بازار‌های مالی در مرداد ۱۴۰۵ زیر ذره‌بین | بورس در مسیر پیشتازی، طلا و دلار در انتظار سیگنال‌های سیاسی

به گزارش شهرآرانیوز، بر اساس نمودار‌های ارائه‌شده، در پنج ماه نخست سال، بازدهی پژو ۲۰۷ حدود ۱۰۲ درصد، بورس ۶۳ درصد، سکه امامی ۲۵ درصد، دلار ۲۰ درصد و طلا و بیت‌کوین هر کدام حدود ۹ درصد بوده است. در مردادماه، اما آرایش بازار‌ها تغییر کرده و بورس با ۲۴ درصد بازدهی در صدر قرار گرفته؛ بیت‌کوین ۱۶ درصد، طلا ۱۱ درصد، سکه امامی ۸ درصد، خودرو ۵ درصد و دلار تنها یک درصد رشد کرده‌اند.

این تغییر رتبه یک پیام مهم دارد: بازار‌ها در حال واکنش به تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران هستند و سرمایه در کوتاه‌مدت الزاما به سمت بازار‌های سنتی حفظ ارزش حرکت نمی‌کند.

بورس؛ برنده مرداد و مدعی نیمه دوم سال

بورس در پنج ماه نخست سال با رشد ۶۳ درصدی، عملکردی به‌مراتب بهتر از دلار، طلا و بیت‌کوین داشته است؛ اما اتفاق مهم‌تر، عملکرد ۲۴ درصدی آن در مردادماه است. این رقم نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران پس از ماه‌ها احتیاط، بار دیگر به بازار سهام بازگشته‌اند.

بررسی رفتار تاریخی بورس نیز نشان می‌دهد مردادماه معمولا ماهی پرنوسان است؛ میانگین بازدهی مرداد در دوره ۱۸ ساله مورد بررسی حدود ۳.۱۴ درصد بوده، اما در سال‌های مختلف دامنه تغییرات بسیار بزرگی ثبت شده است.

از نگاه کارشناسی، چشم‌انداز بورس در ادامه سال همچنان مثبت، اما مشروط ارزیابی می‌شود. تداوم رشد بازار به عواملی مانند نرخ ارز، سودآوری شرکت‌ها، سیاست‌های دولت و سازمان بورس و مهم‌تر از همه وضعیت ریسک سیاسی بستگی دارد. گزارش‌های تحلیلی اخیر نیز از احتمال تداوم روند صعودی سخن می‌گویند، هرچند هشدار می‌دهند که تغییر ناگهانی در فضای سیاسی می‌تواند این روند را مختل کند؛ بنابراین می‌توان گفت بورس در حال حاضر بیشترین پتانسیل رشد را در صورت ثبات سیاسی و تداوم حمایت از بازار سرمایه دارد، اما در عین حال یکی از بازار‌های پرریسک‌تر نیز محسوب می‌شود.

دلار؛ آرامش موقت یا آغاز یک دوره نوسانی؟

دلار در پنج ماه نخست سال تنها ۲۰ درصد رشد کرده و در مردادماه با بازدهی یک‌درصدی، عملا در مقایسه با سایر بازار‌ها عملکردی ضعیف داشته است.

در روز‌های پایانی مرداد نرخ دلار آزاد در محدوده ۱۹۰ هزار تومان قرار گرفته و تحلیل‌های بازار از افزایش احتمال تداوم نوسان در سطوح بالا، به‌ویژه در صورت افزایش تنش‌های سیاسی، حکایت دارد.

به این ترتیب، سناریوی محتمل برای دلار در ماه‌های آینده، نوسان شدیدتر به جای رشد خطی است. در صورت کاهش تنش‌های سیاسی یا دستیابی به توافق‌های مؤثر، احتمال اصلاح دلار وجود دارد؛ اما در صورت افزایش ریسک سیاسی، رشد نرخ ارز می‌تواند دوباره موتور محرک بازار‌های طلا، سکه، خودرو و حتی بورس شود.

طلا و سکه؛ پناهگاه همچنان فعال است

طلا در پنج ماه نخست سال تنها ۹ درصد و سکه امامی ۲۵ درصد رشد کرده‌اند، اما عملکرد مردادماه آنها به‌ترتیب ۱۱ و ۸ درصد بوده است. این تفاوت نشان می‌دهد بازار طلا و سکه در مقایسه با دلار، واکنش بیشتری به عوامل جهانی طلا و انتظارات تورمی نشان می‌دهد.

در روز‌های اخیر نیز قیمت طلا و سکه در سطوح بالایی قرار گرفته و بازار تحت تأثیر همزمان نرخ دلار و تحولات طلای جهانی بوده است.

چشم‌انداز کارشناسی برای طلا همچنان صعودی، است. به اعتقاد کارشناسان اونس طلا تا پایان سال ۱۴۰۵ در محدوده ۶ تا ۷ هزار دلار و طلای ۱۸ عیار در محدوده ۳۵ تا ۴۰ میلیون تومان قرار خواهند گرفت.

در نتیجه، طلا برای سرمایه‌گذاران بیشتر یک ابزار حفظ ارزش و پوشش ریسک است تا بازاری که الزاماً باید در کوتاه‌مدت بیشترین بازدهی را ایجاد کند.

خودرو؛ قهرمان پنج‌ماهه‌ای که در مرداد عقب نشست

شاید مهم‌ترین نکته نمودارها، بازدهی ۱۰۲ درصدی پژو ۲۰۷ در پنج ماه نخست سال باشد؛ رقمی که این دارایی را به‌وضوح بالاتر از بورس و سایر بازار‌ها قرار داده است.

اما عملکرد مردادماه، با رشد تنها ۵ درصدی، نشان می‌دهد موتور رشد خودرو نسبت به ماه‌های ابتدایی سال کند شده است. بازار خودرو اکنون تحت تأثیر دو نیروی متضاد قرار دارد: از یک طرف کاهش تقاضا و ثبات نسبی ارز، و از طرف دیگر نگرانی درباره تولید و عرضه آینده.

تحلیل‌های اخیر بازار خودرو نیز بر همین دوگانگی تأکید دارند؛ ثبات نسبی ارز و ضعف تقاضا مانع جهش قیمت شده، در حالی که نگرانی‌های مربوط به عرضه اجازه کاهش شدید قیمت‌ها را نمی‌دهد.

از سوی دیگر، برآورد‌های صنعت خودرو برای سال ۱۴۰۵ حاکی از محدودیت عرضه است؛ به‌طوری که عرضه مؤثر بازار بین ۷۵۰ تا ۸۵۰ هزار دستگاه برآورد شده، در حالی که تقاضای معمول بازار بسیار بالاتر از این میزان است؛ بنابراین آینده خودرو بیش از هر چیز به نرخ ارز، سیاست واردات، میزان تولید داخلی و قدرت خرید مصرف‌کننده وابسته خواهد بود. رشد ۱۰۲ درصدی پنج‌ماهه را نمی‌توان مبنایی برای انتظار تکرار همین بازدهی در ماه‌های آینده قرار داد.

بیت‌کوین؛ بازگشت پرقدرت در مرداد

بیت‌کوین در پنج ماه نخست سال در نمودار ارائه‌شده تنها ۹ درصد رشد داشته، اما در مردادماه با بازدهی ۱۶ درصدی به دومین بازار پربازده تبدیل شده است.

این جهش در حالی رخ داده که بازار رمزارز‌ها همچنان از پرریسک‌ترین بازار‌های سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود و عوامل جهانی مانند جریان سرمایه به ETF ها، سیاست پولی آمریکا، نقدینگی جهانی و احساسات سرمایه‌گذاران بر آن اثر مستقیم دارند.

پیش‌بینی‌های موجود برای بیت‌کوین نیز دامنه بسیار گسترده‌ای دارند و همین موضوع نشان‌دهنده عدم قطعیت بالای این بازار است. برخی تحلیل‌ها مسیر بازیابی تدریجی را محتمل می‌دانند، اما حتی مدل‌های تحلیلی جدید نیز تأکید می‌کنند که پیش‌بینی کوتاه‌مدت بیت‌کوین به دلیل نوسان بالا و تغییر رژیم‌های بازار، دشوار است.

جمع‌بندی؛ بازار برنده آینده کدام است؟

اگر عملکرد پنج ماه نخست سال و مردادماه را کنار هم بگذاریم، یک نکته مهم آشکار می‌شود: برنده بازار‌ها ثابت نیست و با تغییر شرایط اقتصادی و سیاسی، سرمایه میان بازار‌ها جابه‌جا می‌شود.

در پنج ماه نخست سال، خودرو با ۱۰۲ درصد پیشتاز بوده و بورس با ۶۳ درصد در رتبه دوم قرار داشته است. اما در مردادماه، ورق برگشته و بورس با ۲۴ درصد بازدهی در صدر ایستاده است. این تغییر می‌تواند نشانه‌ای از افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به دارایی‌های مولد و سهامی در شرایطی باشد که بازار سرمایه از نظر ارزندگی و انتظارات تورمی جذاب‌تر شده است.

با این حال، آینده بازار‌ها را باید در قالب چند سناریو دید:

سناریوی اول؛ کاهش تنش سیاسی: در این حالت احتمالاً بورس می‌تواند از بهبود چشم‌انداز اقتصادی و کاهش ریسک سیستماتیک منتفع شود؛ در مقابل، دلار و طلا ممکن است با فشار اصلاحی مواجه شوند. بازار خودرو نیز احتمالاً وارد فاز ثبات بیشتری خواهد شد.

سناریوی دوم؛ تداوم وضعیت فعلی: در این شرایط، بورس می‌تواند همچنان یکی از گزینه‌های جذاب باشد، در حالی که طلا و دلار نیز به‌عنوان پوشش ریسک تورم مورد توجه باقی می‌مانند. خودرو نیز احتمالاً رشد ملایم‌تری خواهد داشت.

سناریوی سوم؛ افزایش تنش و ریسک سیاسی: در این سناریو، دلار و طلا می‌توانند دوباره موتور رشد بازار‌های دارایی شوند و اثر آن با فاصله زمانی به خودرو و سهام شرکت‌های صادراتی منتقل شود. تحلیلگران بازار خودرو نیز در صورت تشدید تنش‌ها، احتمال خروج بخشی از سرمایه از خودرو به سمت دارایی‌های نقدشونده‌تر مانند طلا و دلار را مطرح کرده‌اند.

در مجموع، مردادماه را می‌توان ماه تغییر موقت فرمان بازار‌ها دانست؛ ماهی که بورس از پناهگاه‌های سنتی سرمایه جلو زد. اما اینکه این برتری تا پایان سال ادامه پیدا کند، بیش از هر چیز به سه متغیر بستگی دارد: مسیر نرخ ارز، تحولات سیاسی و وضعیت تورم و نقدینگی.

بر همین اساس، کارشناسان به جای معرفی یک «بازار قطعی برنده»، بر اهمیت تنوع‌بخشی تأکید می‌کنند. در اقتصاد پرنوسان، بازدهی گذشته ــ حتی بازدهی خیره‌کننده ۱۰۲ درصدی خودرو یا ۶۳ درصدی بورس ــ تضمینی برای تکرار همان عملکرد در ماه‌های آینده نیست و تصمیم سرمایه‌گذاری باید با توجه به میزان ریسک‌پذیری و افق زمانی سرمایه‌گذار انجام شود.