از توانمندسازی تا بازآفرینی | مسیر تحول سازمان‌ها با هوش مصنوعی در الکامپ۲۹ بررسی شد

شهرآرانیوز، در جریان برگزاری بیست‌ونهمین نمایشگاه بین‌المللی الکامپ، پنل «از توانمندسازی تا بازآفرینی سازمانی با هوش مصنوعی» با حضور سیامک توتونچی، معاون شبکه ایرانسل، محمد خلج، مدیرعامل اسنپ، رسول سرائیان، مشاور و مدرس تحول دیجیتال و هوش مصنوعی در شرکت پیشگام رایان، و مجید شهسواری، رئیس هیئت‌مدیره شرکت پیشگام رایان برگزار شد.

محور اصلی این نشست، بررسی این موضوع بود که سازمان‌ها چگونه می‌توانند از مرحله استفاده فردی و ابزاری از هوش مصنوعی عبور کنند و این فناوری را به بخشی از قابلیت‌ها و مدل عملیاتی خود تبدیل کنند. در معرفی این پنل نیز بر این نکته تأکید شده بود که تحول هوش مصنوعی صرفاً به معنای استفاده از ابزار‌های جدید نیست و می‌تواند شیوه انجام کار، تصمیم‌گیری، مدیریت دانش و توسعه سرمایه انسانی را تغییر دهد.

ارزش‌آفرینی؛ مهم‌تر از شیفتگی به ابزار‌های جدید

‎محمد خلج در این نشست با اشاره به تجربه سازمانی، بر ضرورت تمرکز بر حل مسئله و خلق ارزش تأکید کرد. از نگاه او، سازمان‌ها نباید صرفاً به دلیل ظهور یک ابزار یا مدل جدید، به سمت استفاده از آن حرکت کنند؛ بلکه ابتدا باید مسئله مشخص و ارزش کسب‌وکاری آن روشن باشد.

به گفته خلج، اگر یک سازمان بدون بازنگری در فرایند‌های خود صرفاً هوش مصنوعی را روی فرایند‌های موجود قرار دهد، ممکن است تنها یک فرایند نامناسب را با سرعت بیشتری اجرا کند. او همچنین موضوع اعتماد و پاسخگویی در تصمیم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی را از دیگر چالش‌های مهم سازمان‌ها دانست.

‎محدودیت نیروی متخصص و فرصت هوش مصنوعی

در ادامه این گفت‌و‌گو، محدودیت دسترسی به نیروی متخصص در ایران و ضرورت استفاده از فناوری برای افزایش ظرفیت و بهره‌وری سازمان‌ها مورد توجه قرار گرفت.

‎یکی از محور‌های مطرح‌شده این بود که وجود جمعیت جوان و نیروی انسانی مستعد، به‌تنهایی برای پاسخگویی به نیاز‌های تخصصی اقتصاد دیجیتال کافی نیست و سازمان‌ها باید از فناوری‌های جدید به‌عنوان ضریب بهره‌وری استفاده کنند.

در این نگاه، هوش مصنوعی می‌تواند بخشی از محدودیت‌های موجود در ظرفیت نیروی انسانی را جبران کند؛ البته به شرط آنکه استفاده از این فناوری در خدمت حل مسائل واقعی سازمان قرار گیرد، نه اینکه صرفاً به اجرای پروژه‌های نمایشی و آزمایشی محدود شود.

از سازمان‌های سنتی تا شکل‌های جدید کار

‎بخش دیگری از پنل به تغییر ساختار سازمان‌ها در نتیجه ظهور اقتصاد دیجیتال و مدل‌های جدید اشتغال اختصاص داشت.

‎رسول سرائیان با نگاهی به آینده سازمان‌ها، بر این نکته تأکید کرد که سازمان‌های آینده الزاماً شبیه سازمان‌های امروزی نخواهند بود. ظهور شرکت‌های فعال در اقتصاد دیجیتال و تغییر شیوه انجام کار، پیش از این نیز ساختار‌های سنتی را تحت تأثیر قرار داده است و هوش مصنوعی می‌تواند این روند را با سرعت بیشتری دنبال کند.

‎او در این زمینه به مفاهیمی مانند هوش مصنوعی، اقتصاد گیگ، فریلنسر‌ها و شرکت‌های یک‌نفره اشاره کرد و گفت این مدل‌های جدید می‌توانند در آینده شکل و ساختار سازمان‌های فعلی را تغییر دهند.

از این منظر، سازمان‌هایی که برای چنین تغییری آماده نباشند، ممکن است بخشی از مزیت رقابتی خود را از دست بدهند. در مقابل، کسب‌وکار‌هایی که بتوانند این مفاهیم را در ساختار و شیوه فعالیت خود وارد کنند، آمادگی بیشتری برای رقابت در اقتصاد آینده خواهند داشت.

‎هوش مصنوعی؛ تغییر در مدل عملیاتی سازمان

در این پنل همچنین تأکید شد که ورود هوش مصنوعی نباید صرفاً به واحد فناوری اطلاعات یا یک پروژه محدود در سازمان واگذار شود. تحول واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که فرایند‌های مختلف سازمان، نحوه تصمیم‌گیری و شیوه انجام کار تحت تأثیر این فناوری بازطراحی شوند.

این رویکرد با مفهوم گذار از «توانمندسازی» به «بازآفرینی سازمانی» هم‌راستاست؛ یعنی سازمان ابتدا کارکنان خود را برای استفاده از ابزار‌های هوش مصنوعی توانمند می‌کند، اما در مرحله بعد باید فرایند‌ها و حتی مدل عملیاتی خود را با فرض حضور دائمی این فناوری بازنگری کند.

‎تجربه ایرانسل و تأکید بر حل مسئله

سیامک توتونچی نیز در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو با اشاره به تجربه ایرانسل بر این موضوع تأکید کرد که سازمان‌ها نباید در دام شیفتگی به ابزار‌های جدید گرفتار شوند.

‎از نگاه او، نقطه شروع باید یک مسئله واقعی و یک «Business Case» مشخص باشد؛ به این معنا که استفاده از فناوری باید بتواند ارزش قابل‌سنجشی برای کسب‌وکار ایجاد کند. در غیر این صورت، حتی پروژه‌های آزمایشی جذاب و فنی نیز ممکن است در نهایت به موفقیت کسب‌وکاری منجر نشوند.

‎او همچنین با اشاره به شرایط خاص اقتصاد ایران و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، استفاده از فناوری برای افزایش ظرفیت و بهره‌وری صنایع را یکی از فرصت‌های مهم پیش روی کشور دانست.

‎آینده سازمان‌ها؛ آمادگی برای تغییر

‎جمع‌بندی این پنل بر یک پیام اصلی استوار بود: هوش مصنوعی قرار نیست صرفاً ابزار جدیدی در کنار ابزار‌های قبلی سازمان‌ها باشد؛ بلکه می‌تواند به عاملی برای تغییر شیوه انجام کار و حتی بازتعریف ساختار سازمانی تبدیل شود.

‎در چنین شرایطی، کسب‌وکار‌ها باید هم‌زمان با توسعه مهارت کارکنان، فرایند‌های خود را بازنگری کنند، ظرفیت استفاده از نیروی انسانی و فریلنسر‌ها را بشناسند و برای مدل‌های جدید سازمانی آماده شوند.

‎در نهایت، حاضران در پنل بر اهمیت حرکت از پروژه‌های پراکنده و نمایشی هوش مصنوعی به سمت کاربرد‌هایی تأکید کردند که بتوانند مسئله‌ای واقعی را حل کنند و برای سازمان ارزش ایجاد کنند؛ مسیری که از توانمندسازی نیروی انسانی آغاز می‌شود و می‌تواند به بازآفرینی مدل عملیاتی و ساختار سازمانی منتهی شود.

‎این پنل در دومین روز بیست‌ونهمین نمایشگاه الکامپ، سه‌شنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵، در سالن ۴۰ برگزار شد. بیست‌ونهمین الکامپ نیز از ۹ تا ۱۲ شهریور در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران در حال برگزاری است.