به گزارش شهرآرانیوز؛ گوشی موبایل را در دست میگیریم و با هر بار بالا و پایین کردن صفحه، چشممان به تصاویر پر زرق و برقی میافتد که گویی هیچ غمی در آنها راه ندارد. لبخندهای پهن، سفرهای رویایی و هدایای گرانقیمت، ناخودآگاه این سوال را در ذهنمان بیدار میکند که چرا سهم ما از زندگی اینگونه نیست؟ این همان نقطه آغاز تلهای است که روانشناسان آن را مقایسه اجتماعی در عصر فضای مجازی مینامند؛ تلهای که آرامآرام رضایت ما را از شریک زندگیمان میبلعد.
انسان به طور ذاتی برای ارزیابی جایگاه خود به محیط پیرامونش نگاه میکند، اما شبکههای اجتماعی این ویژگی طبیعی را به یک بحران تبدیل کردهاند. زهرا گیوی، روانشناس و زوجدرمانگر، ریشه این بحران را در تفاوت میان واقعیت و نمایش میداند و میگوید: «از نظر روانشناسی انسان وقتی میخواهد وضعیت خودش را ارزیابی کند، دست به مقایسه اجتماعی میزند. اما الان که فضای مجازی و اینستاگرام وجود دارد، این اتفاق خیلی پررنگتر شده است؛ چرا که آدمها معمولا لحظههای ناب و بخشهای بسیار مطلوب زندگیشان را به اشتراک میگذارند، نه واقعیت کامل زندگیشان را.»
این نمایشهای دستچین شده، به مرور زمان یک خطای شناختی بزرگ در ذهن مخاطب ایجاد میکنند. ما با تماشای این تصاویر گمان میکنیم خوشبختی یک استاندارد واحد دارد که ما از آن جا ماندهایم. این زوجدرمانگر در تحلیل این خطای دیداری توضیح میدهد: «ما با یک تصویر غیرمعمول و غیرواقعی از زندگی دیگران مواجه میشویم. عکسها و فیلمهایی را میبینیم و با خودمان میگوییم واقعا کل زندگی آدمها تا این حد خوب و بینقص است و ما این وسط بدبختیم؟ فکر میکنیم همه مشکلات و تنگناهای مالی فقط برای ما در این دنیا اتفاق میافتد.»
یکی از مخربترین انواع مقایسه، نگاه کردن به دستاوردهای ظاهری دیگران و نادیده گرفتن داشتههای خود است. فضایی که در آن ارزش یک رابطه با معیارهای مادی سنجیده میشود. گیوی با اشاره به آسیبهای تماشای منفعلانه این محتواها میگوید: «ما دچار مقایسه رو به بالا میشویم؛ یعنی زندگی خودمان را با افرادی مقایسه میکنیم که ظاهرا از ما شادتر، زیباتر و موفقترند یا لحظات عاشقانه بیشتری دارند و فکر میکنیم آنها خوشبختترند. تماشای مداوم و منفعلانه این لحظههای گزینشی، انتظارات غیرواقعبینانهای از ازدواج ایجاد میکند. وقتی طرف مقابل مداوم از سفرهای لوکس، هدیههای گرانقیمت، جواهرات، ماشینهای مدل بالا و خانههای بینقص عکس منتشر میکند، این تصور ایجاد میشود که یک رابطه سالم باید حتما پر از جواهر و دستهگلهای چند میلیونی باشد تا به اوج هیجان برسد.».
پاسخ در لایههای عمیقتر روانپژوهی و طرحوارههای شخصیتی نهفته است. این روانشناس با تاکید بر نقش عزت نفس در مواجهه با فضای مجازی میافزاید: «یکی از چیزهایی که در این میان بسیار آسیب میزند، فعال شدن طرحواره کمبود است. در افرادی که از قبل عزت نفس پایینی داشتهاند یا دچار دلبستگی ناایمن هستند، با دیدن این تصاویر حسادت و حساسیت به طرد شدن بالا میآید. وقتی رابطه ایدهآل دیگران را مشاهده میکنند، این احساس به آنها دست میدهد که من آدم کافی نیستم یا رابطه من ضعیف است. این نشخوار ذهنی و ارزیابی منفی باعث میشود مدام کمبودهای رابطهشان را در ذهن مرور کنند و همین موضوع رضایت زناشوییشان را به شدت کاهش میدهد.»
منبع: فارس