به گزارش شهرآرانیوز؛ تخریب پل B۱ کرج در جریان حمله اخیر، اکنون این سازه را در آستانه ثبت ملی بهعنوان «مکان رویداد» قرار داده است.
به گفته مسئولان ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان البرز، روند تهیه پرونده ثبت ملی پل B۱ کرج آغاز شده و مستندات اولیه برای ارائه به شورای ثبت آثار ملی در حال تکمیل است. این اقدام در حالی انجام میشود که تخریب این پل، تنها از بین رفتن یک سازه شهری تلقی نمیشود، بلکه از منظر کارشناسان، بخشی از حافظه شهری و میراث مهندسی معاصر نیز از دست رفته است.
پل B۱ کرج از جمله زیرساختهای مهم شهری محسوب میشد که علاوه بر کارکرد ترافیکی، در مطالعات مهندسی و شهرسازی نیز بهعنوان نمونهای از تلفیق دانش فنی و طراحی معاصر مطرح بود. این پل در سالهای اخیر بهدلیل ویژگیهای فنی و نقش آن در شبکه حملونقل شهری کرج، مورد توجه متخصصان حوزه سازه و برنامهریزی شهری قرار گرفته بود.
با تخریب این پل در جریان حمله اخیر، نگاه به آن تغییر کرد و از یک زیرساخت شهری به یک «مکان رویداد» تبدیل شد؛ مفهومی که در سالهای اخیر در ادبیات میراث فرهنگی جهان جایگاه ویژهای یافته است. مکان رویداد به محلهایی اطلاق میشود که یک حادثه مهم تاریخی، اجتماعی یا سیاسی در آن رخ داده و همین رویداد، ارزش تاریخی جدیدی برای آن مکان ایجاد کرده است.
در دهههای اخیر، مفهوم میراث فرهنگی توسعه یافته و دیگر تنها شامل بناهای باستانی یا آثار تاریخی کهن نیست. میراث صنعتی، میراث زیرساختی و حتی رویدادهای معاصر نیز بهعنوان بخشی از هویت فرهنگی جوامع مورد توجه قرار گرفتهاند.
کارشناسان معتقدند ثبت محل پل B۱ کرج در همین چارچوب قابل تحلیل است. این اقدام علاوه بر ثبت یک سازه، در واقع مستندسازی یک رخداد معاصر و تأکید بر اهمیت حفظ حافظه جمعی جامعه است.
یکی از کارشناسان حوزه میراث فرهنگی با اشاره به اهمیت این اقدام گفت: «در جهان امروز، بسیاری از کشورها مکانهایی را که در آنها رخدادهای مهم معاصر اتفاق افتاده ثبت میکنند. این ثبتها به جامعه کمک میکند تا روایت تاریخی خود را حفظ کرده و نسلهای آینده بتوانند با گذشته نزدیک خود ارتباط برقرار کنند.»
وی افزود: «پل B۱ کرج نیز از این منظر اهمیت دارد؛ زیرا تخریب آن صرفاً از دست رفتن یک سازه نیست، بلکه یک رخداد تاریخی معاصر است که باید ثبت و مستندسازی شود.»
بر اساس اعلام مسئولان میراث فرهنگی استان البرز، فرآیند گردآوری اسناد مربوط به پل B۱ آغاز شده و شامل تصاویر، نقشههای فنی، گزارشهای کارشناسی و روایتهای مرتبط با این پل است. این مستندات پس از تکمیل، برای بررسی و ثبت در فهرست آثار ملی ارائه خواهد شد.
کارشناسان معتقدند ثبت چنین مکانهایی علاوه بر حفظ حافظه تاریخی، میتواند به افزایش حساسیت عمومی نسبت به زیرساختهای شهری نیز کمک کند. در واقع، این اقدام نشان میدهد که حتی سازههای معاصر نیز بخشی از میراث فرهنگی محسوب میشوند و باید در برابر تهدیدها مورد توجه قرار گیرند.
کارشناسان شهری نیز معتقدند چنین اقداماتی میتواند به تقویت هویت شهری کمک کند. شهرها علاوه بر ساختمانها، با روایتها و رخدادهای تاریخی نیز شکل میگیرند و ثبت این مکانها به حفظ این روایتها کمک میکند.
با توجه به اهمیت رخداد و جایگاه این پل در شبکه شهری کرج، ثبت ملی آن میتواند الگویی برای سایر شهرها نیز باشد. بسیاری از شهرهای ایران دارای زیرساختهایی هستند که در رخدادهای معاصر نقش داشتهاند و ثبت آنها میتواند به تکمیل روایت تاریخی کشور کمک کند.
اکنون پرونده ثبت ملی پل B۱ کرج در حال تدوین است و در صورت تأیید شورای ثبت آثار ملی، این مکان بهعنوان یکی از نمونههای میراث معاصر کشور به ثبت خواهد رسید؛ اقدامی که نشان میدهد حتی یک پل تخریبشده نیز میتواند حامل بخشی از تاریخ و هویت یک شهر باشد.
منبع: فارس