به گزارش شهرآرانیوز؛ اگر هوش مصنوعی پیشرفته واقعاً آنقدر قدرتمند باشد که بتواند به حیات بشریت پایان دهد، شاید همین حالا نیز برای کاهش سرعت پیشرفت آن دیر شده باشد. این فناوری اکنون درگیر یک رقابت راهبردی مرتبط با امنیت ملی است و هشدارها درباره خطرات آن ممکن است بهجای کاهش سرعت این رقابت، تلاش کشورها برای دستیابی به سلطه را شتاب ببخشد؛ روندی که میتواند کنترل بسیار گستردهتر دولتها بر این فناوری را نیز به همراه داشته باشد.
شاید افزایش کنترل دولتها، بهویژه از منظر مالکیت و نه صرفاً مقرراتگذاری یا محدودسازی، یکی از عواملی باشد که بازارهای مالی را نگران کرده است؛ بازارهایی که رونق چشمگیر سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی را دستکم تا پایان این دهه در محاسبات خود لحاظ کردهاند.
مجموعهای از هشدارهای آخرالزمانی درباره تهدید هوش مصنوعی برای زندگی انسانها، در آخر هفته به اوج خود رسید. این هشدارها با نشانههایی همراه بود که نشان میداد پیشرفتهترین مدلهای هوش مصنوعی میتوانند برای توسعه سلاحهای بیولوژیکی، هک کردن نظام مالی و حتی در اختیار گرفتن کل اینترنت مورد استفاده قرار گیرند.
این هشدارها از هفته گذشته آغاز شد؛ زمانی که یکی از کارکنان مستعفی آزمایشگاه هوش مصنوعی Anthropic هشدار داد که این فناوری جدید ممکن است تا پایان این دهه «همه ما را بکشد». تا روز یکشنبه، به نظر میرسید میان داریو آمودی، مدیرعامل Anthropic، سم آلتمن از OpenAI، ایلان ماسک از شرکت SpaceX، تیم کوک از اپل و دیگران، درباره ضرورت کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی، افزایش مداخله و نظارت انسانی و تعیین محدودیتهای روشن برای میزان خودمختاری عاملهای هوش مصنوعی، نوعی اجماع شکل گرفته است. مایکروسافت نیز پیشنویس آییننامه رفتاری خود را منتشر کرد.
به گزارش رویترز، از نظر عملی، آلتمن گفت عرضه اولیه سهام (IPO) مورد انتظار OpenAI که مدتهاست در انتظار آن هستند، اکنون احتمالاً تا سال آینده به تعویق خواهد افتاد تا این موضوع حلوفصل شود. اگرچه طی ماههای اخیر چندین گزارش منتشر شده بود که نشان میداد چنین تأخیری به دلایل دیگری در راه است، این خبر کافی بود تا سهام SoftBank، یکی از سرمایهگذاران OpenAI، روز دوشنبه حدود ۱۳ درصد سقوط کند؛ زیرا این شرکت برای محقق کردن بازده سرمایهگذاری خود باید مدت بیشتری منتظر بماند. در همین حال، به نظر میرسد Anthropic همچنان قصد دارد عرضه عمومی سهام خود را از ماه آینده آغاز کند.
اما مسئله بزرگتر برای سرمایهگذاران این است که آیا درخواستهای صنعت فناوری برای کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی، با وجود آنکه پروتکلهای مشابه پیشتر نیز پیشنهاد یا امضا شدهاند، قابلاعتماد هستند یا احتمال تحقق دارند. پرسش اصلی این است که آیا این درخواستها مستقیماً بر موج سرمایهگذاری، تجارت و ساختوساز شتابزدهای که برای ایجاد زیرساختهای هوش مصنوعی، از جمله مراکز داده عظیم و ظرفیت محاسباتی، در جریان است، تأثیر خواهند گذاشت یا خیر.
Goldman Sachs انتظار دارد مجموع هزینهکرد جهانی در حوزه هوش مصنوعی تا پایان این دهه به حداکثر ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان برسد. با توجه به اینکه بخش قابلتوجهی از این هزینهها از طریق بدهی و سرمایه تأمین میشود، زمانبندی بازگشت نهایی این سرمایهگذاریها میتواند نگرانکننده باشد؛ بهویژه آنکه برآوردها درباره میزان پذیرش هوش مصنوعی در کسبوکارها و تأثیر آن بر درآمدها همچنان نسبتاً محدود است.
با تمرکز صرف بر پیامدهای افزایش مخالفتهای سیاسی داخلی با ساخت مراکز داده در آمریکا، استراتژیستهای Morgan Stanley برآورد کردهاند که نزدیک به ۲۰۰ میلیارد دلار از پروژه ها در سال گذشته و تا پایان سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ لغو یا به تعویق افتادهاند.
اگرچه این بررسی به بازنگری درباره «پایان بشریت» و درخواستهای مرتبط با کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی نپرداخت، اما نشان داد که توقف یا کاهش هزینههای سرمایهای مرتبط با هوش مصنوعی چه پیامدهایی میتواند داشته باشد. این بررسی نشان داد که هزینههای سرمایهای قرار است امسال و سال آینده حدود یکسوم از کل رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا را به خود اختصاص دهد. این تأثیر نیز احتمالاً با افزایش ثروت خانوارها در نتیجه رشد پایدار ارزش سهام ناشی از سرمایهگذاری تقویت خواهد شد.
Morgan Stanley خاطرنشان کرد که تقاضا برای توان محاسباتی همچنان بسیار بیشتر از عرضه است. به همین دلیل، هرگونه کاهش سرعت توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی ممکن است «موقعیت فروشندگان توان محاسباتی» ـ شرکتهای ابرمقیاسگر ـ را تقویت کند؛ زیرا ارزش کمیابی ظرفیت نصبشده آنها را افزایش داده و قدرت قیمتگذاری آنها را بیشتر میکند.
اما «کاهش سرعت» توسعه هوش مصنوعی تنها زمانی میتواند بهطور قابلتوجهی بر مسیر بلندمدت رونق هزینههای سرمایهای و زیرساختهای این فناوری تأثیر بگذارد که نشانههایی وجود داشته باشد مبنی بر اینکه توسعه هوش مصنوعی میتواند معکوس شود یا حتی متوقف بماند.
ضرورت سیاسی برای ادامه این مسیر که واشنگتن و پکن هر دو روز دوشنبه آن را بهروشنی نشان دادند، بیانگر آن است که دولتها، صرفنظر از عملکرد بخش خصوصی، خواهان رساندن این توانمندی به بالاترین سطح ممکن خواهند بود؛ دقیقاً به دلیل خطراتی که اکنون درباره آنها هشدار داده شده است، نه با وجود این خطرات.
کاهش سرعت یک کشور، فرصت جبران عقبماندگی را برای کشور دیگری فراهم میکند. همچنین، سازوکارهای حفاظتی، قوانین و حتی مقررات مورد توافق، تنها در صورتی در یک رقابت تسلیحاتی جهانی مؤثر خواهند بود که در سطح بینالمللی بر سر آنها توافق شود. دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از زمان بازگشت او به قدرت در سال گذشته، عمداً و بهصورت علنی چندجانبهگرایی را در تمام اشکال آن تضعیف کرده و بهجای آن، رقابت و جهانی از توافقهای دوجانبه را جایگزین کرده است؛ جهانی که در آن آمریکا دست بالا را دارد.
در چنین شرایطی، احتمال دستیابی به یک توافق چندجانبه بر سر قوانین الزامآور و مشخص برای محدود کردن ظرفیت هوش مصنوعی دور از ذهن به نظر میرسد و ترامپ نیز این موضوع را بهروشنی بیان کرد.
ترامپ در شبکه اجتماعی خود نوشت: «یک توطئه بیمارگونه علیه هوش مصنوعی و مراکز داده در جریان است و تنها کسی که از آن خوشحال است، چین است.»
در همین حال، روزنامه دولتی چین، Global Times، در سرمقالهای مدعی شد هشدارهای مربوط به هوش مصنوعی، یک «الگوی جنگ سرد» با هدف قرار دادن چین است.
قرار است ترامپ هفته آینده در واشنگتن با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، دیدار کند. رویترز پیشتر گزارش داده بود که دو کشور در حال برنامهریزی برای دیداری جداگانه در اواسط سپتامبر برای گفتوگو درباره خطرات هوش مصنوعی بودهاند؛ دیداری که قرار بود مقامهای دولتی ردهپایینتر آن را هدایت کنند.
اما حتی اگر آمریکا و چین بر سر برخی پروتکلهای هوش مصنوعی توافق کنند، گروههای دیگری از کشورها یا رقبای آنها لزوماً ملزم به رعایت این توافقها نخواهند بود.
اگر تشبیههای مربوط به رقابت تسلیحاتی را قابلاستناد بدانیم، کافی است به فاصله ۲۳ ساله میان ساخت نخستین سلاح هستهای و امضای نخستین پیمان منع اشاعه در سال ۱۹۶۸ نگاه کنیم. از آن زمان، تعداد کشورهای دارای سلاح هستهای از پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل که همگی در این پیمان به رسمیت شناخته شدهاند، به ۹ کشور افزایش یافته است.
هوش مصنوعی ممکن است صرفاً به سلاحهای کشتارجمعی محدود نباشد و بدون تردید مزایای متعددی دارد؛ از سرعت بخشیدن به جستوجو برای درمان بیماریها گرفته تا حتی کمک به دستیابی به انرژی هستهای پاک. اما اگر نابودی متقابل تضمینشده اقتصادی و مالی به یک اصل راهنما تبدیل شود، دولتها بهشدت در برابر عقب ماندن مقاومت خواهند کرد.