سامان‌دهی اتباع در انتظار تعیین‌تکلیف در بهارستان

به گزارش شهرآرانیوز؛ طبق آمار‌های اعلام‌شده روزانه به‌طورمیانگین هزار نفر از اتباع افغانستانی از مرز دوغارون به کشور خود بازگردانده می‌شوند و به گفته سیدآبادی، مدیرکل اتباع و مهاجرین خارجی استانداری خراسان رضوی، آمار خروج اتباع در سال ۱۴۰۴ از یک‌میلیون و ۲۰۰هزار نفر فراتر رفته است، اما همچنان لایحه «سامان‌دهی اتباع و تشکیل سازمان ملی مهاجرت» با سابقه هفت‌ساله در مسیر پرپیچ‌وخم بررسی‌های پارلمانی قرار دارد.

لایحه‌ای هفت‌ساله در انتظار

شورای‌عالی اداری در اردیبهشت سال ۹۷ بود که با تأسیس «سازمان ملی مهاجرت» موافقت کرد، اما به مرحله اجرا نرسید. در سال ۹۹ نیز دولت دوازدهم لایحه «تشکیل سازمان مهاجرین اتباع خارجی» را به مجلس ارائه داد که در مجلس یازدهم به سرانجام نرسید. برخی نمایندگان مجلس با تلفیق مصوبه تأسیس سازمان ملی مهاجرت و لایحه سازمان مهاجرین اتباع خارجی طرح راه‌اندازی سازمان ملی اقامت را مطرح کردند که آن هم به صحن نرسید.

درنهایت در سال ۱۴۰۲ پس از پنج سال دولت سیزدهم لایحه تشکیل سازمان ملی مهاجرت را در قالب ماده۸۶ برنامه هفتم توسعه به مجلس ارائه داد و مجلس درنهایت در ۳۰مهرماه ۱۴۰۲، وزارت کشور را به راه‌اندازی این سازمان مکلف کرد، اما باز هم تکمیل لایحه در دولت سیزدهم ناتمام ماند و در دولت چهاردهم، بار دیگر پیگیری آن در دستورکار قرار گرفت.

درنهایت، بهمن ماه امسال در آخرین خبر‌ها سیدمرتضی محمودی، سخنگوی کمیسیون مشترک لایحه تشکیل سازمان ملی مهاجرت، اعلام کرد که بررسی این لایحه در مجلس متوقف نشده، اما به‌دلیل اولویت بررسی لایحه بودجه۱۴۰۵، ادامه رسیدگی به آن به بعد از تصویب بودجه سال آینده موکول شده است.

طرحی موفق، اما نیازمند نظارت جدی

نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی در گفت‌و‌گو با شهرآرا با موفق ارزیابی‌کردن اقدامات وزارت کشور در زمینه خروج اتباع غیرمجاز، می‌گوید: اقدامی که وزارت کشور از اردیبهشت‌ماه برای خروج اتباع غیرمجاز آغاز کرد و تاکنون بیش از یک‌میلیون نفر از کشور خارج شده‌اند، در نوع خود موفقیت‌آمیز بوده است. هرچند بازگشت برخی اتباع در آمار‌های غیررسمی وجود دارد که باید به طور جدی کنترل شود.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین حسنعلی‌اخلاقی با اشاره به آخرین وضعیت لایحه سامان‌دهی اتباع و سازمان ملی مهاجرت، بیان می‌کند: این لایحه در کمیسیون مشترک، سه روز به طور ویژه و در سه شیفت بررسی شده و تقریبا به مرحله نهایی رسیده است. برخی بخش‌ها برای بررسی تخصصی به کارگروه‌ها بازگشته و احتمالا با یک جلسه دیگر، لایحه آماده ارسال به شورای نگهبان خواهد شد.

در‌های کشور باز نیست!

وی با رد برخی شبهات مطرح‌شده در فضای رسانه‌ای، اظهار می‌کند: برخلاف برخی فضاسازی‌ها که عمدتا از خارج کشور مدیریت می‌شود، این لایحه به‌معنای باز بودن در‌های کشور نیست. سامان‌دهی اتباع بر اساس نیاز کشور، به‌ویژه در حوزه اقتصادی و سرمایه‌گذاری و با نظارت و کنترل دقیق انجام خواهد شد.

لایحه هنوز در پیچ‌وخم پارلمانی است

با این حال احسان عظیمی‌راد، دیگر نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به روند بررسی لایحه در مجلس می‌گوید: لایحه سازمان ملی مهاجرت از سوی دولت اعلام وصول و در کمیسیون آیین‌نامه داخلی و شورا‌ها مراحل خود را طی کرد. در آنجا اصلاحات و اضافات لازم انجام شده، اما هنوز در سامانه قانون‌گذاری برای ثبت نظر نمایندگان قرار نگرفته و به صحن علنی نرسیده است.

وی ادامه می‌دهد: اینکه لایحه چه زمانی در دستورکار صحن قرار بگیرد، بستگی به تصمیم هیئت‌رئیسه دارد. ممکن است دوفوریتی شود یا در شرایط خاص سریع‌تر بررسی شود، اما فعلا زمان دقیقی مشخص نیست.

تسریع در خروج و کاهش نیروی کار

عظیمی درباره اجرای طرح ضربتی خروج اتباع غیرمجاز می‌گوید: در مقطع اول، این طرح با شدت اجرا شد و جمعیت درخور توجهی از مهاجران از کشور خارج شدند، اما در کنار آن، آسیب‌هایی هم به‌ویژه در مناطق مرزی و بازار کار ایجاد شد. خروج گسترده نیروی کار باعث شد در ادامه، اجازه ورود محدود برخی اتباع دارای مجوز داده شود.

وی درباره عدم بازگشت اتباع غیرمجاز به کشور، تصریح می‌کند: در حال حاضر نیز خروج اتباع غیرمجاز ادامه دارد، اما نه با شدت و هیاهوی گذشته. در عین حال، همچنان شاهد ورود اتباع غیرمجاز از مسیر‌های صعب‌العبور هستیم و نمی‌توان گفت که این طرح خروج اتباع به‌طور کامل موفق بوده یا خیر و تبعات آن برای رفع مسائلی نظیر کم‌شدن نیروی کار، با ضوابط مشخص در حال بررسی است.