طرح نشان‌دارکردن مالیات؛ آخرین امید بیمارستان در حاشیه مشهد

به گزارش شهرآرانیوز؛ بیمارستان ۵۴۰تختخوابی شهرک شهید رجایی مشهد، پس از سال‌ها ماندن در مسیر وعده‌ها و اعتبارها، حالا یک‌بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است، این‌بار نه با وعده‌ای تازه برای افتتاح، بلکه با قرارگرفتن در فهرست پروژه‌هایی که بخشی از منابع موردنیازشان می‌تواند از محل انتخاب مؤدیان مالیاتی تأمین شود. برای این پروژه در نخستین سال حضور در طرح نشان‌دارکردن مالیات، سقف ۴۹۷میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده است، رقمی که به‌تنهایی از مجموع عملکرد بودجه‌ای پروژه تا پایان سال۱۴۰۳ بیشتر و حدود ۲ برابر بودجه تعیین شده در سال ۱۴۰۴ است.

این عدد البته به‌معنای حل مسئله بیمارستان نیست. برآورد‌های فعلی نشان می‌دهد که تکمیل این طرح به منابعی در مقیاس ۳ هزار میلیارد تومان (طبق آخرین گفته‌ها در سال ۱۴۰۴) نیاز دارد و افزایش هزینه‌های ساخت نیز فاصله میان منابع موردنیاز و اعتبارات سنواتی را بیشتر کرده است. بااین‌حال ۴۹۷میلیارد تومان در مقیاس اعتبارات گذشته پروژه رقم کوچکی نیست و می‌تواند بخشی از گره‌های مالی آن را باز کند، به‌ویژه برای پروژه‌ای که یکی از چالش‌های اصلی‌اش، نبود منابع پایدار و توقف‌های مکرر در مسیر اجرا بوده است.

بیمارستانی که قرار بود چهار ساله تمام شود

داستان بیمارستان ۵۴۰تختخوابی البته بسیار قدیمی‌تر از فهرست پروژه‌های مالیاتی است. نخستین گام احداث این بیمارستان در ۲۶فروردین۱۳۹۵ و در جلسه ستاد راهبردی مدیریت شهری مشهد برداشته شد. قرار بود آستان قدس رضوی زمین پروژه را تأمین کند، شهرداری پروانه ساخت را صادر کند، نیمی از هزینه‌ها را وزارت بهداشت و نیم دیگر را وزارت راه‌وشهرسازی بپردازند و بیمارستان طی چهار سال به بهره‌برداری برسد.

اما آن برنامه چهار ساله، در همان سال‌های نخست گرفتار اماواگر‌های مربوط به تعهدات دستگاه‌ها و کمبود منابع شد و پروژه برای مدتی طولانی عملا روی زمین ماند. حاشیه شهر، اما منتظر تعیین‌تکلیف پروژه نماند و هم‌زمان با رشد جمعیت و توسعه مناطق کم‌برخوردار، نیاز به خدمات درمانی در این بخش از مشهد بیشتر شد.

درنهایت آبان۱۴۰۰ عملیات اجرایی پروژه با دستور استاندار وقت خراسان رضوی آغاز شد، با این وعده که کار به‌صورت شبانه‌روزی و جهادی دنبال شود و بیمارستان طی چهار سال به بهره‌برداری برسد. اما حتی وعده راه‌اندازی نخستین بخش بیمارستان نیز محقق نشد.

صد‌ها میلیارد تومان اعتبار، ۳۰درصد پیشرفت

اعداد بودجه‌ای تصویر روشن‌تری از وضعیت پروژه ارائه می‌دهند. این طرح که در قانون بودجه از سال شروع ۱۴۰۰ تا سال پایان ۱۴۰۷ تعریف شده، تا پایان سال۱۴۰۳ درمجموع حدود ۴۱۸میلیارد تومان عملکرد داشته است. اعتبار مصوب سال۱۴۰۴ نیز ۲۷۳میلیارد تومان بوده و برای سال۱۴۰۵ حدود ۷۰۰میلیارد تومان برآورد شده است. برای سال‌های بعد نیز حدود ۴هزار میلیارد تومان اعتبار پیش‌بینی شده است، البته فقط روی کاغذ.

با وجود این ارقام، پیشرفت فیزیکی پروژه طبق اطلاعات موجود حدود ۳۰درصد است. همین فاصله میان رقم‌های بودجه‌ای و آنچه روی زمین دیده می‌شود، یکی از مهم‌ترین پرسش‌های این پروژه است، اینکه منابع تخصیص‌یافته تا چه اندازه به پیشرفت واقعی پروژه تبدیل شده و چرا با وجود گذشت سال‌ها، حتی نخستین بخش قابل بهره‌برداری آن نیز هنوز آماده خدمت‌رسانی نیست.

۴۹۷ میلیارد تومان برای بیمارستان

مدیرکل امور مالیاتی خراسان رضوی، با اشاره به قرارگرفتن پروژه احداث بیمارستان ۵۴۰تختخوابی شمال‌شرق مشهد در فهرست طرح‌های «نشان‌دارکردن مالیات» گفت: این پروژه با سقف اعتبار ۴۹۷ میلیارد تومان، بیشترین سهم را از مجموع اعتبارات در نظر گرفته‌شده برای پروژه‌های مشمول این طرح در استان دارد.

جعفر احسانی‌مهر افزود: مجموع اعتبار پروژه‌های مشمول مالیات نشان‌دار در خراسان رضوی حدود ۱۹۸۸ میلیارد تومان است که سهم بیمارستان ۵۴۰تختخوابی حدود ۲۵ درصد از این رقم را شامل می‌شود. همچنین از مجموع حدود ۶۴۷میلیارد تومان اعتبار در نظر گرفته‌شده برای هجده‌پروژه حوزه سلامت و رفاه اجتماعی، بخش عمده آن به این بیمارستان اختصاص یافته، پروژه‌ای که تاکنون حدود ۳۰درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.

وی با بیان اینکه مؤدیان مالیاتی می‌توانند در چارچوب این طرح، محل هزینه‌کرد مالیات خود را انتخاب کنند، اظهار کرد: افرادی که از فرم تبصره۱۰۰ استفاده می‌کنند، می‌توانند از میان پروژه‌های تعیین‌شده، پروژه موردنظر خود را انتخاب کنند تا مالیات پرداختی آنها به آن طرح اختصاص یابد.

عددی بیشتر از کل بودجه‌های گذشته

حالا در چنین شرایطی، رقم ۴۹۷میلیارد تومان طرح نشان‌دارکردن مالیات اهمیت پیدا می‌کند. این رقم بیش از کل عملکرد ۴۱۸میلیارد تومانی پروژه تا پایان سال۱۴۰۳ است، یعنی در صورت تحقق کامل سقف تعیین‌شده، منابعی معادل حدود ۱.۱۹برابر عملکرد تجمعی پروژه در سال‌های گذشته می‌تواند از این مسیر به طرح اختصاص پیدا کند.

البته مقایسه این دو عدد باید با احتساب افزایش قیمت‌ها و تفاوت ارزش پول در سال‌های مختلف انجام شود و نمی‌توان ۴۹۷میلیارد تومان امروز را با ۴۱۸میلیارد تومان سال‌های گذشته کاملا هم‌ارزش دانست. از طرف دیگر، نیاز چند هزار میلیارد تومانی برای تکمیل بیمارستان نیز نشان می‌دهد این رقم به‌تنهایی راهگشا نخواهد بود. اما از منظر تأمین مالی، نمی‌توان چنین فرصتی را نادیده گرفت.

این‌بار مؤدی انتخاب می‌کند پولش کجا برود

اهمیت طرح نشان‌دارکردن مالیات فقط در تأمین یک منبع مالی جدید خلاصه نمی‌شود. در این سازوکار، مؤدی می‌تواند مشخص کند مالیات پرداختی او به کدام پروژه عمومی اختصاص پیدا کند؛ موضوعی که می‌تواند ارتباط ملموس‌تری میان مالیات پرداختی مردم و نتیجه‌ای که از هزینه‌شدن آن در جامعه می‌بینند، ایجاد کند.

برای پروژه‌ای مانند بیمارستان ۵۴۰تختخوابی که سال‌هاست در یکی از مناطق کم‌برخوردار مشهد نیمه‌تمام مانده، این امکان می‌تواند فرصتی برای تزریق یک منبع مالی مشخص و قابل ردیابی باشد. مؤدی‌ای که این پروژه را انتخاب می‌کند، می‌داند مالیاتش قرار است در طرحی هزینه شود که نتیجه نهایی آن، ایجاد ظرفیت درمانی جدید برای شهروندان است.

البته بیمارستان ۵۴۰تختخوابی با ۴۹۷میلیارد تومان تمام نمی‌شود و حتی با تأمین این رقم نیز فاصله تا بهره‌برداری کامل چند هزار میلیارد تومان است. مسئله زیرساخت‌ها، روند اجرای پروژه، سرمایه‌گذار و تأمین اعتبارات سال‌های بعد نیز همچنان پابرجاست.

با این حال، پروژه‌ای که سال‌ها میان وعده، اعتبار و توقف در رفت‌وآمد بوده، بیش از هر چیز به منابع واقعی و قابل اتکا نیاز دارد. حالا بخشی از این منابع می‌تواند از انتخاب مؤدیان تأمین شود.