آثار تاریخی

قلعه الموت، یکی از شاخص‌ترین دژ‌های تاریخی ایران، با ثبت پرونده «قلعه الموت و استحکامات وابسته» در چهل‌وهشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو، به عنوان سی‌امین اثر میراث‌فرهنگی ملموس ایران در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید. این مجموعه که شامل قلعه الموت و شبکه‌ای از استحکامات تاریخی وابسته است، پس از بیش از دو دهه پژوهش، مستندسازی، حفاظت و مرمت، به فهرست میراث جهانی یونسکو راه یافت. تصاویر پیش‌رو، چشم‌اندازها، معماری و جزئیاتی از این مجموعه تاریخی در استان قزوین را به نمایش می‌گذارد؛ مجموعه‌ای که از مهم‌ترین نمونه‌های معماری دفاعی و منظر فرهنگی ایران به شمار می‌رود.

سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی با اعلام اینکه تاکنون ۱۸۹ خانه تاریخی استان در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند، گفت: ۶۰ خانه واجد ارزش تاریخی نیز شناسایی شده که پرونده ثبت ملی آنها در دست تهیه است. به گفته او، خراسان رضوی در ثبت میراث منقول و ناملموس رتبه نخست کشور را دارد.

قائم مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی با بیان اینکه در حمله ائتلافی رژیم صهیونیستی و آمریکا ۱۴۹ اثر شامل ۵۴ موزه، هفت بافت تاریخی و پنج اثر ثبت شده در فهرست میراث جهانی در ۱۸ استان آسیب دیدند، گفت: تاکنون مرمت ۱۰ اثر تاریخی به پایان رسیده و ۲۱ مجموعه در دست اقدام است.

محوطۀ تاریخی و جهانی «تنگ چوگان» نیز در روزگار باستان محل بازی چوگان در میان پادشاهان و درباریان ساسانی بوده است و یکی از ارزشمندترین و یگانه‌ترین مجموعه‌های تاریخی و باستانی کشور به شمار می‌آید که امروزه چهار سنگ‌نگاره از دوران ساسانی در سمت چپ تنگه و دو سنگ‌نگاره در سمت راست آن جای گرفته است. تنگ چوگان در پروندۀ محور ساسانی فارس و با نام «منظر باستان شناسی ساسانی فارس (پارس)» به همراه شهر بیشاپور و غار شاهپور و دژ دختر کازرون و کاخ ساسانی شهرستان سروستان و آثار و بنا‌های ساسانی در شهرستان فیروزآباد به گونۀ زنجیره‌ای در اجلاس بحرین در تاریخ ۹ تیرماه ۱۳۹۷ خورشیدی به ثبت جهانی در سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی یونسکو رسیده است. تنگ جهانی چوگان در ۱۹ کیلومتری شهرستان کازرون و در کنار رود شاهپور جای گرفته است. مجموعۀ جهانی تنگ چوگان در ۱۲۰ کیلومتری مرکز استان فارس و شهر شیراز قرار دارد.

وزارت میراث فرهنگی اعلام کرد: دست‌کم ۱۴۹ اثر تاریخی و موزه در ۲۰ استان کشور در جنگ تحمیلی اخیر دچار آسیب شده‌اند که در این میان پنج اثر ثبت جهانی، هفت بافت تاریخی و ۵۴ موزه به چشم می‌خورد.

روستای لیوس در ۷۳ کیلومتری شمال‌غربی دزفول و در دهستان سیدولی‌الدین از توابع بخش شهیون، بر دامنه لنگرکوه و در ارتفاعی نزدیک به ۹۷۰ متر از سطح دریا واقع شده و یکی از مقاصد شاخص گردشگری خوزستان به‌شمار می‌رود. بافت تاریخی لیوس با خانه‌های سنگی و معماری سازگار با اقلیم کوهستانی، قدمتی بیش از ۷۰۰ سال دارد؛ بااین‌حال درباره پیشینه سکونت در این منطقه اختلاف‌نظر وجود دارد و برخی شواهد، از جمله آسیاب‌های آبی تنوره‌ای، آن را به دوره ساسانی نسبت می‌دهند، در حالی‌که گروهی دیگر قدمت روستا را حدود هزار سال برآورد می‌کنند. بر اساس تحقیقات گروهی از محققان ایتالیایی، نام «لیوس» احتمالا ریشه‌ای تاریخی و مرتبط با نام یکی از سرداران رومی داشته و نام‌گذاری روستای همجوار، یعنی «سِزار»، این فرضیه را تقویت می‌کند. جمعیت لیوس در سرشماری ۱۳۸۵ حدود ۲۰۲ نفر بود، اما با مهاجرت بخشی از ساکنان، این عدد در سال ۱۳۹۵ به ۱۲۱ نفر کاهش یافته است. مردم روستا از تبار ایل بختیاری هستند و همچنان بسیاری از آداب و رسوم، گویش و سبک زندگی سنتی خود را حفظ کرده‌اند. در کنار روستای لیوس، در دل لنگر کوه، فسیل برد کژدم وجود دارد. این سنگواره قدیمی‌ترین مایکروفسیل ایران می‌باشد که به شکل ظاهری عقرب بوده و دارای طول و عرض ۷۵ تا ۹۵ سانتی متر و دارای ۱۴ جفت بازو به ضخامت هر بازو چهار سانتی متر است. این نمونه بقایای قفسه سینه یک مهره دار دریایی از خانواده ˈدوگونگ‌هاˈ می‌باشد که موجوداتی علف خوار ساکن دریای گرم و کم عمق بوده‌اند.

درست ۹ روز پس از شروع حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا بود که وزارت میراث فرهنگی و گردشگری از تهدیدی گفت که میراث تمدنی و تاریخی ایران را نشانه رفته است.

رئیس کمیته میراث فرهنگی شورای شهر تهران با انتشار پیامی در فضای مجازی از با انتشار پیامی در فضای مجازی از آغاز مرمت و بازسازی بنا‌های تاریخی تهران خبر داد.

مدیرکل پایگاه‌های ملی و جهانی با تشریح آخرین ارزیابی‌های میدانی از پیامد‌های وقایع اخیر بر میراث فرهنگی کشور در جنگ، تهران را کانون اصلی آسیب‌های جنگ به میراث فرهنگی خواند.

پرونده ثبت ملی پل B۱ کرج به‌عنوان «مکان رویداد» پس از تخریب آن در جریان حمله اخیر، با هدف مستندسازی حادثه و حفاظت از میراث معاصر ارزش‌های مهندسی آغاز شد.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از آسیب ١۴٠ اثر تاریخی در حملات نظامی اخیر با میزان خسارت ٧.۵ همت خبر داد.

معاون میراث‌فرهنگی اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی گفت: تمامی اماکن فرهنگی، گردشگری و تاریخی استان به استثنای موزه‌ها در نوروز ۱۴۰۵ فعال بوده و پذیرای مسافران، گردشگران و علاقه‌مندان به میراث‌فرهنگی هستند.

وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در پیامی رسمی به وزرای فرهنگ و گردشگری کشور‌های حوزه نوروز، با تبریک هم‌زمانی نوروز و عید سعید فطر، این تقارن را فرصتی راهبردی برای تقویت همگرایی تمدنی، تعمیق پیوند‌های فرهنگی و توسعه همکاری‌های انسانی میان ملت‌ها توصیف کرد و گفت: ملت ایران بااتکا به ریشه‌های تمدنی‌اش مقابل تهاجم آمریکایی- صهیونی ایستاده است.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، با اشاره به خسارات وارده به میراث فرهنگی کشور اعلام کرد که هم به کاخ گلستان در تهران و هم به بنا‌های تاریخی متعدد از جمله کاخ چهلستون در اصفهان آسیب‌های جدی وارد شده و گزارش‌هایی از شهر‌های مختلف در حال بررسی است.

مدیرکل امور پایگاه‌های میراث ملی و جهانی با تاکید بر اینکه موزه‌های زیرمجموعه وزارت میراث فرهنگی در نوروز تعطیل هستند، روند بازگشایی دیگر اماکن تاریخی در تعطیلات نوروز و در شرایط جنگی را اعلام کرد.

وزارت میراث فرهنگی در سومین بیانیه خود از افزایش تعداد آثار تاریخی و فرهنگی آسیب دیده به ۱۰۸ اثر در کشور خبر داد.

صبح یکشنبه ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ در اثر لرزش ناشی از پرتابه‌های دشمن آمریکایی و صهیونی به اصفهان، تعدادی از کاشی‌های مسجد ۴۰۰ ساله صفوی امام در میدان تاریخی امام(ره)(میدان نقش جهان) فرو ریخت و به این اثر تاریخی و فرهنگی آسیب وارد شد.

پس از حمله مغول به اماکن تاریخی و فرهنگی حالا شاهد تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا به میراث چند هزارساله کشورمان هستیم.

نشان سپر آبی (Blue Shield) به عنوان «صلیب سرخ فرهنگی» طبق کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه، وظیفه صیانت از بنا‌های تاریخی و موزه‌ها را در برابر جنگ و بلایا دارد. اما سپر آبی چیست و از کجا آمده است؟

حمله به آثار تاریخی و فرهنگی کشور‌ها طبق معاهدات بین‌المللی جنایت جنگی محسوب می‌شود و در جنگ رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران تعدادی از اماکن تاریخی این کشور تخریب شدند.