پیچ وخم ثبت نام و سنجش دانش آموزان «شرایط خاص»

به گزارش شهرآرانیوز؛ مشهد، به عنـــــوان دومیــن کلان شهر ایران، سالانه میزبان هزاران نوآموز کلاس اولی است که هر کدام آرزو‌ها و استعداد‌های خاص خود را به دوش می‌کشند. در میان این جمعیت عظیم، گروهی از کودکان با نیاز‌های ویژه و شرایط استثنایی حضور دارند که مسیر ورود آن‌ها به نظام آموزشی، برخلاف دیگر هم سالانشان با پیچیدگی‌ها و چالش‌های منحصربه فردی گره خورده است. یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین گام‌ها در این مسیر، ثبت نام است.

والدین این کودکان، علاوه بر دغدغه‌های عاطفی و هزینه‌های سنگین درمان و توان بخشی، ناچارند با سامانه‌های پیچیده اداری دست وپنجه نرم کنند؛ سامانه «سناد» و «سیرت» برای نوبت گیری سنجش سلامت و فرایند تخصصی ثبت نام در مدارس استثنایی در نظر گفته شده است که از مسیر سامانه‌های مرتبط انجام می‌شود و در این راستا حضور مدیر مدرسه در آن الزامی است.

همین مسئله سبب دغدغه این روز‌های خانواده‌های دارای دانش آموز استثنایی شده است. بماند که این مسیر پرپیچ وخم، گاهی با کندی سامانه ها، کمبود اطلاعات شفاف و زمان بندی فشرده، خانواده‌هایی را که از قبل با فشار‌های مضاعفی روبه رو بوده‌اند، در برزخی از سردرگمی رها می‌کند.

در کنار این کمبودها، طرح سنجش بدو ورود به دبستان که برای تمامی نوآموزان کلاس اولی الزامی است، با چالش‌های مضاعفی برای این گروه همراه می‌شود. این طرح که با هدف ارزیابی سلامت جسمانی و آمادگی تحصیلی کودکان اجرا می‌شود، برای خانواده‌های دارای فرزند استثنایی، صرفا یک تشریفات اداری نیست؛ بلکه اولین نقطه برخورد آن‌ها با واقعیت تلخ کمبود مراکز تخصصی و تشخیص دیرهنگام است.

جای خالی مدرسه اوتیسم

مادری در تماس با شهرآرا مشکلات و دغدغه مادران دارای فرزند اوتیسم را این طور توضیح می‌دهد: فرزند من اوتیسم دارد و امسال قرار است کلاس اول برود، چند ماه است دنبال مدرسه مناسب در مشهد می‌گردم تا نزدیک محل سکونتمان ثبت نام کنم، اما تعداد مدارس اوتیسم در مشهد اندک است. به همین دلیل اغلب خانواده‌ها ناچارند مدرسه‌ای دور از محل زندگی خود بچه را ثبت نام کنند. با این شرایط جدا از هزینه‌های جانبی و خرید لوازم مدرسه باید برای رفت وآمد بچه‌ها هزینه زیادی پرداخت کنیم.

گلایه از پیچیدگی ثبت نام در سامانه

او در ادامه بیان می‌کند: سنجش بدو ورود به مدرسه برای کودکان استثنایی سخت‌تر از سایر کودکان است. من به سختی توانستم وارد سامانه شوم و نوبت بگیرم. این فقط مشکل والدین دارای کودک استثنایی نیست.

وقتی به پایگاه سنجش رفتم به من گفتند باید اول برگه تشخیص از مدرسه استثنایی بیاوری! یعنی ما باید چند جا برویم تا فرزندمان را ثبت نام کنیم.

درخواست حمایت برای خانواده‌های جامعه هدف

این مادر دارای فرزند اوتیسم در ادامه می‌گوید: این همه دانش آموز اوتیسم در مشهد هستند، اما تعداد کمی مدرسه وجود دارد. سال گذشته تعدادی از مدارس را دوشیفته کردند، آیا دانش آموزی با نیاز‌های ویژه می‌تواند شیفت عصر به مدرسه برود؟ همه بار این کودکان روی دوش خانواده هایشان است.

انتقاد از نظام ارجاع و تشخیص دیرهنگام

شهروند دیگری نیز دغدغه کودکان استثنایی را این طور مطرح می‌کند: میانگین سن تشخیص اوتیسم در کشور ما بالای چهار سال است. یعنی برای من مادر که فرزندی با شرایط خاص دارم دست کم تا سن چهارسالگی فرزندم هیچ تشخیصی ارائه نمی‌شود. با این شرایط فرزند من تا چهارسالگی بدون تشخیص و حمایت رها می‌شود و بعد از آن باید تازه به فکر درمان و راه حل‌های جانبی بیفتیم.

تشویش از آینده تحصیلی دانش آموزان

شهروندی با ارسال پیام به سامانه صدای مردم شهرآرا به دغدغه‌ها و نگرانی‌های والدین دارای دانش آموز استثنایی اشاره می‌کند. در متن پیام این شهروند آمده است: نگران آینده پسرم هستم. در سنجش بدو ورود به مدرسه برای فرزندم تشخیص دادند که باید در مدارس خاص ثبت نام کند. پیگیری که کردم این طور گفتند که ثبت نام در این مدارس حتما باید با حضور مدیر مدرسه باشد. هفته گذشته دوبار به مدرسه مورد نظر مراجعه کردم، اما ثبت نام انجام نشد.

کمبود نیروی متخصص در مدارس

در متن پیام شهروند دیگری آمده است: فرزندم کم توان ذهنی است. سال قبل توانستم با کلی زحمت ثبت نامش را انجام دهم. مدرسه سال قبل فرزندم گفتار درمانگر و کار درمانگر نداشت اعتراض که کردیم گفتند این دو نفر باید یک روز در هفته حضور داشته باشند.

اختلال سامانه برطرف شد

برای انعکاس صدای آن دسته از شهروندانی که هر روز با چالش‌های ثبت نام، کمبود مدارس و نبود امکانات در مسیر آموزش فرزندان استثنایی خود دست وپنجه نرم می‌کنند، این بار به سراغ رئیس آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی می‌رویم. آنچه رضا کریمی به عنوان اصلی‌ترین مشکل اولیا در روند ثبت نام آن اشاره دارد اختلال در سامانه ثبت نام بوده که به گفته وی در حال حاضر این اختلال برطرف شده است و خانواده دانش آموزان پایه‌های ورودی با مراجعه به مدرسه می‌توانند ثبت نام را انجام دهند.

رئیس آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی می‌گوید: امسال طبق سنوات گذشته روال ثبت نام برای دانش آموزان میان پایه، غیرحضوری است، اما پایه‌های ورودی مانند اول، هفتم و دهم باید مراجعه حضوری داشته باشند. رضا کریمی تأکید دارد: برای زمان ثبت نام پایه اول ابتدایی باید متذکر شوم که مطابق اعلام از اول خرداد پیش ثبت نام‌ها شروع شده و همچنان ادامه دارد.

ارائه ندادن سنجش به مدارس

ادامه توضیحات کریمی حول محور پاسخ به دغدغه والدین برای ثبت نام کودکان بدو ورود به مدرسه در مدارس استثنایی است. او در این باره می‌گوید: اینکه خانواده‌ها کمی از مشکلات ثبت نام پایه اول گلایه داشتند اختلال سامانه بود که سبب شد کمی ثبت نام‌ها با تأخیر شروع شود. کریمی تأکید می‌کند: از آن طرف باید یادآور شوم که خیلی از کلاس اولی‌ها هنوز سنجش خود را به مدارس خاص ارائه نداده‌اند. در چنین شرایط قطعا ثبت نام این دانش آموز با چالش روبه رو خواهد شد.

رئیس آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی با اشاره به وجود ۹ هزار دانش آموز با نیاز‌های ویژه در سطح استان اظهار می‌کند: از این میان حدود ۶۳ درصد دانش آموزان با نیاز‌های خاص در مشهد و شهر‌های اقمار مشهد استقرار دارند.

کریمی در پاسخ به افزایش تعداد مدارس استثنایی و با شرایط ویژه پاسخ می‌دهد: در حوزه مدارس استثنایی بالغ بر سه مدرسه تا کنون افتتاح شده است و احتمالا یک یا دو مدرسه تا ابتدای مهر سال آینده به مجموع مدارس افزوده شود.

برنامه‌ای برای افزایش مدارس اوتیسم نداریم

رئیس آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی می‌افزاید: برای مدارس دانش آموزان اوتیسم فعلا برنامه‌ای نداریم. در سطح استان تعداد مدارس اوتیسم حدوده ۱۰ مدرسه است که از این تعداد پنج مدرسه در مشهد مستقر است.

کریمی در پاسخ به این سؤال که چرا در سال گذشته تعدادی از دانش آموزان اوتیسم به صورت ثابت در شیفت عصر سامان دهی شده‌اند، می‌گوید: سال قبل شیفت ثابت بعدازظهر را برای آن دسته از دانش آموزان اوتیسم برقرار کردیم که اختلال خواب داشتند. به همین دلیل برای آن‌ها شیفت عصر ایجاد کردیم که صبح از نظر خواب با مشکل روبه رو نشوند.

وی تأکید دارد: در حال حاضر ثبت نام پایه‌های ورودی در حال انجام است و خانواده‌ها برای ثبت نام می‌توانند به مدارس مراجعه کنند.