کاملان - یک پایِ ثابت همه خبرهایی که بهارِ امسال از آبگرفتگیهای جدی معابر مشهد روی خروجی خبرگزاریها و کانالهای تلگرامی قرار میگرفت؛ قاسمآباد بود. منطقه تقریبا نوساز شهر مشهد که گفته میشود مهندسیساز و روی اصول ساخته شده است، اما حجم آبگرفتگیهایش، حداقل در بهار امسال، از بعضی محلههای قدیمی شهر که هیچکجای کوچه و خیابانهایش روی اصول ساخته نشده است بیشتر بود و همین موضوع برای مردم عجیب بود و حالا با شروع بارشهای پاییزی دغدغه شهروندان قاسمآباد و توس این است که آیا مشکل آبگرفتگی معابر حل میشود یا نه؟
بهار ۱۳۹۸ نه فقط سازمان مدیریت بحران در ماجرای سیل آققلا، که مردمِ قاسمآباد و توس هم از حجم آبگرفتگیهایی که در خیابانها و کوچهها اتفاق افتاده بود، غافلگیر شدند و این غافلگیری را حتی در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشتند تا قاسمآباد به پایِ ثابت ماجراهای آبافتادگی و آبگرفتگی معابر تبدیل شود. اینکه گفته میشد همه محلات این محدوده مشهد درگیر این ماجرا بودهاند اغراق است، اما شاید بشود گفت که بیش از ۳۰ تا ۴۰ درصد از اصلیترین خیابانها و محلات منطقه ۱۰ با معضل آبگرفتگی دست و پنجه نرم میکردند. از خیابان فلاحی گرفته، تا امامیه و شهید جراح و راسته سنگفروشها در بزرگراه آزادی. بخش زیادی از جویهای خیابانهای ریز و درشت قاسمآباد هم با اولین بارش تا خِرخِره پُر شدند تا پروژه ونیز شدن قاسمآباد تکمیل شود. مشکل اصلی، اما آبافتادگی در معابر اصلی قاسمآباد چهارراه نادرشهر، تقاطع ادیب و فلاحی، چهارراه ورزش و مخابرات بود که به قول مردم دریاچه شده و آب تا بالای لاستیک خودروها رسیده بود و تردد جز با سرعت ۱۰، ۲۰ کیلومتر ممکن نبود. زیرگذر میدان قائم، بزرگراه امام علی هم در آن شرایط فاصلهای تا تبدیل شدن به استخر نداشت! حجم آبگرفتگیها در منطقه ۱۰ به اندازهای بود که اجازه نداد آتشنشانی و اکیپهای ویژه شهرداری برای یک لحظه هم استراحت کنند. آبگرفتگیهای قاسمآباد و توس باعث شدتا ترجیعبند همه خبرها و مصاحبههایِ مسئولان شهرداری منطقه ۱۰ رفع آبگرفتگیها باشد. پروژهای که چیزی نزدیک به ۷۶ میلیارد ریال خرج روی دست شهرداری خواهد گذاشت. علی خانمحمدی، معاون اجرایی شهرداری منطقه ۱۰، در گفتگو با شهرآرامحله از اتمام عملیات عمرانی برخی از پروژههایی که برای رفع آبگرفتگیهای منطقه کلید خورده بود خبر میدهد و میگوید: کانال امامیه در حال احداث است و احتمالاً تا آخر امسال به بهرهبرداری میرسد. کارهای اجرایی کانال بولوار حجاب به پایان رسیده است. کانالهای بزرگراه آزادی به بهرهبرداری رسیده است و جریان آب به راحتی هدایت خواهد شد و در این مسیر پرتردد آبگرفتگی و آب افتادگی نخواهیم داشت. در بزرگراه امام علی و پل قائم هم قراردادی با سازمان عمران شهرداری بستهایم که مشکلاتش مرتفع شود. کال زرکش هم تشریفات اداریاش انجام شده و قرار است کانالی به طول ۲ کیلومتر برای هدایت آبهای سطحی احداث شود که احتمالاً این پروژه پایان سال دیگر به مرحله افتتاح برسد. درباره اراضی ۹۰ هکتاری نادرشهر، میثاق و جاده سنتو هم کار فعلاً در دست مطالعه است و به محض اینکه این مرحله به پایان برسد، کار احداث کانال هدایت آبهای سطحی در سال ۱۳۹۹ آغاز خواهد شد. در مجموع بخش عمدهای از پروژههایی که برای رفع آبگرفتگی شروع شده است، به پایان خواهد رسید. وی ادامه میدهد: ما در منطقه ۱۰ و در رفع آبگرفتگیها با مسائلی مواجه هستیم که از حیطه وظایف و دست شهرداری خارج است. یکی از دلایلی که امسال با حجم زیادی از آبگرفتگی و آب افتادگی روبهرو شدیم به این دلیل بود که سازمانهای دولتی و خصوصی مثل بنیاد مسکن و آستانقدس وقتی اراضیشان را آمادهسازی میکنند، بدون کمترین مطالعه و بررسی آبهای سطحی را به شبکه کانالها هدایت میکنند. کانالهایی که شهرداری ایجاد کرده است برای این حجم از آب طراحی نشده است. معاون اجرایی منطقه با بیان اینکه نباید انتظار داشته باشیم پروژههای مذکور آبگرفتگی را کاملاً رفع کند، به نقش مردم در حل و فصل نشدن همیشگی این معضل اشاره میکند و میافزاید: یکی از مسائلی که کمتر به آن توجه میشود هدایت آب باران داخل منازل به خیابان و جویهای آب است. الان وقتی یک واحد تجاری یا مسکونی ساخته میشود، ناودانها را طوری تعبیه میکنند که آب مستقیم به خیابان میریزد. حتی وقتی چاههای جاذب حیاط پُر میشود و امکان حفر چاه جدید وجود ندارد، با یک لوله همه آبهای سطحی را به خیابان منتقل میکنند که این مسئله در افزایش آبافتادگی و آبگرفتگی معابر قاسمآباد بسیار مؤثر است. سالانه حجم زیادی از این دست واحدهای تجاری موقت و دائم در منطقه به حوزه آبریز ما اضافه میشود که به دلیل غیررسمی بودن و شناسایی نشدنشان در مطالعاتمان جایی ندارند. اینها خودش باعث میشود که با وجود طراحی و اجرای انواع و اقسام کلانپروژهها و کانالهای هدایت در زمان بارش باران، شاهد آبگرفتگی و آبافتادگی در معابر باشیم. به عبارت دیگر همه این پروژهها و هزینههایی که برای آن شده است به دلیل رعایت نکردن یک اصل ساده شهروندی بیثمر میشود.