اگر همه ایران را هم بگردیم، باز هم میتوانیم با ورود به شهر یا روستای جدیدی از آن؛ کالایی برای خودمان به یادگار بخریم آن هم به نام سوغات. سوغاتی که نوعی انتقال دهنده فرهنگ و آداب و رسوم آن شهر محسوب میشود. برای همین است که هرکسی که عازم مشهد میشود بعد از زیارت امامرضا(ع) از این مغازه به داخل مغازه دیگری میرود تا سوغاتی از این شهر به یادگار ببرد. سوغاتی که از زعفران شروع میشود و تا خرید نقلونبات، ادویهجات، سوهان، نخود و کشمش و چند مورد دیگر میرسد. حرفمان روی نوع سوغات و مزیتهای آن نیست؛ بلکه روی موضوع بهداشت آن است که اگر رعایت نشود، نه تنها فروشنده خود را مدیون مسافر کرده بلکه در موارد خاص حتی سلامتی خریدار را نیز تهدید میکند. متأسفانه آنچه که امروز در اطراف حرم مطهر به چشم میخورد عرضه فلهای همین سوغات شهر است که در موارد زیادی حتی درپوش هم ندارند.
درحقیقت این اولین مشکلی است که با دیدن سوغاتهای رنگارنگ خوراکی مشهد به چشم میآید و اگر قرار باشد کمی عمیقتر نگاه کنیم؛ نبود فضای گردش کار مناسب برای کارکنان، وجود نداشتن در ورودی و دیواره های جداکننده که مجزا کننده فضای مکان ها از معابر عمومی و پیاده روها باشد، مانع شدن از ورود حشرات موذی در اینگونه مراکز که عموما به علت نداشتن در ورودی و دیواره های جداکننده مرکز از معابر، قابل انجام نمی باشد، ورود گرد و غبار و آلودگی های ناشی از تردد وسایل نقلیه(دود و مشتقات نفتی حاصل از سوخت بنزین و گازوئیل) به ویژه در مراکز عرضه آجیل و خشکبار که در مجاورت خیابان های اصلی منتهی به حرم مطهر رضوی مستقر هستند و ورود گرد و غبار و آلودگیهای ناشی از بیماران دارای بیماریهای مسری(مانند سرماخوردگی، آنفلوانزا و ...) بهویژه در مراکز سرپوشیده و پر تردد مانند مجتمعهای تجاری از دیگر معضلاتی است که محلهای عرضهکننده سوغات مشهد در اطراف حرم درگیر آن هستند. به این موارد میتوان رعایت نکردن شرایط بهداشتی در نگهداری موادغذایی و ادویهجات که عموما در ظروف روباز و بدون پوشش مناسب و در مجاورت تردد افراد قرار داده می شود، نبود شست وشو و گندزدایی ظروف و تجهیزات مورد استفاده به علت افزودن مواد غذایی جدید بر روی مواد غذایی قدیمی تر و تخلیه نکردن کامل آنها؛ به طوریکه برخی از ظروف نگهداری ادویه جات و ... مدت های طولانی(سالهای متمادی) شسته نشده است، تقلبات بسیار فراوان در ادویه جات و اختلاط آنها با موادخارجی برای کاهش قیمت فروش و استقبال مردمی به دلیل کم بودن قیمت محصولات مذکور نیز اضافهکرد.همه این موارد هم درحالی است که به علت استفاده مستقیم اکثر مواد غذایی فروخته شده در این صنف(ادویه، نبات، شکلات و ...) و فراوری نکردن مصرف کنندگان، هر نوع آلودگی ثانویه مستقیما به بدن مصرف کنندگان منتقل و سبب بروز انواع بیماری ها با گذشت زمان میشود. پس چه خوب است که فروشنده سوغات در مقابل آنچه میفروشد احساس مسئولیت کند و بهترین را دست مسافر بدهد که این مهم شدنی است اگر این موارد را رعایت کنیم. یعنی استفاده از ادویه جات دارای بسته بندی و مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را ارائه کنیم، از ظروف مناسب برای نگهداری ادویه جات در مراکز تهیه و توزیع موادغذایی بهره ببریم و ظرفهای عرضه ادویهجات را برای جلوگیری از ورود آلودگی دردار کنیم.