شوراها؛ بازوی توانمند خدمت‌رسانی در نظام اسلامی

نهم اردیبهشت در تقویم نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران یادآور یکی از جلوه‌های درخشان مردم‌سالاری دینی و تحقق اراده ملت در اداره امور جامعه است. روز ملی شورا‌ها فرصتی مغتنم برای بازخوانی فلسفه وجودی، جایگاه و اهمیت نهادی است که ریشه در آموزه‌های عمیق اسلامی و نص صریح قرآن کریم مبنی بر «وَ أَمْرُهُمْ شُورَى بَیْنَهُمْ» دارد. تشکیل شورا‌های اسلامی شهر و روستا، نه‌تنها یک اقدام اداری و ساختاری، بلکه راهبردی اساسی برای سپردن امور مردم به دست خود مردم و بهره‌گیری از خرد جمعی در مسیر توسعه و آبادانی کشور به شمار می‌رود.

همان‌گونه که امام شهید انقلاب و معمار کبیر جمهوری اسلامی با ژرف‌اندیشی بی‌نظیر خود مسیر را برای ما روشن ساخته‌اند، جایگاه شورا‌ها در نظام اسلامی یک جایگاه تشریفاتی نیست، بلکه رکنی اساسی در پیشبرد اهداف انقلاب است. ایشان با بیانی روشن و راهگشا تأکید فرموده‌اند که «تحکیم پایه‌های انقلاب و استحکام قدرت انقلاب در کشور با تشکیل شوراها» محقق می‌شود.

این کلام نورانی نشان می‌دهد که قدرت واقعی نظام اسلامی از بطن جامعه و از مشارکت فعالانه و آگاهانه مردم در نهاد‌هایی همچون شورا‌ها سرچشمه می‌گیرد. هر تصمیمی که در صحن شورا‌ها با تکیه بر خرد جمعی و درنظرگرفتن مصالح عمومی اتخاذ می‌شود، خشتی است که بر بنای مستحکم انقلاب اسلامی نهاده می‌شود.

از سوی دیگر، توجه به این نکته ضروری است که «شورا‌های اسلامی در مقابل نظام‌های استبدادی هستند.» اصل ایجاد شورا‌های اسلامی شهر و روستا در قانون اساسی، به‌روشنی نشان‌دهنده اهتمام جدی و عملی نظام جمهوری اسلامی ایران به مجموعه متنوع فکرها، مشورت‌ها و دیدگاه‌ها در اداره امور کشور است.

در نظام‌های ارتجاعی و استبدادی، تصمیمات در اتاق‌های دربسته و توسط عده‌ای معدود بدون درنظرگرفتن خواست و نیاز واقعی جامعه اتخاذ می‌شود، اما شورا‌ها نقطه مقابل این تفکر هستند. شورا‌ها فضایی را فراهم می‌آورند تا نمایندگان منتخب مردم، با تضارب آرا و بررسی همه‌جانبه مسائل، بهترین مسیر را برای مدیریت محلی انتخاب کنند. این تمرکززدایی و احترام به تنوع افکار، مانع از انحصار قدرت می‌شود و شفافیت و پاسخگویی را در مدیریت شهری و روستایی به ارمغان می‌آورد.

در مکتب اسلام و گفتمان انقلاب اسلامی، فلسفه پذیرش مسئولیت، چیزی جز خدمتگزاری نیست. همان‌طور که در فرمایش‌های گهربار قائد شهید امت، امام‌خامنه‌ای (قدس سره)، خطاب به اعضای شورای اسلامی شهر تهران تأکید شده است.

«هیچ عبادتی بالاتر از خدمت به مردم نیست»؛ چه این خدمت در گستره یک کلان‌شهر باشد، چه در یک بخش و چه در یک روستای دورافتاده. حضور در نهاد شورا، فرصتی است بی‌نظیر برای عبادت پروردگار از طریق گره‌گشایی از کار بندگان خدا. اعضای شورا موظف‌اند با نگاهی دلسوزانه و جهادی، نیاز‌ها و دغدغه‌های شهروندان را شناسایی کنند و با همه توان برای رفع آنها بکوشند.

وظایفی که برای شورا‌ها در قانون ذکر شده، مأموریت‌های روشنی است که قانون‌گذاران با دقت و ظرافت در قانون اساسی و در قانون عرفی معین کرده‌اند. نظارت بر حسن جریان امور، تصویب بودجه و طرح‌های عمرانی، انتخاب شهردار و تلاش برای ارتقای سطح فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی شهر، فقط بخشی از این وظایف سنگین است. درحقیقت اگر شورا‌های ما ان‌شاءا... بتوانند این وظایف را به‌طور کامل و با نیت خالصانه به انجام برسانند، بسیاری از مشکلات جاری مردم برطرف خواهد شد و شاهد شکوفایی و بالندگی روزافزون شهر‌ها و روستاهایمان خواهیم بود.

ما در شورای اسلامی مشهد مقدس، جهان‌شهر برکت و کرامت، بار امانتی دوچندان بر دوش داریم؛ خدمت در شهری که مزین به نام و مضجع منور حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا (ع) است، توفیقی الهی و مسئولیتی خطیر است. رویکرد ما در این دوره، تمرکز بر آینده‌نگری، توسعه زیربنایی، گره‌گشایی از مشکلات حاشیه‌نشینی، توسعه متوازن خدمات‌شهری و ارتقای زیرساخت‌های فرهنگی و اجتماعی با تکیه بر نظرات کارشناسی و خواست عموم زائران و مجاوران بوده است.

در پایان، ضمن گرامیداشت مجدد نهم اردیبهشت، روز ملی شوراها، از درگاه خداوند متعال مسئلت دارم که به همه خدمتگزاران ملت در شورا‌های اسلامی شهر و روستا در سراسر پهنه ایران عزیز، توفیق دهد تا با همدلی، تخصص و تعهد، پاسدار خون شهدا و آرمان‌های انقلاب باشند و در مسیر خدمت بی‌منت به مردم که بالاترین عبادت‌هاست، گام‌های استوارتری بردارند.