دو کتاب درباره خاندان بختیار در مشهد رونمایی شدند | از تاریخ پزشکی ایران تا ایران فرهنگی در روایت یک خانواده

به گزارش شهرآرانیوز؛ در این مراسم دو کتاب «ابوالقاسم بختیار (سفر حماسی از بروجن به توس)» و «هلن جفریز بختیار (پرستاری از آیداهو تا توس)» با همکاری مکتب بافت و سازمان اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور، صبح چهارشنبه (۲۳ اردیبهشت) در مشهد رونمایی شد. این مراسم با حضور پژوهشگران، فعالان حوزه سلامت و علاقه‌مندان فرهنگ ایرانی و اجرای شاهنامه‌خوانی همراه بود.

این دو اثر، به روایت زندگی یکی از چهره‌های اثرگذار تاریخ پزشکی ایران، ابوالقاسم بختیار نخستین پزشک جراح ایرانی و بنیان‌گذارا دانشکده پزشکی دانشگاه تهران، و همسرش هلن جفریز بختیار، پرستار آمریکایی و فعال حوزه سلامت در ایران می‌پردازد؛ زوجی که زندگی آنان در تقاطع تاریخ پزشکی، مهاجرت، فرهنگ و ایران‌دوستی شکل گرفته است.

پزشکی که در ۴۵ سالگی دانش‌آموز شد

در این مراسم، احمد نجاتیان رئیس کل سازمان نظام پرستاری و مترجم کتاب «هلن جفریز بختیار (پرستاری از آیداهو تا توس)» با اشاره به زندگی پرفرازونشیب دکتر بختیار گفت: ما ایرانی‌ها معمولاً در ۴۰ یا ۵۰ سالگی تصور می‌کنیم مسیر زندگی تمام شده و به سمت بازنشستگی می‌رویم، اما دکتر بختیار در ۴۵ سالگی وارد دبیرستان شد تا درس بخواند و در ۵۵ سالگی پزشک شد.

او با تأکید بر جایگاه علمی این پزشک شیفته حکیم ابوالقاسم فردوسی و حضرت علی بن ابیطالب(ع) افزود: دکتر ابوالقاسم بختیار نخستین پزشک متخصص جراح ایران و از بنیان‌گذاران دانشکده پزشکی دانشگاه تهران بود و بخش مهمی از تاریخ پزشکی نوین ایران با نام ایشان گره خورده است.

نجاتیان همچنین درباره نقش این پزشک در توسعه آموزش پزشکی گفت: دوران پربار زندگی حرفه‌ای او از ۵۵ سالگی آغاز شد و نقش مهمی در شکل‌گیری آموزش پزشکی مدرن در ایران داشت.

در ادامه حتما بخوانید رونمایی از دو کتاب درباره خاندان بختیار در آستانه روز ملی فردوسی

هلن جفریز بختیار؛ از پرستاری در آمریکا تا تحول بهداشت در ایران

نجاتیان در ادامه با اشاره به کتاب دوم اظهار کرد: این اثر یک زندگینامه ساده نیست؛ متنی است که با شعر، تمثیل و نثری عارفانه نوشته شده و ترجمه آن برای من بسیار دشوار بود.

او درباره شخصیت هلن جفریز بختیار افزود: او یک پرستار آمریکایی بود که در ۱۷ سالگی وارد ایران شد، با یک پزشک ایرانی ازدواج کرد و در شرایطی سخت در ایران آن زمان زندگی کرد؛ زمانی که روستا‌های اطراف تهران از حداقل امکانات بهداشتی محروم بودند.

وی ادامه داد: هلن با آموزش به قابله‌ها توانست مرگ‌ومیر نوزادان را کاهش دهد و در توسعه خدمات بهداشت جامعه‌محور نقش مهمی ایفا کرد.

نجاتیان با اشاره به لایه فرهنگی زندگی او گفت: آنچه هلن را به ایران کشاند فقط ازدواج نبود؛ او شیفته فرهنگ ایران شد. از شاهنامه تا حافظ و عطار، و حتی در نامه‌هایش از زیارت امام رضا (ع) و سفر به سمرقند و بخارا نوشته است.

او همچنین به بُعد کمتر دیده‌شده این زندگی اشاره کرد و افزود: هلن در رفت‌وآمد میان ایران و آمریکا، همواره ایران را دوباره انتخاب می‌کرد و این تعلق فرهنگی در سراسر زندگی او دیده می‌شود.

روایت یک پروژه چندلایه؛ از ۱۵ هزار نامه تا حافظه خانوادگی

در ادامه مراسم، مهشید رضوی رضوانی مدیر مؤسسه ماهشید خرد که دو کتاب مذکور با نظارت و اهتمام وی به چاپ رسیده است، با اشاره به روند شکل‌گیری این آثار گفت: زندگی‌نامه دکتر بختیار با رویکردی نزدیک به علاقه او به شاهنامه و زندگی‌نامه هلن جفریز با شعر نو، به‌ویژه با همراهی آثار رز بختیار، روایت شده است.

او درباره نقش پژوهشی این آثار افزود: دکتر لاله بختیار، روان‌درمانگر و پژوهشگر چندرشته‌ای، برای تدوین این کتاب‌ها بیش از ۱۵ هزار نامه خانوادگی را گردآوری کرده و با سفر‌های میدانی به شهر‌های مختلف از جمله چهارمحال و بختیاری، اصفهان، تهران و آبادان، روایت شفاهی این خانواده را بازسازی کرده است.

رضوی با تأکید بر رویکرد علمی این پروژه گفت: این کتاب‌ها فقط روایت زندگی یک خانواده نیستند، بلکه حاصل یک کار میان‌رشته‌ای میان تاریخ، ادبیات و روانشناسی هستند.

او در بخش دیگری از سخنان خود به لایه‌های تحلیلی این آثار اشاره کرد و گفت: دکتر لاله بختیاری مطالعات مهی بر، مفاهیمی مانند روانشناسی سنتی و روانشناسی شرق داشت؛ جایی که حکمت ایرانی با فهم روان انسان پیوند می‌خورد.

گفتنی است کتاب‌های «ابوالقاسم بختیار (سفر حماسی از بروجن به توس)» و «هلن جفریز بختیار (پرستاری از آیداهو تا توس)» از سوی نشر ماه خورشید خرد هم‌اکنون در کتابفروشی‌ها در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد و همچنین در هفتمین دوره نمایشگاه مجازی کتاب تهران نیز عرضه شده است.