مشارکت مردم مستلزم آگاهی از احتمال وقوع حادثه است و با توجه به اهمیت موضوع کسب اطلاعات قبل از زلزله بسیار مهم است ازاینرو باید به موضوع آموزش اهمیت داده شود. آموزش همگانی باعث میشود که مردم در مقابل سوانح بهویژه زلزله به عنوان بازوان اجرایی مدیران بحران عمل کنند. آموزشهای همگانی میتوانند در همه سطوح جامعه و نیز در همه مراحل مدیریت بحران شامل آمادگی کاهش خطر مقابله و بازسازی مورد توجه قرار گیرند؛ بنابراین برای مقابله با خطر سوانح بهویژه زلزله و کاهش خسارتهای ناخوشایند آن میتوان به ارتقای میزان آمادگی شناخت و ادراک صحیح مردم از سوانح بهویژه زلزله، آموزش راهکارها و روشهای ایمنی در مقابل خطرهای سوانح مانند زلزله به افراد جامعه پرداخت.
از آنجایی که آموزش از مهمترین راههای جذب مشارکت مردم در برنامههای کاهش خطر سوانح محسوب میشود و فرآیند ارتباط انسانی نیز متنوع و متغیر است باید در آموزش بهویژه زلزله از ابزارهای مختلفی استفاده شود. با حضور نیروهای آموزشدیده و فعالیتهای خوب پیشگیری و آمادگی بسیار مهم است که بهسرعت و حرفهای به یک وضعیت فاجعهآمیز پاسخ دهیم تا خسارتهای اضافی بعدی را محدود کند. اولین تأثیر و ظهور هر نوع فاجعه، چه از نوع منشأ طبیعی و چه از نوع ساخته انسان در سطح محلی احساس میشود. فقط تعداد محدودی از افراد ممکن است بهطور حرفهای در سطح محلی آموزش ببینند.
برای دستیابی به پشتیبانی حرفهای دیگر جوامع نیاز به زمان دارد؛ بنابراین پاسخ اولیه در سطح محلی مهم است. مهمتر این است که افراد محلی بدانند چگونه در چنین شرایطی واکنش نشان دهند. بلایای در مقیاس بزرگ تأثیر بسیار فراتر از حد محلی دارد. برای مقابله با این فاجعه پاسخگویی از سطح منطقه، استان، ملی یا حتی بینالمللی لازم است. به این ترتیب بهتر است بگوییم، نقش مردم در حل این قسم بحرانها، خاکستری است. به نوعی که بعضا توانایی نیروهای مردمنهاد در حل معضلات بعد از وقوع بحران نادیده گرفته میشود. حوزه مدیریت بحران حوزه پیچیده و پرمناقشهای است که در زمان وقوع بحران بر اهمیت آن افزوده میشود و در غیر آن تا مرز فراموشی پیش میرود.
در گیر شدن نقش مردم به عنوان نیروهای داوطلب در مدیریت بحران باعث میشود فعالیتهای امدادرسانی در مواقعی که بحرانی صورت نگرفته به صورت دورههای آموزشی ادامه حیات مدیریت بحران را به دنبال داشته باشد. برگزاری دورههای آموزشی و اجرای مانورهای مرتبط از عواملی است که میتواند باعث افزایش آگاهی و مدیریت رفتار در مواقع بروز بحران باشد. انتظار میرود در پی آموزش شهروندان در مناطق آسیبپذیر و مدیریت تشکلها در مناطق یادشده از افزایش هزینههای سازمانهای دولتی کاسته شود و هزینهها با مدیریت آموزش، هدفمند و تأثیرگذارتر صرف شوند. با معرفی راهکار و برنامهریزی دقیق درحوزه ساماندهی تشکلهای مردمنهاد میتوان درراستای کاهش اثرات بحرانهای طبیعی به پیش برد اهداف کمکرسانی سازمانی کمک کرد، به نحوی که هر شهروند بهعنوان یک خودامدادگر بتواند در کوچکترین مقیاس شهری، یعنی محله نجات جان اطرافیان خود را تضمین کند.