شاخص بورس تا کجا بالا می‌رود؟ | مقایسه شرایط فعلی بورس با سال ۹۹ اشتباه است

فردین آقابزرگی، در گفت‌و‌گو با شهرآرانیوز اظهار کرد: شکل‌گیری صف‌های خرید و فروش به یک رفتار فرهنگی در بازار سرمایه تبدیل شده است، در حالی که بازار باید به سمت انجام معاملات واقعی و کشف قیمت حرکت کند.

وی ادامه داد: زمانی که در یک بازه کوتاه شاهد جهش نرخ ارز، افزایش قیمت سکه و همچنین تصمیماتی هستیم که به رشد قیمت کالا‌های اساسی و هزینه‌هایی مانند بنزین منجر می‌شود، نقدینگی به‌طور طبیعی به دنبال تبدیل شدن به دارایی است. یکی از مهم‌ترین گزینه‌ها برای این نقدینگی، دارایی‌های مالی و سهام است.

محدودیت بازارگردان‌ها در شرایط یک‌طرفه بازار

این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به نقش بازارگردان‌ها در معاملات بورس گفت: با توجه به چارچوبی که از سوی سازمان بورس برای فعالیت بازارگردان‌ها تعیین شده، اختیار آنها برای مدیریت معاملات و حرکت قیمت‌ها به سمت ارزش ذاتی محدود شده است.

آقابزرگی افزود: بازارگردان‌ها در شرایط فعلی باید در چارچوب مشخصی که نهاد ناظر تعیین کرده فعالیت کنند و همین موضوع باعث می‌شود در مواقعی که بازار به‌شدت یک‌طرفه می‌شود، نقش آنها در متعادل کردن معاملات محدود باشد.

وی تصریح کرد: همان‌طور که در زمان شکل‌گیری صف‌های فروش شاهد چنین وضعیتی بودیم، اکنون نیز در سمت تقاضا و صف‌های خرید همین اتفاق در حال رخ دادن است؛ بنابراین باید میان افزایش تقاضا و ایجاد صف خرید گسترده تفاوت قائل شد.

شرایط امروز بورس با سال ۹۹ قابل مقایسه نیست

آقابزرگی با رد مقایسه وضعیت فعلی بورس با سال ۱۳۹۹ گفت: شرایط امروز بازار سرمایه به‌هیچ‌وجه مشابه سال ۹۹ نیست و این مقایسه از نظر متغیر‌های اقتصادی و بازار، تطبیق دقیقی ندارد.

وی ادامه داد: در سال ۹۹ بورس در بسیاری از معیار‌ها در وضعیت متفاوتی قرار داشت. نسبت‌های ارزش‌گذاری از جمله P/E در سطوح بسیار بالایی قرار گرفته بود و در مقابل، بازار‌هایی مانند مسکن و خودرو هنوز ظرفیت جذب نقدینگی داشتند.

این کارشناس بازار سرمایه افزود: در آن دوره، ارزش‌گذاری بورس بالا بود، در حالی که امروز بیش از نیمی از شرکت‌های بازار در محدوده‌ای پایین‌تر از ارزش واقعی خود معامله می‌شوند. البته این به معنای ارزنده بودن همه شرکت‌ها نیست و طبیعتاً شرکت‌هایی نیز وجود دارند که با توجه به روند سودآوری، تولید و فروش، در محدوده ارزش‌گذاری بالایی قرار گرفته‌اند.

چرا نقدینگی می‌تواند به سمت بورس حرکت کند؟

آقابزرگی با اشاره به شاخص‌های اثرگذار بر ارزش‌گذاری بازار سرمایه گفت: نسبت P/B، کاهش ارزش دلاری بازار، ظرفیت افزایش درآمد شرکت‌ها از محل رشد قیمت فروش و همچنین افزایش سود اسمی شرکت‌ها تحت تأثیر تورم، از جمله عواملی هستند که باید در تحلیل شرایط فعلی بورس مورد توجه قرار گیرند.

وی اضافه کرد: ممکن است در برخی شرکت‌ها حاشیه سود عملیاتی و سود نهایی کاهش پیدا کند، اما افزایش قدر مطلق درآمد و سود شرکت‌ها متأثر از تورم، همچنان ظرفیت قابل توجهی برای بازار سرمایه ایجاد می‌کند.

این کارشناس بازار سرمایه معتقد است مجموعه این عوامل نشان می‌دهد هدایت نقدینگی به سمت بورس از منظر کارشناسی می‌تواند توجیه‌پذیر باشد؛ به‌ویژه آنکه برخی بازار‌های موازی در حال حاضر با ارزش‌گذاری بالا مواجه‌اند و از نظر نقدشوندگی نیز قابل مقایسه با بازار سهام نیستند.

بورس؛ بازاری آینده‌نگر

آقابزرگی با تأکید بر آینده‌نگر بودن بازار سرمایه گفت: در بورس صرفاً شرایط امروز شرکت‌ها قیمت‌گذاری نمی‌شود، بلکه انتظارات نسبت به آینده نیز در ارزش سهام اثرگذار است.

وی افزود: روند تحولات سیاسی و اقتصادی و همچنین چشم‌انداز فروکش کردن تنش‌ها در منطقه خاورمیانه می‌تواند در میان‌مدت بر وضعیت صنایع و شرکت‌های بورسی اثر مثبت داشته باشد. اگر این روند ادامه پیدا کند، می‌توان انتظار داشت شرایط بسیاری از صنایع و شرکت‌ها در یک افق دو تا سه ساله بهبود پیدا کند.

وی ادامه داد: در ادبیات آکادمیک سرمایه‌گذاری نیز اطلاعات و انتظارات مربوط به آینده در قیمت دارایی‌ها لحاظ می‌شود؛ بنابراین بازار سرمایه می‌تواند پیش از تحقق کامل بهبود شرایط اقتصادی، بخشی از این انتظارات را در قیمت سهام منعکس کند.

شاخص بورس می‌تواند از ۷.۵ میلیون واحد عبور کند

آقابزرگی درباره چشم‌انداز شاخص کل بورس نیز گفت: پیش از این تصور می‌کردم شاخص کل تا پایان سال در محدوده ۶ تا ۶.۵ میلیون واحد قرار بگیرد، اما با توجه به شرایط فعلی، به نظر می‌رسد شاخص در آینده نزدیک بتواند به‌راحتی از ۷.۵ میلیون واحد عبور کند.

وی البته تأکید کرد: پیش‌بینی دقیق در شرایطی که متغیر‌های سیاسی و اقتصادی از ثبات کامل برخوردار نیستند، می‌تواند با انحراف همراه باشد.

این کارشناس بازار سرمایه در عین حال گفت: با وجود این عدم قطعیت، می‌توان با اطمینان بیشتری گفت که شاخص کل بورس در محدوده ۷.۵ میلیون واحد همچنان می‌تواند در سطح ارزندگی قرار داشته باشد؛ مشروط بر اینکه متغیر‌های اقتصادی و سیاسی در مسیر فعلی حرکت کنند.

آقابزرگی در پایان تأکید کرد: رشد فعلی بورس را نباید صرفاً از منظر افزایش قیمت سهام یا شکل‌گیری صف‌های خرید بررسی کرد، بلکه باید مجموعه‌ای از شاخص‌های ارزش‌گذاری، جریان نقدینگی، وضعیت سودآوری شرکت‌ها و چشم‌انداز اقتصادی و سیاسی را در کنار یکدیگر قرار داد.