«ناهید مسلمی» بازیگر باسابقه و توانمند سینما تئاتر و تلویزیون که این روزها با سریال جنایی «بیست و یک» مهمان خانههاست در گفتگو با شهرآرانیوز، از اهمیت تجربه در رسیدن به ظرافتهای یک نقش میگوید. او که در این سریال نقشی کوتاه به عهده دارد عمیقا بر این باور است که کیفیت حضور مهمتر از زمان آن است. او با بیش از ۴ دهه تجربه بازیگری اینبار تلاش کرده تا «انیسه» را بر خلاف کلیشههای نقشهای سریالهای جنایی باورپذیرتر ایفا کند.
خانم مسلمی عزیز، شما کارنامه پروپیمانی در بازیگری دارید. برایم جالب است بدانم چه ویژگی خاصی در نقش «انیسه» دیدید که باعث شد با وجود کوتاه بودن زمان حضور، این نقش را بپذیرید؟ آیا بهدنبال یک چالش متفاوت بودید؟
من همیشه بهدنبال چالش و همکاری با هنرمندان جدید هستم. هرچند پیش از این با کارگردان سریال، آقای بهنام بهزادی، همکاری نداشتم، اما آثار خوب او را دنبال میکردم و وقتی پیشنهاد این نقش را دادند، مشتاق این تجربه جدید شدم. از نظر من، طولانی یا کوتاه بودن نقش در فیلمنامه اهمیت چندانی ندارد. آنچه برایم مهم است، «کیفیت حضور» است. ترجیح میدهم اگر حضوری دارم، پربار و ماندگار باشد، حتی اگر در سرتاسر سریال نباشم؛ چرا که حضور طولانی بدون درخشش، ارزش چندانی ندارد. در کنار اجرای نقش «انیسه»، از همبازی بودن با آقایان سعید آقاخانی و مهدی حسینینیا نیز بسیار لذت بردم.
یکی از مشخصههای بازیگری شما ظرافت در ایفای نقش است. با توجه به فضای جنایی و معمایی سریال بیست و یک، برای بازی در نقش «انیسه» با پیچیدگی خاص یا چالشی مواجه بودید؟
هر نقشی را که بازی کنم، پیش از هر چیز مدیون تئاتر هستم. ۴۲ سال فعالیت مستمر روی صحنه تئاتر، زیربنای اصلی مهارتهای من است. اگر در آثارم ریزهکاریها و ظرافتهای بازیگری مشاهده میکنید، ریشه آن در تئاتر است. البته در این سریال، همکاری با کارگردان، آقای بهزادی و تعاملش با دیگر بازیگران، به غنای بیشتر این نقش کمک کرد.
هنگام مطالعه فیلمنامه، نقش «انیسه» را چند لایه دیدید؟ چه طراحی خاصی برای این شخصیت داشتید؟
نقش «انیسه» لایههای پنهانی بسیاری داشت. بهنظرم کارگردان در این سریال از روشی متفاوت استفاده و به نوعی ریسک کرده است؛ برخلاف کلیشه معمول این ژانر که پلیس در پایان به قاتل میرسد، در اینجا از ابتدا قاتل را میبینیم. این مسیر متفاوتی برای بازیگر محسوب میشود، زیرا پیچیدگیهای داستان معمولا از طریق بازیگری آشکار میشود. این سبک برای من بسیار نو و بدیع و لذتبخش بود.
آیا برای ایفای نقش «انیسه» خود را ملزم به شناخت این شخصیت کردید؟ به طور کلی ناهید مسلمی به عنوان یک بازیگر حرفهای، چه چیزی به این شخصیت اضافه کرده است؟
«انیسه» به تریاک اعتیاد داشت، اما من نمیخواستم این ویژگی را به شکلی کلیشهای و سطحی نشان دهم؛ مثلاً با رفتارهای تکراری که همه از معتادها انتظار دارند. در عوض، سعی کردم از طریق ویژگیهای پرخاشگری، عصبانیت و بیقراریاش، بهویژه نیاز مبرم او به سیگار، این اعتیاد را منتقل کنم.
جالب است بدانید از آنجا که من ۷ سال است سیگار کشیدن را ترک کردهام و در ابتدا تمایلی به پذیرش این نقش نداشتم، چون در روند سریال باید سیگار میکشیدم. به آقای بهزادی گفتم اگر میخواهید من بازی کنم، سیگار کشیدن را از نقش حذف کنید. کارگردان نیز راه حلی برای این مسئله پیدا کرد. به من سیگاری دادند که هرگز روشن نمیشد! این اتفاق باعث شد طنز جالبی در سریال ایجاد شود؛ «انیسه» مدام از دیگران فندک میخواست، اما، چون سیگارش روشن نمیشد، این مسئله بخشی از ویژگیهای رفتاری و طنزآمیز شخصیت او شد. از آقای بهزادی بابت این خلاقیت بسیار ممنونم.
به عنوان بازیگری که تجربه بیش از ۴ دهه کار را دارد، کمی درباره ریزهکاریهای ایفای نقشتان بگویید.
ما که از فضای تئاتر آمدهایم، از همان دوران جوانی از استادانمان آموختهایم که چگونه با دقت به آدمها، اشیاء و محیط اطراف نگاه کنیم. یکی از تمرینهای ما این است که یک فضای بیرونی را با تمام جزئیات تماشا کنیم، سپس چشمهایمان را ببندیم و سعی کنیم هر آنچه دیده شده را بازگو کنیم. اگر با دقت نگاه کرده باشید، جزئیات زیادی را به خاطر میسپارید؛ و این «دقت در مشاهده» در کار بازیگری بسیار حیاتی است. به همین دلیل، وقتی نقشی به من پیشنهاد میشود، همیشه سعی میکنم آن را در دنیای واقعی مشاهده کنم.
در یک نمایش نقش مادری را داشتم که فرزند عقب افتاده اش را به آرایشگاه میبرد؛ برای انتخاب تیپ و رفتاری خاص، از مشاهدات روزمره و الگوهای واقعی جامعه ایده گرفتم و همین باعث شد نقش من برای تماشاگران بسیار جذاب و ملموس باشد تا جایی که مخاطبان میگفتند این تیپ آدمها را زیاد در اطرافشان دیدهاند. وقتی تماشاگران میگویند: شخصیت شما بسیار شبیه فلان آشنا یا یکی از اقوام مثل عمه و مادر ما بود، نشان میدهد که من در باورپذیر کردن نقش موفق شدهام و این برای من بسیار رضایتبخش است.
در مورد نقش «انیسه» در سریال «بیست و یک» نیز، با توجه به اینکه شخصیت او درگیر مسائل مربوط به مواد مخدر است نیز از مشاهدات واقعی خود در جامعه الهام گرفتم. سعی کردم با استفاده از این مشاهدات و تغییر در لحن و کنترل صدا، آن کلافگی، بیقراری و ناآرامیِ یک فرد معتاد را به تصویر بکشم تا با نقش یکی شوم.
به نظر میرسد «انیسه» آنطور که باید شخصیت منفی از آب درنیامده؟
بهطور کلی، شخصیتهای سریال «بیست و یک» در مرز میان خیر و شر قرار دارند و هیچکدام خیر مطلق یا شر مطلق نیستند؛ در واقع آنها شخصیتهایی «خاکستری» هستند. انیسه هم همینگونه است؛ او با وجود اشتباهات، مادری است که عاطفه دارد و دلش برای پسرش میسوزد. حتی شخصیت قاتل (با بازی شادی مختاری) را هم نمیتوان صرفاً شخصیت شیطان و منفی دانست؛ او نیز گذشتهای تلخ و مادری آسیبدیده داشته که بر رفتارش اثر گذاشته است. فیلمنامه بر این نکته تأکید دارد که انسانها سیاه و سفید نیستند و شرایط زندگی، آنها را به سمت رفتارهای خاص سوق میدهد.
به عنوان یک بازیگر پیشکسوت، کار با کارگردانی جوان برای شما تجربه متفاوتی را رقم زده است؟
آقای بهزادی کارگردانی بسیار کاربلد، فهیم و منعطف است. با بازیگران بسیار همراه بوده و اگر پیشنهادی در صحنه مطرح شود، با نگاهی حرفهای آن را میپذیرد. بهنظر من کارگردان و بازیگر باید مانند دو مهره در کنار هم باشند تا اثر خلق شود. خوشحالم که اولین تجربه همکاریمان در سریال «بیست و یک» رقم خورد در طول فعالیت هنریام، با کارگردانان متعددی همکاری داشتهام؛ از جمله محمد کارت که تجربه بسیار خوبی داشتم.