به گزارش شهرآرانیوز، ابوالفضل جلیلی، کارگردان سینما، در آستانه روز ملی سینما درباره مفهوم سینمای ملی اظهار کرد: مطالعه کلاسیک یا آکادمیک در این زمینه ندارم، اما اگر روزی مسئول سینمای کشور باشم و بخواهم در جهت رواج سینمای ملی حرکت کنم، سینمایی را تقویت میکنم که متناسب با وضعیت روز جامعه و بیانکننده احوالات و نیازهای مردم باشد.
وی افزود: من سینمایی را ملی میدانم که مردم با دیدن آثارش حالشان بهتر شود و به آینده امید پیدا کنند. در بسیاری از کشورها نیز چنین نگرشی نسبت به سینما دنبال میشود.
جلیلی با اشاره به تجربه همکاری خود با سینمای فرانسه گفت: یک بار فیلمنامهای نوشتم که فرانسویها آن را خریدند و قرار شد فیلم را بسازیم. به فرانسه رفتم و بازیگران را انتخاب کردیم. آنجا از تهیهکننده پرسیدم سینمای مدنظر تو چیست. او من را کنار پنجره برد و صفی از مردم را مقابل یک سینما نشان داد که برای دیدن یک فیلم آمریکایی صف کشیده بودند.
این کارگردان ادامه داد: تهیهکننده به من گفت من چنین سینمایی را دوست دارم؛ سینمایی که مردم برای دیدن فیلمش صف بکشند. اگر بتوانی چنین فیلمی بسازی برندهای، اما اگر به دنبال این هستی که چند روشنفکر فیلمت را ببینند و تشویقت کنند، این مسیر نه برای تو و نه برای مردم آوردهای ندارد.
جلیلی با اشاره به تجربه دیگری در آمریکا گفت: یک بار برای ساخت فیلمی در آمریکا با یک تهیهکننده صحبت میکردم و در نهایت به او گفتم روند فیلمسازی در آمریکا خیلی سیستماتیک است و من نمیتوانم با شما کار کنم. او در پاسخ گفت ما اینجا هیچ مانعی نداریم و هرچه میخواهی بساز، اما چیزی که برای ما اهمیت دارد این است که فیلم تو بیننده را ناامید نکند.
وی افزود: این دو تجربه برای من تبدیل به الگو شد. سالهاست میخواهیم چنین فیلمهایی بسازیم، اما سینمای ما از چنین آثاری خالی است و فکر میکنم یکی از عوامل این وضعیت، مسئولان ناآگاه هستند. ما باید سینمایی داشته باشیم که ملت با اشتیاق آن را دنبال کنند. به نظر من هر فیلمی که حال ملت را خوب کند و به مردم امید بدهد، ملی است.
این کارگردان تأکید کرد: اگر حقیقت را به مردم بگوییم، حتی اگر این حقیقت تلخ باشد، مخاطب باید بداند که قصد ما تزریق تلخی نیست؛ ما میخواهیم حال جامعه خوب باشد. اگر چنین قصدی داریم، باید کشف کنیم که جامعه برای داشتن حال خوب چه میخواهد.
جلیلی با بیان خاطرهای از برخورد با چند کارگر گفت: چند وقت پیش در جایی کار میکردم که در نزدیکی آن چند جوان کارگر مشغول کار بودند. یک روز نزد آنها رفتم و گفتم میخواهم برای اینکه حالتان خوب باشد کاری انجام دهم، چه کاری میتوانم انجام دهم؟ آنها گفتند موسیقی طربانگیز میخواهند و من برایشان موسیقی فراهم کردم.
وی ادامه داد: من قضاوت نکردم که آنها چگونه حالشان خوب میشود و خودم برایشان تصمیم بگیرم؛ بلکه راهکار حال خوب را از خودشان پرسیدم. خانوادههای ثروتمندی را میشناسیم که بهترین امکانات را دارند، اما حالشان اصلاً خوب نیست و در مقابل، خانوادههایی را دیدهایم که با کمترین امکانات حال خوبی دارند.
جلیلی درباره تأثیر فیلمهای امیدبخش بر جامعه گفت: جامعهای که حالش خوب باشد، در هر وضعیتی به سمت بهبودی و بهتر شدن پیش میرود. باید در جامعه نشانههایی ببینیم که بتوانیم از آنها نتیجه بگیریم جامعه امیدوار و به آینده خوشبین است و سینما میتواند در این زمینه نقشآفرین باشد.
کارگردان فیلم سینمایی «داد» تصریح کرد: متأسفانه سینمای ما این ویژگی را ندارد و من بر همین اساس باید بگویم که ما سینمای ملی نداریم. مسئولان سینمایی و غیرسینمایی بیش از هر چیز به این فکر میکنند که کاری انجام ندهند. در واقع آنها آمدهاند تا نگذارند اتفاقی رخ دهد و حرکتی رقم بخورد، چون ادامه همین وضعیت امنترین کار است.
وی با انتقاد از عملکرد مدیران سینمایی افزود: مدتی پیش با مدیر بنیاد سینمایی فارابی جلسهای داشتیم. در پایان جلسه که در اتاقی برگزار شد، عکس همه مدیران سابق فارابی را روی دیوار دیدم و به مدیر فعلی گفتم از دوران آقای بهشتی تا امروز مدیران بسیاری تغییر کردهاند، اما هیچ قدمی رو به جلو اتفاق نیفتاده است.
جلیلی با اشاره به محمد بهشتی گفت: من از آقای بهشتی دل خوشی ندارم، چون چند اثر من در دوران ایشان توقیف شد، اما او فرد متفکری بود و حداقل در این سینما اقدامات ماندگاری داشت.
وی ادامه داد: مملکت ما مدیر عاشق خدمت ندارد؛ مدیران ما عاشق موقعیت خودشان هستند. مدیران وقتی در موقعیتی قرار میگیرند، سعی دارند نزدیکانشان را در سمتهای مختلف قرار دهند و هر چیزی را برای خودشان داشته باشند. در چنین شرایطی چه کسی میتواند به ایجاد و تقویت سینمای ملی فکر کند؟
این کارگردان در ادامه به فیلم «مسیر معکوس» اشاره کرد و گفت: این فیلم در جشنواره شانگهای دو جایزه بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر مرد را دریافت کرد. در جریان تولید فیلم مجبور شدم ۶۰ درصد آن را در ازای کمک کوچکی که فارابی به من کرد، بفروشم.
وی افزود: بعداً با مشکل مالی مواجه شدم و از فارابی خواستم یا ۴۰ درصد دیگر فیلم را از من بخرد یا همان ۶۰ درصد را به من بفروشد تا بتوانم فیلم را در بازار بینالمللی عرضه کنم. دوستان در فارابی ۴۰ درصد فیلم را با قیمت ۱۰۰ میلیون تومان از من خریدند و گفتند پول بیشتری ندارند. من هم باور کردم و فروش فیلم با این مبلغ پایین را پذیرفتم.
جلیلی ادامه داد: دو روز بعد متوجه شدم بیش از ۲۰ میلیارد تومان به یک نورچشمی کمک کردهاند تا فیلم بسازد. به دوستان فارابی گفتم چرا فیلم من را با این توجیه که بودجه ندارید با این مبلغ ناچیز خریدید، اما چنین مبلغ هنگفتی به این فرد کمک کردید؟ توضیح آنها این بود که وزیر نامه داده بودند و ما باید انجام میدادیم. وقتی چنین وضعیتی وجود دارد، چطور میتوانیم انتظار داشته باشیم کسی به سینمای ملی فکر کند و برای آن هزینه کند؟
جلیلی درباره توقیف آثارش نیز گفت: دلیل توقیف آثار من این نیست که فیلمهای ناامیدکننده ساختهام. یک بار از یکی از مسئولان سینمایی پرسیدم چرا فیلمهای من را توقیف کردهاید، در حالی که هر کس هر چیزی میسازد اکران میشود؟ به من پاسخ دادند وقتی مردم فیلمهای تو را میبینند، متوجه میشوند که واقعی نیست، اما تو آنقدر واقعی میسازی که مردم فیلم را کاملاً باور میکنند.
وی تأکید کرد: فیلمهای من انسانی هستند و همه به من میگویند که اتفاقاً تو فیلمهای امیدوارکننده میسازی. با این حال، ۱۶ فیلم من هیچگاه رنگ اکران را ندیدهاند. من هیچ اعتراضی نکردهام و همچنان تلاش میکنم فیلمی بسازم که حال مردم را خوب کند.
این کارگردان در پایان درباره استقبال مردم از فیلمهای کمدی گفت: وقتی فیلمسازانی مانند بهرام بیضایی، سهراب شهیدثالث، ناصر تقوایی و دیگران تا پایان عمر خانهنشین میشوند، مردم انتخاب دیگری ندارند.
وی افزود: بنابراین هر فیلمی که فروش خوبی دارد، لزوماً به این معنا نیست که در چارچوب همان سینمای ملی که من تعریف کردم قرار میگیرد. مردم چارهای جز دیدن این فیلمها در سینما ندارند.
جلیلی در پایان گفت: این وضعیت حاصل عملکرد مسئولان و مدیران فرهنگی و هنری ماست که مردم یا به سراغ فیلمهای سخیف کمدی میروند که اکثراً دهههای قبل و دوران پیش از انقلاب را روایت میکنند، یا بخشی از مردم به دنبال دیدن فیلمهای تابوشکن هستند که مسائلی مانند حجاب را کنار گذاشتهاند. این وضعیت حاصل عملکرد مدیریت فرهنگی و هنری ماست.