رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس: مشهد در کانون اقدام ملی و دیپلماسی آبی شرق کشور قرار دارد

به گزارش شهرآرانیوز، بحران آبی مشهد و استان خراسان رضوی به‌عنوان مسئله‌ای جدی به رویکردی مدیریتی فراتر از استان و در سطح ملی نیازمند است. ظرفیت‌هایی که در تصمیم‌گیری‌های کلان ملی بتواند برای عبور از این شرایط بحرانی کمک‌کننده باشد. موضوعی که اخیرا در جلسات رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس در سطح ملی و استانی از ابعاد مختلف برای تسریع در مدیریت مصرف آب در کلان‌شهر مشهد و استان خراسان رضوی مطرح شده است.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین نصرالله پژمان‌فر در گفت‌وگوی اختصاصی با شهرآرا جزئیات این جلسات، تصمیمات اتخاذشده و برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای مدیریت تنش آبی مشهد و دیگر شهرستان‌های استان را تشریح کرد و گفت: در جلسه‌ای که اخیرا با معاون وزیر نیرو برگزار شد، به موضوعات بحرانی آب مشهد به طور مفصل پرداختیم.

بخش نخست به تصمیمات و پیشنهاد‌های کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی در ارتباط با مدیریت منابع آب کشور و همچنین راه‌حل‌هایی برای مدیریت بحران‌های ایجادشده در این حوزه اختصاص داشت. این نشست در دانشگاه فردوسی مشهد و با حضور معاون وزیر نیرو، تیم معاونان وی، کارشناسان کمیسیون اصل ۹۰ و استادان دانشگاه فردوسی برگزار شد.

اقدامات اجرایی به‌صورت آزمایشی در مشهد

رئیس کمیسیون اصل ۹۰ با بیان اینکه در این جلسه مقرر شد اقدامات مؤثری به‌صورت آزمایشی در شهر مشهد اجرا شود، اظهار کرد: مقرر شد برنامه‌هایی مشخص در این زمینه در دستورکار قرار بگیرد. یکی از اقدامات مهم، اعطای برخی اختیارات و مجوز‌ها برای اجرای این پایلوت در بخش‌هایی از استان خراسان رضوی و حتی در سطح کشور است. براین اساس، مناطق جلگه‌رخ، کشف‌رود و نیشابور به‌عنوان پایلوت اجرای مدل مدیریت منابع آب انتخاب شدند.

وی افزود: این مباحث در امتداد جلسه شورای‌عالی آب بود که پیش‌تر در تهران و با حضور دکتر عارف برگزار شده و در آن جلسه کلیات موضوع به تصویب رسیده بود. در نشست مشهد، بازشناسی و بررسی جزئیات این مصوبات دنبال شد.

تخصیص اعتبار برای عبور از بحران

پژمان‌فر با اشاره به جزئیات بخش دوم این جلسه بیان کرد: در جلسه‌ای که با مدیران استان برگزار شد، هدفش انجام چند اقدام اجرایی بود. با توجه به اینکه منابع آب شهر مشهد با یک مشکل جدی روبه‌روست و علاوه بر مشهد، حدود ۱۰ شهرستان استان نیز در وضعیت بحرانی قرار دارند، مقرر شد برای شهرستان‌ها اعتباری پیش‌بینی شود. برای شهرستان‌ها اعتباری در نظر گرفته شد، هرچند هرکدام از آنها مسائل و مشکلات خاص خود را دارند.

وی با تأکید بر اقداماتی که مقرر شده در شهر مشهد پیش‌بینی شود، اظهار کرد: با توجه به توافق انجام‌شده با کشاورزان، مقرر شد خط انتقال پساب تصفیه‌خانه‌های مشهد به سمت غرب مشهد اجرا شود تا جایگزین برداشت از چاه‌های غرب این شهر شود. خط اصلی این طرح تقریبا اجرا شده، اما مقدمات خط برگشت، یعنی خطی که وظیفه جمع‌آوری آب‌ها را برعهده دارد، هنوز به‌طور کامل انجام نشده است.

وی افزود: برای اتصال چاه‌ها به خط انتقال، اجرای خطوط تکمیلی ضروری است که برای این منظور حدود هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد. در مرحله نخست قرار شد ۵۰۰میلیارد تومان پرداخت شود تا این آب‌ها با سرعت وارد مدار شوند و برای تابستان ۱۴۰۵ قابل استفاده باشند. برآورد‌ها نشان می‌دهد که با اجرای این طرح، بیش از هزار مترمکعب آب جمع‌آوری خواهد شد که می‌تواند نقش مهمی در مدیریت بحران آب مشهد ایفا کند.

تسریع برای نهایی‌شدن سد شوریجه

رئیس کمیسیون اصل ۹۰ با اشاره به دیگر تصمیمات گرفته شده افزود: موضوع دوم، اجرای خط دوم انتقال آب به غرب مشهد است که به‌عنوان جایگزین چاه‌ها تعریف شده و مقرر شد این طرح نیز هم‌زمان آغاز و اجرا شود و سومین موضوع سد شوریجه است که باید تا تابستان وارد مدار بهره‌برداری شود. در حال حاضر دریچه‌های این سد نصب شده و در صورت بارندگی مناسب، امکان آب‌گیری وجود دارد. مقرر شد حداقل ۶۰۰میلیارد تومان اعتبار برای خرید تجهیزات لازم تخصیص داده شود تا این سد نیز وارد مدار بهره‌برداری شود.

عبور از بحران با تزریق بودجه‌های ملی

وی تصریح کرد: در حوزه مدیریت بحران آب مشهد، تصمیم دیگری نیز اتخاذ شد. برگزاری مستمر جلسات پیگیری بحران آب در مشهد و تهران از جمله این موارد بود تا با توجه به شرایط بحرانی شهر، این موضوع با جدیت بیشتری دنبال شود. همچنین طبق پیشنهادی که ارائه شد و مصوبه‌ای که در سازمان برنامه و بودجه در تهران به تصویب رسید، مقرر شد مبلغ ۲هزار و ۷۰۰میلیارد تومان به طور ویژه در اختیار مشهد قرار گیرد تا عبور از شرایط بحرانی با سرعت بیشتری انجام شود و تأمین آب شهر تداوم یابد.

هم‌افزایی ملی در فراکسیون شرق کشور

رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس در ادامه گفت‌وگوی خود با شهرآرا، به جلسه‌ای که با معاونان وزارت امور خارجه در فراکسیون شرق کشور مجلس برگزار شد اشاره کرد و گفت: این فراکسیون با محوریت هشت استان نیمه‌شرقی کشور شامل گلستان، خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، سمنان، سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان تشکیل شده و به بررسی مسائل مشترک این مناطق می‌پردازد.

وی افزود: با توجه به مسائل زیرساختی نیمه‌شرقی کشور از جمله آب، راه‌آهن و سایر موضوعات مرتبط، مقرر شد جلسات مشترکی برگزار شود. یکی از ظرفیت‌های مهم این هشت استان، ارتباط آنها با کشور‌های همسایه مانند ترکمنستان، پاکستان و افغانستان است. کشور‌هایی که از طریق منابع آبی مشترک یا همسایگی، امکان همکاری و پیگیری موضوعات مشترک با آنها وجود دارد. بر این اساس قرار شد وزارت امور خارجه در حل مسائل استان‌ها، به‌ویژه در حوزه دیپلماسی آبی و استفاده از ظرفیت‌های منطقه‌ای، نقش فعال‌تری ایفا کند.

پژمان‌فر تأکید کرد: موضوع آب به‌عنوان یکی از مسائل مشترک و جدی در میان هشت استان شرقی کشور، همچنان در دستورکار نشست‌های تخصصی قرار دارد و پیگیری راه‌حل‌های عملی برای کاهش و مدیریت این بحران ادامه خواهد داشت.