انجیر یکی از مهمترین محصولات باغی شهرستان استهبان در استان فارس است، که بیش از مجموع ۲۶ هزار هکتار انجیرستان دیم این شهرستان، حدود ۲۳ هزار هکتار باغ بارور است که برداشت محصول از آنها از اواسط مردادماه آغاز شده است؛ که پیشبینی میشود متوسط عملکرد انجیر نسبت به سال گذشته افزایش محسوسی داشته باشد. انجیرستانهای این منطقه بهویژه به دلیل تولید انجیر خشک دیم اهمیت اقتصادی و کشاورزی فراوانی دارند. یکی از ویژگیهای جالب تولید برخی ارقام انجیر، وابستگی آن به فرآیند گردهافشانی تخصصی توسط زنبور انجیر که Blastophaga psenes نام دارد و در این فرآیند، انجیر نر یا کاپریفیگ محل رشد و فعالیت زنبور انجیر است و زنبور ماده پس از خروج از انجیر نر، گرده را با خود حمل کرده و هنگام ورود به انجیر ماده، آن را به گلهای داخل انجیر منتقل میکند.
باغداران با انجام عملیات برزنی یا کاپریفیکاسیون، انجیرهای نر را در زمان مناسب در ظروف یا سبدهای مخصوص روی درختان ماده قرار میدهند تا زنبورهای موجود در آنها بتوانند خارج شده و به انجیرهای ماده دسترسی پیدا کنند. موفقیت این عملیات به هماهنگی زمان رشد انجیر نر، ظهور زنبورهای بالغ و مرحله پذیرش گلهای ماده بستگی دارد.
پس از گردهافشانی موفق، گلهای مناسب بارور شده و رشد طبیعی انجیر ادامه پیدا میکند. در نهایت میوه پس از رسیدن برداشت و برای تولید انجیر خشک آماده میشود. بنابراین، برزنی یکی از مراحل مهم و تخصصی در تولید برخی انواع انجیر است و دانش بومی باغداران استهبان در تشخیص زمان مناسب آن، بخشی ارزشمند از تجربه سنتی این منطقه محسوب میشود. اگر چه بخش عمده انجیرستانهای استهبان به صورت دیم مدیریت میشوند و نیاز آبی آنها عمدتاً از طریق بارندگی تأمین میشود، در برخی باغها و بهویژه در سالهای کمبارش، برای درختان جوان یا در مراحل حساس رشد، آبیاری تکمیلی انجام میشود. هدف از این آبیاری معمولاً جبران کمبود رطوبت و جلوگیری از کاهش شدید رشد و عملکرد است، نه وابسته کردن کامل باغ به آبیاری. انجیر خشک استهبان علاوه بر بازار داخلی، به کشورهای مختلف از جمله چین، ژاپن، کشورهای اروپایی و حوزه خلیج فارس صادر میشود.
