مجتبی سالاری | شهرآرانیوز؛ سینماهای خصوصی برای ادامه فعالیت، همزمان با افزایش هزینهها، با تغییر رفتار مخاطب و وابستگی شدید درآمدشان به فروش فیلمهای روی پرده مواجهاند. در این میان، مسئله فقط تعداد بلیتهای فروختهشده نیست؛ سینماهای خصوصی برای ادامه حیات اقتصادی خود به مدلی نیاز دارند که بتواند بخشی از ظرفیتهای کمتر استفادهشده این مجموعهها را نیز فعال کند.
سارا خسروی، مدیر سینما اطلس مشهد، معتقد است سینمای خصوصی همچنان زنده است، اما با «حاشیه امن بسیار کمی» فعالیت میکند. به گفته او، اصلیترین چالش این سینماها فاصلهای است که میان هزینه واقعی اداره یک مجموعه سینمایی و درآمد حاصل از اکران فیلمها ایجاد شده است.
سینما مجموعهای پرهزینه است و هزینههایی مانند نیروی انسانی، انرژی، نگهداری و بهروزرسانی تجهیزات بهطور مستمر افزایش پیدا میکند. در مقابل، درآمد سالنها تا حد زیادی به استقبال مخاطب و موفقیت فیلمهایی بستگی دارد که در مقاطع مختلف روی پرده میروند. همین وابستگی باعث میشود یک فیلم پرفروش بتواند وضعیت یک سالن را تغییر دهد و در مقابل، شکست تجاری چند اثر، فشار اقتصادی قابل توجهی به سینما وارد کند.
از نگاه خسروی، در چنین شرایطی نمیتوان تمام اقتصاد سینما را به گیشه وابسته نگه داشت. سالنهای سینما ظرفیتهایی دارند که میتوان از آنها در کنار اکران فیلم استفاده کرد؛ ظرفیتهایی که در صورت فراهم شدن سازوکار قانونی و اجرایی مناسب، میتوانند به درآمد مکمل تبدیل شوند.
نمایش قانونی فیلمهای خارجی، پخش مسابقات مهم ورزشی، بهویژه فوتبال، و برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری از جمله گزینههایی است که مدیر سینما اطلس مشهد مطرح میکند. به باور او، فعال شدن این ظرفیتها هم میتواند درآمد سینماها را متنوعتر کند و هم گروههایی از مخاطبان را که لزوماً برای تماشای فیلم به سالن نمیآیند، به سینما بکشاند.
البته استفاده از این ظرفیتها به گفته خسروی نیازمند آن است که مسیر صدور مجوزها شفافتر و سریعتر شود. مسئلهای که از نگاه او به سینماهای خصوصی امکان میدهد با اطمینان بیشتری برنامهریزی کنند و از ظرفیتهای موجود خود بهره ببرند.
با وجود همه این مشکلات، او معتقد نیست که مخاطب سینما از بین رفته است.
به گفته خسروی، آنچه تغییر کرده، شیوه انتخاب مخاطب است. تماشاگر امروز پیش از خرید بلیت با دقت بیشتری انتخاب میکند که برای دیدن کدام فیلم هزینه کند. به همین دلیل ممکن است یک فیلم بتواند سالنهای سینما را پر کند، در حالی که فیلم دیگری در همان زمان با استقبال بسیار کمتری روبهرو شود.
این تفاوت، از نگاه مدیر سینما اطلس، نشان میدهد هنوز نمیتوان از بیعلاقه شدن مردم به سینما سخن گفت. تجربه نشان داده است هر زمان فیلمی باکیفیت و متناسب با سلیقه مخاطب روی پرده باشد، مردم همچنان برای دیدن آن به سینما میروند؛ بنابراین افزایش تنوع و کیفیت آثار و جذابتر کردن تجربه سینما رفتن، همچنان یکی از مهمترین راههای حفظ مخاطب است.
اما در نهایت، حتی با وجود استفاده از تمام ظرفیتهای جانبی، یک واقعیت همچنان پابرجاست: اقتصاد سینما به فیلم خوب وابسته است. خسروی نیز تأکید میکند هیچ چیز نمیتواند جای فیلم خوب را بگیرد و موتور اصلی اقتصاد سینما همچنان فیلم و مخاطب هستند.
از همینجا مطالبه اصلی سینماهای خصوصی شکل میگیرد؛ ایجاد یک مدل اقتصادی پایدار که آنها را از انتظار برای چند فیلم پرفروش در طول سال خارج کند و امکان استفاده مستمر از سالنها را فراهم آورد.
خسروی تأکید دارد که استفاده از ظرفیتهای جانبی سینما به معنای نادیده گرفتن ضوابط نیست. مسئله اصلی، ایجاد یک مسیر قانونی شفاف، سریع و قابل پیشبینی است؛ مسیری که بتواند به سینماهای خصوصی اجازه دهد برای تمام طول سال برنامهریزی کنند، مخاطب بیشتری جذب کنند و بخشی از فشارهای اقتصادی خود را با استفاده از ظرفیتهایی که همین حالا در اختیار دارند، کاهش دهند.
به این ترتیب، سینمای خصوصی اگرچه همچنان نفس میکشد و مخاطب خود را از دست نداده است، اما برای ادامه این مسیر به حاشیه امن بیشتری نیاز دارد؛ حاشیه امنی که بخشی از آن از دل یک اکران موفق میآید و بخشی دیگر، از بازتعریف شیوه استفاده از خودِ سینما.