مینی‌سریال متولد آوریل؛ روایتی از «کمال کورسل» تنها شهید اروپایی در دفاع مقدس

به گزارش شهرآرانیوز؛ «کمال کورسل»، سربازی فرانسوی که در میان شعله‌های جنگ ایران و عراق، مسیر زندگی خود را به سوی ایمان و مقاومت تغییر داد، تنها یک داستان نیست؛ این روایت، دریچه‌ای است به سوی دنیای شهدای غیرایرانی که کمتر از آنها شنیده شده است. سریال مینی‌سریال «متولد آوریل»، با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های روز و تلاش برای بازسازی دقیق وقایع تاریخی، تجربه‌ای نو در تلویزیون ایران رقم زده است. در این گفت‌و‌گو، احمد زالی، تهیه‌کننده این مجموعه، از چالش‌های تولید در شرایط جنگی، حساسیت‌های انتخاب بازیگر و استفاده انقلابی از هوش مصنوعی برای دوبله و بازسازی صحنه‌ها می‌گوید.

آقای زالی، داستان «کمال کورسل» روایتی متفاوت است از یک فرانسوی که در میانه جنگ ایران و عراق، مسیر زندگی خود را به سمت مقاومت تغییر می‌دهد. چه چیزی باعث شد شما به عنوان تهیه‌کننده، این پروژه را از میان انبوه پروژه‌های جنگی انتخاب کنید؟

ما در جست‌وجوی داستان‌های شهدا بودیم. تلویزیون مجموعه‌ای درباره شهدای غیرایرانی جنگ هشت‌ساله داشت و من با مطالعه زندگی این جوان، یعنی «کمال کورسل»، مجذوب او شدم. البته کارگردان نیز اشتیاق زیادی داشت و در ابتدا قصد ساخت یک فیلم سینمایی را داشت که با توجه به علاقه‌مندی تلویزیون به این موضوع، به شکل مینی‌سریال پیش رفت. ما با مطالعه دقیق او، اوج و فرود‌های زندگی‌اش را بررسی کردیم و به این نتیجه رسیدیم که شخصیت او بسیار دراماتیک است. او تنها شهید اروپایی جنگ ایران و عراق بود که این ویژگی، پروژه را برای ما بسیار خاص و متفاوت کرد. البته من همیشه به کار برای شهدا علاقه داشته‌ام و پیش از این نیز مجموعه‌ای به نام «نامه آخر» درباره مادر یک شهید ساخته‌ام و مشتاق هستم اگر فیلمنامه مناسبی در این زمینه باشد، با آن همکاری کنم.

روایت زندگی تنها شهید اروپایی در ژانر دفاع مقدس، طبیعتا تحقیقات گسترده‌ای را می‌طلبد. در این زمینه چه پژوهش‌هایی انجام دادید؟

این مجموعه بر پایه تحقیقات یک‌ساله کارگردان ساخته شده است. او تمام نوشته‌های شهید را مطالعه کرده، ماجرای پدرش را بررسی کرده و جزئیات زندانی‌بودن، سفر او به ایران و ملاقات با مزار فرزندش را به دقت استخراج کرده است. در واقع، این تحقیقات گسترده، زیربنای اصلی ساخت این سریال بوده است.

فکر می‌کنید این قصه ظرفیت نسخه سینمایی را نیز دارد؟

بله، اگر شرایط فراهم باشد، پیگیر هستیم تا یک پروژه سینمایی مشترک با همکاری تلویزیون و بنیاد سینمایی فارابی بسازیم.

نقش «کمال کورسل» نیازمند بازیگری است که بتواند تغییر تدریجی جهان‌بینی از یک سرباز فرانسوی به یک مؤمن مقاوم را به تصویر بکشد. در انتخاب بازیگر این نقش، چه معیار‌هایی برای شما تعیین‌کننده بود؟

انتخاب این نقش بسیار چالش‌برانگیز بود؛ زیرا برای اولین بار قرار بود زندگی این شهید بازنمایی شود و مردم پیش از این ذهنیتی از او نداشتند. برخلاف بسیاری از شهدای شناخته‌شده، شخصیت کمال کورسل بسیار بکر بود. به همین دلیل، در انتخاب بازیگر بسیار وسواس به خرج دادیم تا این کاراکتر در ذهن مخاطب ماندگار شود. تصمیم گرفتیم از بازیگر چهره‌شناس و بسیار مشهور استفاده نکنیم تا تازگی شخصیت حفظ شود؛ بنابراین به سراغ بازیگران تئاتر رفتیم. پس از تست‌های گریم و بازی، در نهایت به «حامد محمودی» رسیدیم؛ او هم از نظر چهره به شخصیت شهید نزدیک بود و هم بازیگری بسیار توانمند و حسی داشت که مهم‌تر از همه، به این شهید باور داشت.

ظاهرا در ابتدای کار، پروژه برای مدتی متوقف شد. علت چه بود؟

ما فیلمبرداری را در اولین روز جنگ رمضان و همزمان با شهادت رهبر انقلاب آغاز کردیم. در جریان فیلمبرداری، شدت حملات آمریکا و اسرائیل افزایش یافت و حتی در نزدیکی لوکیشن ما بمباران شد. اگرچه عوامل پای کار ایستادند و می خواستند ادامه دهند، اما نگران بودیم که امنیت جانی عوامل به خطر بیفتد. بنابراین کار را متوقف کردیم. سرانجام در اواخر فروردین فیلمبرداری را از سر گرفتیم.

تولید یک سریال با این سطح از دقت در جزئیات تاریخی و بازسازی جنگ، هزینه‌های بسیار بالایی دارد. استراتژی شما برای مدیریت بودجه به‌گونه‌ای که کیفیت هنری قربانی محدودیت‌های مالی نشود، چه بود؟

سریال ما سه لایه داستانی دارد؛ بخش‌هایی در فرانسه، بخش‌هایی در ایران دهه ۶۰ و یک خط داستانی قصه امروزی. برای حفظ کیفیت فضا‌ها و لوکیشن‌ها، بودجه زیادی لازم بود. خوشبختانه مدیران سیما فیلم با وجود چالش‌های ناشی از جنگ، از ما حمایت کردند. برای مدیریت هزینه‌ها، در بخش‌هایی که داستان در فرانسه روایت می‌شد، از هوش مصنوعی استفاده کردیم که برای اولین بار در تلویزیون اتفاق می‌افتد. این کار با استفاده از نرم‌افزار‌های حرفه‌ای، بسیار گران و پیچیده بود و دو تیم متخصص برای این بخش با ما همکاری کردند.

علاوه بر این، یک اقدام انقلابی در تلویزیون انجام دادیم: برای اینکه بازیگران فرانسوی به نظر برسند، از هوش مصنوعی برای دوبله و «لب‌خوانی» (Lip-sync) استفاده کردیم. یعنی هم از تن صدای خود بازیگران استفاده کردیم و هم تلفظ لب‌ها دقیقاً با دیالوگ‌های فرانسوی منطبق شد. این کار بسیار سخت و پرهزینه بود، اما باعث شد علاوه بر کاهش هزینه‌های سفر به خارج، کیفیت کار نیز بسیار بالا برود.

آغاز فیلمبرداری همزمان با شهادت رهبر انقلاب بود. از حال و هوای عوامل گروه در آن لحظات دشوار بگویید.

گفتنش سخت است؛ تمام عوامل گروه «متولد آوریل» به شدت تحت تأثیر قرار گرفتیم. از شدت شوک، تأثر و ناباوری از خبر شهادت رهبر انقلاب، هیچ‌کدام نمی‌توانستیم طبق برنامه روزانه فیلمبرداری را ادامه دهیم. همه ما در پی صحت سنجی خبر بودیم. این اتفاق یادگاری تلخ و در عین حال معنا‌دار شد؛ اینکه داستان سریال ما، که درباره یک شهید است، همزمان با شهادت رهبر انقلاب آغاز شد. امیدواریم این اثر، هم برای همه و هم برای پیشگاه خداوند و رضایت این شهید بزرگوار، مفید و مقبول باشد.