مریم شیعه | شهرآرانیوز؛ تابوت آرامآرام از میان صف نظامیان میگذرد. روی آن پرچم کشیدهاند و چند شاخه گل، میان رنگهای سبز و سفید و سرخ قرار گرفته است. افسران نیروی هوایی با لباسهای یکدست و دستهایی که برای ادای احترام بالا میروند، در دو طرف مسیر ایستادهاند. پشت سرشان باند پرواز امتداد پیدا میکند؛ همان باندی که پنجماه پیش، امیر سرتیپ دوم خلبان مجید کاظمی از آن برخاست، اما هرگز نتوانست هواپیمایش را دوباره بر آن بنشاند.
هویتش بالاخره بعداز ماهها انتظار و با آزمایشهای تخصصی احراز شد و هشتم مرداد، بقایای پیکر او برای آخرینبار روی باند قرار گرفت. بازگشت برای خلبانهای جنگنده جور دیگری معنا میشود و برای مجیدکاظمی، فاصله میان برخاستن و بازگشتن، چیزی حدود پنجماه زمان برد. او یازدهم اسفند۱۴۰۴، یکی از چهار خدمه دو فروند بمبافکن سوخو۲۴ نیروی هوایی ارتش بود که از پایگاه شیراز به پرواز درآمد.
مأموریتش حمله به پایگاه هوایی العدید در قطر، یکی از مهمترین مراکز استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه بود. این دو هواپیما پساز عبور از سامانههای شناسایی و مواضع راداری، پایگاه را بمباران کردند و در مسیر بازگشت، بر فراز خلیج فارس هدف سامانههای پدافندی قرار گرفتند. دو سوخو۲۴ در فاصله حدود ۳۰کیلومتری هدف، بهوسیله جنگندههای اف۱۵ قطری رهگیری شدند. دو هواپیما بازنگشتند و سرنوشت چهار خلبانشان برای ماهها در ابهام ماند.
اکنون، از میان آن چهار نفر، شهادت مجید کاظمی احراز شده است و جستوجو برای روشنشدن وضعیت سه خلبان دیگر ادامه دارد. بیرحمانهترین شکل جنگ، نه خبر قطعی مرگ، که تعلیق میان امید و سوگ است. ماهها میگذرد و خانواده نمیداند باید چشم به در بدوزد یا برای فقدان عزیزی عزاداری کند. هر تماس میتواند خبری تازه باشد.
سوخو۲۴ یک جنگنده ساده برای پروازهای نمایشی یا نبردهای نزدیک هوایی نیست؛ هواپیمایی ضربتی و بمبافکن با دو خدمه است که برای نفوذ در ارتفاع پایین، پرواز در شرایط دشوار و حمله به اهداف زمینی طراحی شده است. بالهای متغیر آن، متناسب با سرعت و وضعیت پرواز تغییر زاویه میدهند. دو خدمه، برخلاف بسیاری از جنگندهها کنار یکدیگر مینشینند.
در چنین کابینی، خلبان و افسر سامانههای رزمی باید مانند دو نیمه یک ذهن عمل کنند. یکی هواپیما را در ارتفاع و مسیر تعیینشده نگه میدارد و دیگری ناوبری، هدفیابی و سامانههای تسلیحاتی را مدیریت میکند. پرواز در ارتفاع پایین، مخاطرهآمیز است. سرعت زیاد، فاصله اندک با عوارض زمینی، تغییرات ناگهانی وضعیت هوا و فرصت محدود برای واکنش، حاشیه خطا را بسیار کوچک میکند. خلبان باید همزمان اطلاعات ابزارها، هشدارهای راداری، صدای همکارش و فرمانهای مرکز کنترل را دریافت کند.
پایگاه هفتم شکاری ترابری شیراز، در حدود ۱۵کیلومتری جنوبغربی شهر، یکی از مراکز مهم و باسابقه نیروی هوایی ایران است. فعالیت آن از سال۱۳۳۵ و با عنوان «گروه هوایی شیراز» آغاز شد. ابتدا هواپیماهای سبک در آن مستقر بودند، سپس سی۱۳۰ها آمدند و در دهه۱۳۵۰، با استقرار جنگندههای اف۴ و بعد اف۱۴، ماهیت شکاری ترابری پیدا کرد.
در سالهای جنگ ایران و عراق، هواپیماهای این پایگاه در مأموریتهای آلرت، گشت رزمی، حفاظت از کشتیهای نفتکش و تجاری خلیج فارس، پشتیبانی عملیات بیتالمقدس و پوشش هوایی عملیات اچ۳ نقش داشتند. نام امروز پایگاه «عباس دوران» است. دوران، خلبانی که تیر۱۳۶۱ هواپیمای آسیبدیدهاش را بر فراز بغداد ترک نکرد و یادش در ذهن و جان مردمش ثبت شد.
خلبانان امروز این پایگاه، با رفتن و برایهمیشهرفتن آشناترند. مجید کاظمی، یکی از حلقههای نظمی بود که در این پایگاه، باید هواپیما را از باند جدا میکرد. درجه سرتیپدومی او، از سابقهای طولانی در ساختار حرفهای نیروی هوایی خبر میدهد. زندگی خلبانان نظامی معمولا پشت دیوار پایگاهها و عبارتهای کوتاه اطلاعیهها پنهان میماند و مردم، نام آنها را زمانی میشنوند که دیگر فرصتی برای شنیدن صدا، خاطرات یا روایت نخستین پروازشان باقی نمانده است.
خلیج فارس برای خلبانان پایگاه شهیددوران، بخشی از حافظه حرفهای آنان است. آسمانی که نسلهای مختلف خلبانان نیروی هوایی بارها بر فرازش پرواز کردهاند. در سالهای جنگ ایران و عراق، جنگندههای همین پایگاه برای حفاظت از کشتیهای نفتکش و شناورهای تجاری، گشتزنی و تأمین امنیت مسیرهای دریایی از باند شیراز بلند میشدند. آن پایین، آبراهی قرار داشت که زندگی بسیاری از شهرهای ایران به امنیت آن وابسته بود و آن بالا، خلبانانی پرواز میکردند که قلبشان برای وطن میتپید.
روی نقشههای عملیاتی، خلیج فارس با مختصات، فاصله و مسیرهای پروازی شناخته میشود، اما برای خانوادهای که خلبانش بازنگشته، دریا شکل دیگری دارد. آبی وسیعی است که نمیتوان انتهایش را دید. آب بقایای هواپیما را در خود میگیرد. نشانهها را پراکنده میکند. پاسخها را دیرتر به ساحل میرساند.
پیکر مجید کاظمی چهارشنبه وارد تهران شد. بعد از چندساعت به پایگاه شهیددوران منتقل شد و همرزمانش با او وداع کردند. مسیر وداع سپس از محوطه بسته پایگاه به شهر رسید و مردم شیراز در میدان امامحسین (ع) او را بدرقه کردند. شهیدکاظمی سرانجام روز جمعه، در آغوش گلزار شهدای شیراز آرام گرفت.