌نژاد در گفت‌و‌گو با شهرآرا اظهار کرد: بررسی‌های انجام‌شده در جریان اعزام هیئت‌های تجاری به کشور‌های هدف نشان می‌دهد که سطح خدمات درمانی، تجهیزات پزشکی و کنترل عفونت در این کشور‌ها نسبت به استاندارد‌های ایران پایین‌تر است و همین موضوع، زمینه همکاری و صادرات را فراهم می‌کند.

رئیس کانون زنان بازرگان خراسان رضوی، تاجیکستان را یکی از مهم‌ترین بازار‌های هدف دانست و گفت: این کشور به‌دلیل نرخ بالای زاد و ولد، به خدمات تخصصی در حوزه اطفال، زنان و زایمان، مادر و کودک، رشد و تغذیه نیاز جدی دارد. به گفته او، این حوزه‌ها می‌تواند محور اصلی صادرات خدمات درمانی و آموزشی ایران به این کشور باشد.

کیانی‌نژاد با اشاره به وضعیت صادرات دارو گفت: در حوزه سلامت، اولویت نخست تأمین نیاز داخلی است و فقط در صورت وجود مازاد، امکان صادرات فراهم می‌شود. او افزود: در شرایط بحرانی و جنگی، کمبود برخی دارو‌ها بیشتر به چشم می‌آید و همین موضوع، محدودیت صادرات را افزایش می‌دهد.

او همچنین به مشکلات ساختاری اشاره کرد و ادامه داد: پیش‌تر ارز ترجیحی، یکی از موانع صدور مجوز صادرات برای برخی محصولات سلامت‌محور بود. هرچند با تک‌نرخی‌شدن ارز در برخی اقلام، شرایط بهتر شده است، اما قوانین و مقررات سازمان غذا و دارو همچنان پیچیده و سخت‌گیرانه است.

نایب‌رئیس کمیسیون سلامت اتاق بازرگانی خراسان رضوی تصریح کرد: صادرکنندگان حوزه سلامت، علاوه‌بر مشکلات عمومی صادرات، با چالش‌های تخصصی متعددی از سوی معاونت‌های غذا و دارو روبه‌رو هستند. این مسئله روند صادرات را کند و دشوار کرده است.

او با تأکید بر توانمندی‌های درمانی ایران گفت: استاندارد‌های درمانی کشور با پروتکل‌های بین‌المللی مانند GMP و PICS هم‌خوانی دارد. به گفته او، بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی مشهد و مراکز خصوصی، به‌ویژه بیمارستان رضوی، ظرفیت بالایی برای ارائه خدمات درمانی و آموزش تخصصی به کشور‌های منطقه دارند.

کیانی‌نژاد معتقد است ایران می‌تواند فراتر از صادرات کالا عمل کند. او گفت: کشور باید به‌سمت صادرات دانش، فناوری و خدمات فنی‌مهندسی سلامت حرکت کند، زیرا این مسیر از نظر اقتصادی و اجرایی، ظرفیت بیشتری نسبت به صادرات صرف کالا دارد.

او در توضیح کاهش سهم ایران از بازار گردشگری سلامت نیز بروکراسی اداری را عامل اصلی دانست و گفت: سخت‌گیری‌های وزارت امور خارجه در صدور و تمدید ویزا، در کنار هزینه‌های درمانی و پیچیدگی‌های اداری، باعث شده بخشی از گردشگران سلامت، مشهد و ایران را از فهرست انتخاب‌های خود خارج کنند.

رئیس کانون زنان بازرگان خراسان رضوی افزود: در شرایط فعلی، بخشی از کنترل‌های امنیتی و استراتژیک در صدور ویزا قابل درک است، اما پیچیدگی‌های اداری، روند درمان را برای بیماران خارجی دشوار کرده و سهم خراسان رضوی از گردشگری سلامت را کاهش داده است.

او همچنین به رقابت با روسیه و چین در بازار‌های آسیای مرکزی اشاره کرد و گفت: روسیه به‌دلیل نفوذ دیرینه در کشور‌های CIS و رایج‌بودن زبان روسی در این منطقه، موقعیت قوی‌تری دارد. به همین دلیل، صادرکنندگان ایرانی باید به جزئیاتی مانند بسته‌بندی و بروشور‌های تخصصی به زبان روسی توجه ویژه داشته باشند. 

کیانی‌نژاد ادامه داد: هزینه تمام‌شده محصولات ایرانی نیز به‌دلیل تأمین مواد اولیه از طریق واسطه‌ها و شرایط فعلی، در برخی موارد رقابتی نیست. او تأکید کرد برای ورود موفق به بازار‌های تاجیکستان، ازبکستان و حتی افغانستان، باید هم به نیاز‌های بومی توجه کرد و هم قیمت‌گذاری را بهینه کرد. 

او گفت تحریم‌ها باعث شده ایران در حوزه سلامت به دانش و فناوری بومی درخور توجهی برسد. به اعتقاد وی، اکنون زمان آن رسیده است که به‌جای تکیه بر صادرات کالا، انتقال دانش، تخصص و فناوری سلامت در اولویت قرار گیرد تا هم ارزآوری افزایش یابد و هم مسیر صادرات از مشکلات لجستیکی رها شود.