به گزارش شهرآرانیوز، دکتر محمدرضا دارابی، جراح و متخصص بیماریهای کلیه، مجاری ادراری و تناسلی (اورولوژی)، اظهار کرد: کلیهها تنها مسئول تولید و دفع ادرار نیستند، بلکه همچون یک پالایشگاه هوشمند، بهطور مداوم خون را از مواد زائد و سموم ناشی از متابولیسم پاک میکنند و در تنظیم حجم مایعات بدن، تعادل الکترولیتهایی مانند سدیم، پتاسیم و کلسیم، کنترل فشار خون و تحریک مغز استخوان برای تولید گلبولهای قرمز نقش دارند.
وی افزود: اختلال در عملکرد کلیه میتواند بهصورت زنجیرهای بر قلب و عروق، استخوانها و سیستم عصبی اثر بگذارد؛ بنابراین حفظ سلامت کلیهها باید بهعنوان یکی از ارکان مهم سلامت عمومی و کیفیت زندگی مورد توجه قرار گیرد.
این متخصص اورولوژی با تأکید بر اهمیت مراجعه زودهنگام در صورت مشاهده علائم هشداردهنده گفت: تغییر رنگ ادرار، مشاهده خون در ادرار حتی بهصورت گذرا و بدون درد، تکرر ادرار بهویژه در شب، سوزش ادرار و احساس تخلیه نشدن کامل مثانه از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
دکتر دارابی ادامه داد: دردهای کولیکی پهلو که به سمت زیر شکم و کشاله ران انتشار پیدا میکنند و ممکن است با تهوع همراه باشند، از نشانههای شایع انسداد مسیر ادراری بهدنبال سنگ هستند. همچنین کاهش فشار و قدرت جریان ادرار و خروج قطرهای آن، بهخصوص در مردان، میتواند با انسداد مجرای ادراری یا مشکلات ناشی از بزرگ شدن پروستات مرتبط باشد.
استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تشکیل سنگهای کلیوی را یکی از علل شایع مراجعه به مراکز درمانی دانست و اظهار کرد: غلیظ شدن ادرار و تجمع املاح معدنی میتواند زمینه رسوب و تشکیل سنگ را فراهم کند.
وی درباره راههای پیشگیری از تشکیل و عود سنگهای کلیوی گفت: مصرف منظم و کافی آب برای رقیق نگه داشتن ادرار، مهمترین اقدام پیشگیرانه است. همچنین کاهش مصرف نمک، تعدیل مصرف پروتئینهای حیوانی و گوشت قرمز و پرهیز از مصرف خودسرانه مکملها، بهویژه دوزهای بالای ویتامین C، میتواند در کاهش خطر تشکیل برخی انواع سنگ مؤثر باشد.
دکتر دارابی با اشاره به پیشرفتهای فناوری در درمان سنگهای ادراری اظهار کرد: امروزه بسیاری از سنگها بدون نیاز به جراحی باز قابل درمان هستند و روشهایی همچون سنگشکنی بروناندامی (ESWL)، روشهای آندوسکوپیک TUL و RIRS و جراحی کمتهاجمی از طریق پوست (PCNL)، متناسب با اندازه، محل و ویژگیهای سنگ مورد استفاده قرار میگیرند.
وی افزود: در روشهای آندوسکوپیک، با استفاده از تجهیزات ظریف و فیبرهای لیزری میتوان به سنگهای موجود در حالب یا کلیه دسترسی پیدا کرد و آنها را خرد یا خارج کرد؛ در سنگهای حجیم نیز PCNL از طریق ایجاد سوراخی کوچک در پهلو، امکان خارج کردن سنگ را فراهم میکند و نسبت به جراحی باز، دوره نقاهت کوتاهتری دارد.
این متخصص اورولوژی با اشاره به مشکلات شایع پروستات در مردان گفت: با افزایش سن، بزرگی خوشخیم پروستات میتواند با فشرده کردن مجرای ادراری موجب بروز علائمی مانند تکرر ادرار، تأخیر در شروع ادرار و ضعیف شدن جریان آن شود که بسته به شرایط بیمار، با درمان دارویی یا روشهای جراحی قابل کنترل است.
دکتر دارابی همچنین بر اهمیت بررسی سلامت پروستات تأکید کرد و گفت: مردان باید درباره زمان و فواصل مناسب ارزیابی پروستات با پزشک خود مشورت کنند؛ بهویژه افرادی که سابقه خانوادگی سرطان پروستات دارند، ممکن است به ارزیابی زودتر و دقیقتری نیاز داشته باشند. معاینه پزشکی و آزمایش PSA، در صورت تشخیص پزشک، از ابزارهای مهم در ارزیابی سلامت پروستات هستند.
وی نسبت به مصرف خودسرانه جوشاندهها، گیاهان دارویی و عرقیجات برای دفع سنگ هشدار داد و تصریح کرد: پیش از انتخاب روش درمانی باید موقعیت، اندازه و نوع سنگ مشخص شود؛ زیرا جابهجایی سنگ و گیر کردن آن در مسیر ادراری حتی در مواردی که با درد شدید همراه نیست، میتواند موجب انسداد خاموش ادراری شود.
دکتر دارابی خاطرنشان کرد: انسداد طولانیمدت مسیر ادراری میتواند به آسیب بافت کلیه و کاهش غیرقابل برگشت عملکرد آن منجر شود؛ بنابراین نداشتن درد شدید به معنای بیخطر بودن انسداد یا بیماری نیست.
استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان با تأکید بر اینکه بسیاری از بیماریهای کلیوی تا مراحل پیشرفته بدون علامت باقی میمانند، گفت: انجام بررسیهای دورهای متناسب با سن و شرایط فرد، از جمله آزمایش ادرار و سنجش شاخصهای عملکرد کلیه مانند کراتینین خون و در صورت نیاز سونوگرافی، میتواند به شناسایی زودهنگام اختلالات کمک کند.
وی تأکید کرد: تشخیص بهموقع و درمان مناسب بیماریهای کلیه و مجاری ادراری میتواند از پیشرفت آسیب کلیوی و رسیدن بیمار به مراحل پیشرفته بیماری و نیاز به درمانهایی مانند دیالیز یا پیوند کلیه جلوگیری کند.