ضحی زردکانلو| امروز تعداد استادانی که چوب درخت توت و عناب را برای ساخت اصیلترین و ماناترین ساز خراسان میتراشند، شاید دیگر به تعداد انگشتان دست هم نرسد. وقتی باخبر میشوم ذوالفقار بیتانه که یکی از همین انگشتشماران سازنده ساز است و انگشتهایش را بهدلیل نداشتن دستگاه مناسب ساختِ ساز در آستانه از دست دادن میبیند، بهسراغش میروم تا بدانم ماجرا از چه قرار است اما او در بیمارستان شهیدچمران فردوس زیر تیغ جراحی بود تا شاید یکی از سه انگشتش که زیر دستگاه ساخت ساز بهشدت آسیب دیده است، احیا شود. متاسفانه شرایط برای انتقالش به مشهد، مهیا نبوده و عمل آنقدر اورژانسی بوده است که لاجرم با حداقل امکانات، سرپنجههای طلایی بیتانه را عزم مداوا میکنند. با علی مرادزاده که یکی از شاگردان بیتانه است، صحبت میکنم و جویای حال استاد میشوم: «ذوالفقار بیتانه بیمه ندارد»، «تمام امرارمعاشش با ساخت ساز است»، «7فرزند دارد که هیچکدام بهخاطر مشکلاتی که پدر بهدلیل انتخاب مسیر موسیقاییاش داشته است، راهش را دنبال نکردهاند»، «استاد و خانوادهاش بهدلیل نداشتن بیمه، سراغ پزشک نمیروند. اگر زخمی برداشتند، به بیمارستان نمیروند تا هرچه هست، خودش خوب شود»، «پسرانش به مشهد و تهران رفتهاند و شاگرد نانوایی شدهاند»، «استاد دو سال است که بهدلیل تحریم، کارت ملی نگرفته و نتوانسته است در سایت هنرمندان اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ثبتنام کند. به او گفته بودند شاید تو افغانستانی هستی که کارت ملی نداری»، «برخی مسئولان به دیدن بیتانه آمدهاند و مسئولان ارشاد تلفن کردهاند»، «قول دادهاند هزینه درمان استاد را پرداخت کنند» و... اینها بخشی از سخنان مرادزاده است که برایم آشناست و بارها نهتنها درباره ذوالفقار بیتانه که درباره بسیاری از استادان موسیقی مقامی شنیده و به چشم دیدهام، غربت و عزلتشان را، انزوا و تنگدستیشان را و درعینحال گشادهدستی و فروتنیشان را.
انشاءا... ذوالفقار بیتانه متقبل هزینهای نمیشود
بعد از آنکه علی مرادزاده میگوید مسئولان ارشاد قول دادهاند فکری به حال بیتانه بیمار کنند، به سراغ علی ثابتنیا، مدیرعامل انجمن موسیقی کشور میروم. ثابتنیا میگوید با ناصر نبیزاده، مدیرکل اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی بیرجند، تماس گرفته و جویای احوال ذوالفقار بیتانه شده است: «با پزشک معالج آقای بیتانه صحبت کردیم. او قول داده است دو تا از انگشتان او را احیا کند». مدیرعامل انجمن موسیقی کشور که خود پای بیمه نداشتن بیتانه را وسط میکشد، از هزینههای سنگین درمان او آگاه است.
این مقام مسئول با این حال قولی برای پرداخت تماموکمال هزینههای درمان این خنیاگر موسیقی مقامی نمیدهد و میگوید: انشاءا... ذوالفقار بیتانه متقبل هزینهای نخواهد شد.
سایت انجمن موسیقی ایران نیز روز گذشته مطلبی منتشر کرد و به نقل از نبیزاده نوشت: «اداره ارشاد خراسان جنوبی این هنرمند را تنها نخواهد گذاشت. مدیرعامل انجمن موسیقی ایران هم اعلام آمادگی برای درمان این هنرمند را در هر زمینهای داشتهاند.»
حال باید منتظر ماند و دید که در جنوب خراسان بازهم دوتاری با دستان ذوالفقار بیتانه48ساله که از 8سالگی درکنار پدر تلمذ میکرده است، ساخته خواهد شد یا بیتابیِ بیتانه از ناکارآمدی دستهایش، زخمه آخر این تصنیف چهلساله خواهد بود؟