درباره مصرف درست و پرهیز از نگهداری و انبار کردن دارو در خانه | خانه داروخانه نیست

به گزارش شهرآرانیوز؛ فرقی نمی‌کند سرش درد بگیرد، ناخنش پوسته شود یا روی انگشت پایش خراشی کوچک ایجاد شود. یک پا متخصص برای تجویز انواع دارو‌ها و مکمل‌ها می‌شود. حتی در شرایط مشابه مثل زمانی که برای دردی به متخصص مراجعه می‌کند، تأکید ویژه دارد که برای کوچک‌ترین علائم بیماری‌اش، دکتر دارو تجویز کند. یک کابینت و قفسه‌ای از در یخچال هم ویترینی از دارو‌های متفاوت و رنگارنگ اوست. 

این تصویر آشنا از برخی اطرافیان خود ماست که با آن‌ها چالش زیادی داریم. فرهنگ اشتباهی که در بین خیلی‌ها نهادینه شده است و آنها را به سمت مصرف خودسرانه مکمل‌های دارویی یا تمایل شدید به خرید و انبار کردن دارو سوق می‌دهد.

به گفته دکتر عطیه واثق، داروساز، عوارض درست مصرف نکردن داروها، نگهداری نامناسب آنها و همچنین تجویز‌های خودسرانه، عوارض خطرناکی را به دنبال دارد که در ادامه به همراه کارشناس این شماره بیشتر در موردشان اطلاعات کسب می‌کنیم.

یخچال را فراموش کنیم

این باور عموم اشتباه است که یخچال بهترین محل برای نگهداری از داروهاست. هیچ دارویی به جز موارد خاص که دکتر و شرکت داروسازی تأکید به یخچالی بودن آنها دارند نباید در محیط یخچال نگهداری شوند. گاهی دارو در چنین محیطی نه تنها خاصیت دارویی خود را از دست می‌دهد بلکه عوارض جدی را به همراه دارد.

نکته
دارو‌هایی که نگهداری آنها بین ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد است تنها باید در یخچال قرار بگیرند.

توجه
تمامی دارو‌ها نباید در معرض نور، حرارت و گرما باشند و باید در دمای محیط (۲۵‌درجه) نگهداری شوند. کابینت بالای گاز یا کابینتی که پشتش دیوار نازک است بدترین محل نگهداری داروست.

به تداخل‌های دارویی توجه کنیم

وقتی به پزشک متخصصی مراجعه می‌کنیم، قبل از نوشتن نسخه بهتر است او را از مصرف دیگر دارو‌ها مثل دیابت، فشار خون، آنتی‌بیوتیک و... مطلع کنیم.

گاهی هم ممکن است در یک نسخه تجویز شده تداخل بین یک یا چند دارو ایجاد شود که بهتر است از دکتر داروخانه بخواهیم جهت اطمینان بیشتر آنها را بررسی کند.

نکته
در زمانی که داروی تجویز شده متخصص استفاده می‌کنیم از مصرف دارو‌های خودسرانه پرهیز کنیم.

توجه
مکمل‌ها از جمله انواع ویتامین‌ها، کلسیم، منیزیم و... بی‌تردید با دارو‌های تخصصی که به خاطر رفع بیماری مصرف می‌کنیم تداخل دارد.

مصرف خودسرانه ممنوع!

این روز‌ها مصرف خودسرانه دارو برای رفع هر درد و بیماری تبدیل به یک فاجعه شده است. خیلی‌ها خودشان را فوق‌تخصص می‌دانند و حتی برای دیگران هم دارو تجویز می‌کنند.

گاهی یک مکمل به نظر ساده، سیستم کلیوی، عصبی و کبدی فرد را مختل می‌کند. به عنوان نمونه مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها باعث ایجاد مقاومت دارویی می‌شود و فرد به مرحله‌ای می‌رسد که دیگر نمی‌تواند آنتی‌بیوتیک مصرف کند. به این دلیل که عامل بیماری به آن دارو مقاوم شده است.

نکته
این مشکل برای دارو‌های گیاهی شدت بیشتر و عوارض طولانی و وسیع‌تری را به دنبال دارد.

توجه
عوارض دارو‌های شیمیایی کم‌خطر‌تر از دارو‌های گیاهی است و تحقیقات زیادی گواهی می‌دهند که عوارض آنها زودتر از گیاهی برطرف می‌شود.

چند مرحله‌ای خرید کنیم

بار‌ها پیش آمده است که نسخه را به داروخانه می‌دهیم و یک پلاستیک پر از دارو دریافت می‌کنیم. بعد از مدتی به هر دلیلی از مصرف آنها اجتناب می‌کنیم. برای این شرایط قانونی وضع نشده است و داروخانه‌ها اجازه پس‌گرفتن دارو را ندارند.

نکته
اگر دکتری برای مدت طولانی دارویی را تجویز می‌کند، بهتر است از او بخواهیم که نسخه را در چند تاریخ متفاوت بنویسد، زیرا هر نسخه بین ۱ تا یک‌ماه‌و‌نیم زمان دارد و اگر حجم دارو‌ها زیاد باشد بخشی از دارو‌ها ممکن است آزاد حساب شود.

توجه
امکان ندارد داروی یخچالی را که حتی یک ساعت پیش خریداری شده است داروخانه‌ای پس بگیرد.

خیرخواهانه دارو ببخشیم

تحویل دارو‌های اضافه در منزل به نیت خیرخواهانه امری خداپسند و حسی انسان‌دوستانه است. بعضی داروخانه‌ها مثل هلال احمر و ۲۲ بهمن و همچنین خیریه‌ها تا زمانی که از تاریخ دارو‌ها نگذشته باشد آنها را قبول می‌کنند تا به نیازمندان اهدا کنند.

نکته
در شیشه شربت باید پلمب و ورق قرص‌ها باید کامل باشد.

توجه
دارو‌های یخچالی به هیچ عنوان دریافت نمی‌شود.

حواسمان به تاریخ انقضا باشد

تاریخ انقضای روی جعبه یعنی عمر قفسه‌ای دارو. بیشتر دارو‌ها تا سه‌سال و گاهی تا پنج‌سال زمان برای مصرف دارند، اما این تاریخ مربوط به قبل از باز شدن داروست. اهمیت تاریخ انقضای دارو‌ها مربوط به زمان مصرف آنهاست. به عنوان نمونه انواع اسپری‌های بینی، قطره‌های گوش و چشم از زمان باز شدن فقط چهارده روز ماندگاری دارند. شربت بین یک تا دو ماه، قرص‌ها تا تاریخ روی بسته، انواع آنتی‌بیوتیک‌ها دوهفته و اسپری‌های دهانی به شرط نگهداری در یخچال تا زمانی که تاریخ دارند.

نکته
اگر روکش قرص‌ها باز شود تنها تا چند ساعت قابل مصرف هستند. بعد از آن غیرقابل مصرف هستند. البته نمونه‌های خاصی هم هست که ممنوعیت مصرف حتی برای چند ساعت را هم دارد.

توجه
در کنار توجه به تاریخ مصرف انواع دارو‌ها شرایط نگهداری بسیار حائز اهمیت است.

خانه را داروخانه نکنیم

نگهداری هر دارویی در خانه مجاز نیست، چون شرایط نگهداری آنها از حساسیت بالایی برخوردار است و اگر به آنها توجه نشود باعث مسمومیت‌های دارویی می‌شود. با این توصیف نگهداری چند داروی دم‌دستی مثل قرص سرماخوردگی، قطره استامینوفن در صورت داشتن کودک در خانه، قرص ضددرد نوافن برای بزرگ‌سالان و پماد‌های ضددرد بر پایه گیاهی مثل رزماری، فلفل و مینیرال آیس برای مصرف موضعی ممنوعیتی ندارد.

نکته
حواسمان به جانمایی دارو‌ها در خانه باشد. بهتر است به این نکته توجه ویژه داشته باشیم که آنها را به دور از دسترس کودکان، افراد سالمند و افرادی که از بیماری آلزایمر رنج می‌برند قرار دهیم.

توجه
بهتر است به جای انبار کردن دارو برای انواع بیماری‌ها با ترس برخورد با بیماری‌های ناگهانی مثل سرماخوردگی، درد‌های عضلانی و... مقابله کنیم.