رایزنی‌های دیپلماتیک عراقچی با همتایان در اجلاس شانگهای | دیپلماسی ایران در امتداد شرق + تصاویر

به گزارش شهرآرانیوز؛ سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در حاشیه بیست‌وششمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، با «وانگ یی» وزیر امور خارجه چین و «محمد اسحاق دار» وزیر امور خارجه پاکستان دیدار و درباره موضوعات مورد علاقه طرفین و مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو کرد؛ رایزنی‌هایی که فراتر از یک دیدار دیپلماتیک معمول، در چارچوب تلاش ایران برای تقویت مناسبات خود با قدرت‌ها و بازیگران مهم آسیایی قابل ارزیابی است.

چین در این میان جایگاه ویژه‌ای دارد. پکن یکی از مهم‌ترین شرکای اقتصادی و سیاسی ایران و از اعضای اصلی سازمان همکاری شانگهای است و مناسبات تهران و پکن طی سال‌های اخیر، به‌ویژه در حوزه همکاری‌های اقتصادی، انرژی و ترتیبات منطقه‌ای، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. از این منظر، دیدار عراقچی و وانگ یی می‌تواند فرصتی برای هماهنگی بیشتر درباره تحولات منطقه و بررسی ظرفیت‌های همکاری دو کشور در شرایط جدید باشد.

از سوی دیگر، دیدار با وزیر امور خارجه پاکستان نیز دارای اهمیت مضاعفی است. پاکستان علاوه بر همسایگی با ایران، از بازیگران اثرگذار در معادلات امنیتی جنوب آسیا و منطقه است و در تحولات پیرامونی ایران نیز نمی‌توان نقش آن را نادیده گرفت. تهران و اسلام‌آباد در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند سطح همکاری‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی خود را افزایش دهند و گفت‌وگوهای مستمر میان مقام‌های دو کشور می‌تواند به مدیریت بهتر چالش‌های مشترک و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای کمک کند.

اهمیت رایزنی‌های عراقچی زمانی بیشتر می‌شود که وزیر امور خارجه ایران همزمان در گفت‌وگوی جمعی با وزرای امور خارجه روسیه، پاکستان، تاجیکستان، ازبکستان و قزاقستان نیز شرکت کرده است. چنین نشستی نشان می‌دهد تهران، سازمان همکاری شانگهای را صرفاً یک چارچوب اقتصادی نمی‌بیند، بلکه آن را بستری برای رایزنی سیاسی و ایجاد هماهنگی میان کشورهای آسیایی در برابر تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی نیز دنبال می‌کند.

این رویکرد با حضور مسعود پزشکیان در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای نیز هم‌راستا است. رئیس‌جمهور ایران با هدف شرکت و سخنرانی در اجلاس سران و نشست «شانگهای پلاس» به بیشکک سفر کرده است؛ سفری که می‌تواند در کنار ابعاد سیاسی، فرصت مهمی برای پیگیری منافع اقتصادی ایران در تعامل با کشورهای عضو و شرکای این سازمان باشد.

بیست‌وششمین اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای روزهای ۹ و ۱۰ شهریورماه در بیشکک برگزار می‌شود و قرقیزستان در سال ۲۰۲۶ ریاست دوره‌ای این سازمان را بر عهده دارد. شعار این دوره از اجلاس «۲۵ سال سازمان همکاری شانگهای: با هم برای صلح، توسعه و رفاه پایدار» تعیین شده است.

در چنین چارچوبی، حضور همزمان رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه ایران در این اجلاس را می‌توان بخشی از تلاش تهران برای فعال‌تر کردن دیپلماسی آسیایی دانست؛ دیپلماسی‌ای که در آن چین، روسیه، پاکستان و کشورهای آسیای مرکزی صرفاً شرکای سیاسی نیستند، بلکه می‌توانند در حوزه‌های تجارت، انرژی، ترانزیت، امنیت منطقه‌ای و کاهش آثار فشارهای خارجی نیز نقش‌آفرین باشند.

از این منظر، اهمیت سفر بیشکک صرفاً به حضور ایران در یک اجلاس بین‌المللی محدود نمی‌شود؛ بلکه نحوه استفاده تهران از ظرفیت کشورهای عضو شانگهای و تبدیل روابط سیاسی موجود به همکاری‌های ملموس اقتصادی و امنیتی، یکی از مهم‌ترین موضوعاتی است که می‌تواند دستاورد واقعی این سفر را مشخص کند.