خرج مالیات برای پروژه‌های ملی استان خراسان رضوی

به گزارش شهرآرانیوز؛ اگر برای پرداخت مالیات از فرم تبصره۱۰۰ استفاده می‌کنید، حتما انتخاب کنید که می‌خواهید مالیاتتان کجا هزینه شود. این شرایط از سال۱۴۰۳ با عنوان طرح «نشان‌دارکردن مالیات» دردسترس قرار گرفته است. از طریق این طرح مؤدیان (فرم تبصره۱۰۰یعنی کسانی که بدون ارائه اظهارنامه تعیین مالیات خود را به بررسی‌های سامانه‌ای و داده‌محور سازمان امور مالیاتی سپردند) می‌توانند محل هزینه‌کرد مالیات خود را انتخاب کنند و این سؤال پرتکرار که مالیات‌ها کجا هزینه می‌شود، حداقل برای این تعداد از مؤدیان پاسخ داده شود، آن هم به انتخاب خودشان.

در سومین سال اجرای این طرح ۱۳۹پروژه در استان با اعتبار ۱۹۸۸ میلیارد تومان به طرح «نشان‌دارکردن مالیات‌ها» اختصاص داده شده است. این رقم نسبت‌به اعتبار در نظر گرفته شده برای طرح‌ها در سال گذشته حدود ۶۲درصد افزایش داشته است. برای اینکه درک بهتری از این میزان اعتبار شود، باید گفت این میزان حدود ۱۳درصد بودجه عمرانی استان در آلبوم بودجه۱۴۰۵ است.

اما نکته درخور تأمل در ترکیب این پروژه‌هاست، از مجموع ۱۳۹پروژه، ۲۲پروژه در قالب طرح‌های ملی تعریف شده‌اند، اما همین ۲۲پروژه بیش از ۱۵۰۵ میلیارد تومان اعتبار دریافت می‌کنند؛ یعنی حدود ۷۶درصد کل اعتبار طرح نشان‌دارکردن مالیات‌ها در استان. به این ترتیب، اگرچه تعداد پروژه‌های ملی کمتر از یک‌ششم کل پروژه‌هاست، اما بیش از سه‌چهارم منابع این طرح را به خود اختصاص داده‌اند.

با این حال، ماجرا دو وجه دارد، از یک‌سو می‌توانست این منابع محدود به پروژه‌های کوچک‌تر و متعدد استانی برسد و از سوی دیگر، پروژه‌های بزرگی مانند بیمارستان ۵۴۰تخت‌خوابی، اگرچه ملی‌اند، اما بهره‌برداری از آنها مستقیما به مردم استان منفعت می‌رساند.

ورود پررنگ پروژه‌های ملی

مدیرکل امور مالیاتی خراسان رضوی درباره تعداد و نوع این پروژه‌ها می‌گوید: امسال ۱۳۹پروژه در استان به طرح «نشان‌دارکردن مالیات‌ها» اختصاص داده شده است که از این تعداد ۱۱۷پروژه استانی و ۲۲پروژه در قالب طرح‌های ملی تعریف شده‌اند.

جعفر احسانی‌مهر با بیان اینکه اعتبار اختصاص‌یافته برای این ۱۳۹پروژه ملی‌استانی مبلغی بالغ بر ۱۹۸۸ میلیارد تومان برآورد شده است، می‌افزاید: از این مبلغ ۴۸۲میلیارد تومان برای ۱۱۷پروژه استانی و بیش از ۱۵۰۵ میلیارد تومان برای ساخت و تکمیل ۲۲پروژه ملی در استان است.

با توجه به گفته‌های این مقام مسئول و نگاهی به جداول سال‌های گذشته و امسال، می‌توان به‌وضوح افزایش پروژه‌های ملی را در سال ۱۴۰۵ مشاهده کرد. پروژه‌هایی که نام برخی از آنها در جداول آلبوم بودجه سال‌ها تکرار شده و تقریبا پیشرفت اندکی داشته است. به‌عنوان مثال بیمارستان ۵۴۰تخت‌خوابی شمال‌شرق مشهد که بیش از ۱۰ سال از کلنگ‌زنی آن می‌گذرد.

این در حالی است که در سال اول، بیشتر پروژه‌های مطرح‌شده مربوط به طرح‌های هادی، خانه‌های بهداشت و پروژه‌های خرد بود و فقط چند مورد پروژه راه از پروژه‌های ملی در آن وجود داشت.

شاید این سؤال مطرح شود که چرا از مالیاتی که مردم استان پرداخت می‌کنند، به جای اجرای پروژه‌های کوچک استانی که هم تأثیرگذار هستند و هم برای مبالغ اندکی راکد مانده‌اند، استفاده نشود و در عوض برای اجرای پروژه‌هایی که جزو پروژه‌های ملی بوده و سال‌ها معطل اعتبارات ملی بوده است، هزینه شود. درحالی‌که ممکن است این مبالغ برای پروژه‌های بزرگ اثر چندانی نداشته باشد.

مدیرکل امور مالیاتی استان در پاسخ به این سؤال می‌گوید: طرح‌ها و پروژه‌ها طبق ضوابط قانونی و در چارچوب معینی توسط سازمان برنامه و بودجه کشور از تمامی استان‌ها انتخاب و به سازمان امور مالیاتی کشور معرفی می‌شوند.

احسانی‌مهر می‌افزاید: شرط اساسی در انتخاب پروژه‌ها، طرح‌هایی است که حداکثر منافع عمومی را به دنبال داشته باشند، به‌طوری‌که با منابع در نظر گرفته‌شده تا پایان سال خاتمه پیدا کنند و به بهره‌برداری برسند.

سلامت رتبه اول اعتبار

مدیرکل امور مالیاتی استان با اشاره به اینکه پروژه‌های طرح نشان‌دارکردن مالیات امسال در ۹حوزه تفکیک شده‌اند، توضیح می‌دهد: منابع آب، کشاورزی و محیط‌زیست با هجده پروژه و حدود ۲۱۷میلیارد تومان اعتبار، صنعت، معدن، بازرگانی و ارتباطات یک پروژه با ۲۵میلیارد تومان اعتبار، آموزش عالی، تحقیقات و فناوری با سه پروژه و ۱۰۵میلیارد تومان اعتبار، حمل‌ونقل و عمران شهری و روستایی با ۲۶پروژه و اعتبار ۵۶۰میلیارد تومان، سلامت و رفاه اجتماعی با هجده پروژه و ۶۴۷میلیارد تومان اعتبار، عمومی، قضایی، دفاعی و امنیتی با چهارده پروژه و ۱۸۴میلیارد تومان اعتبار، امور فرهنگی، گردشگری و ورزش با ۳۸پروژه و اعتبار ۱۷۱میلیارد تومان، آموزش‌وپرورش و فنی‌وحرفه‌ای با بیست پروژه و اعتبار حدود ۵۴میلیارد تومان و حوزه انرژی یک پروژه با ۲۲میلیارد تومان اعتبار، ۹حوزه‌ای هستند که بسته به نیاز استان‌ها اختصاص داده شده‌اند.

با توجه به گفته‌های احسانی‌مهر و بررسی جداول حوزه حمل‌ونقل و عمران شهری و روستایی با ۲۶پروژه از نظر تعداد رتبه نخست و سلامت و رفاه اجتماعی با ۶۴۷میلیارد تومان از نظر اعتبار رتبه نخست را دارند. البته بیمارستان ۵۴۰تخت‌خوابی به‌تنهایی ۴۷۰میلیارد تومان از اعتبار این بخش را دارد.

نگاهی به پروژه‌ها و سهم هر بخش نشان می‌دهد که به برخی حوزه‌ها توجه کافی نشده است. نکته قابل انتقاد در انتخاب پروژه‌ها، انتخاب فقط یک پروژه مربوط به حوزه انرژی در شرایطی است که استان در این حوزه با چالش‌های جدی روبه‌روست. از سوی دیگر، در یک دسته با چهار بخش صنعت، معدن، بازرگانی و ارتباطات نیز فقط یک پروژه آورده شده است.

درنهایت، اگرچه اختصاص بخش درخور توجهی از مالیات مؤدیان استان به پروژه‌های ملی، این سؤال را ایجاد می‌کند که چرا منابع محلی باید جای اعتبار ملی را بگیرد، اما از سوی دیگر نمی‌توان اهمیت همین پروژه‌ها برای خراسان رضوی را نادیده گرفت. این پروژه‌ها هرچند در ردیف پروژه‌های ملی قرار دارند، اما سال‌هاست به‌دلیل کمبود اعتبار روی زمین مانده‌اند و بهره‌برداری از آنها مستقیما برای مردم استان اهمیت دارد.

به این ترتیب، امسال بخشی از مالیات استان به پروژه‌هایی رسیده که از یک‌سو ملی‌اند و تأمین اعتبارشان باید در سطح ملی دنبال شود و از سوی دیگر، ادامه بلاتکلیفی آنها هزینه و نیاز استان را بیشتر می‌کند، تصمیمی که هم جای نقد دارد و هم می‌توان از منظر نیاز‌های واقعی استان برای آن استدلال آورد.