شجاع- روزهای محرم اعضای انجمن توسعه گردشگری چهارباغ را در دورههای محلهگردی، اینبار به محله باغحسنخان کشاند تا پای صحبت و خاطرات قدیمیترین مداح زنده مشهد بنشینند. مداحی که این روزها سنش از 95سال گذشته و پیر مداحی سنتی مشهد به حساب میآید.
قهوهخانهدار مشهد بودم
دورهمی اعضای انجمن توسعه گردشگری چهارباغ در اتاق کوچک و ساده اصغر صابری 2ساعت با خاطرهگوییها همراه بود. خاطراتی که با گفتن از پدرش شروع شد و به لقبش رسید: از 150سال قبل اجدادم به مشهد آمدند. آنها مهاجر کردستان بودند که با رسیدن به مشهد به عشق امامرضا(ع) اینجا ماندند. بابت همین مهاجرت پدرم لقب کُرده گرفت که کار او فروش کفن در اطراف حرم بود. بعدها من هم در قهوهخانه با نام کرده شناخته شدم و این لقب روی من ماند و شدم اصغر کرده.
او ادامه داد: آن زمان جوان بودم و قهوهخانه را میچرخاندم. خودم 2قهوهخانه یکی در پایینخیابان و دیگری در عیدگاه نزدیک کوچه عباسقلیخان دایر کردم، اما بعد از مداح شدن آنها را جمع کردم.
از میانداری آذر و قارونی تا مؤید
اصغر کرده را هیئتهای قدیمی به حافظه بینظیرش در حفظ اشعار مختلف با وجود بیسوادی میشناسند. اشعاری که به گفته خودش بیشاز 70هزار بیت بوده و بیشتر در وصف ائمه(ع) است. در این دورهمی هم هروقت اصغر کرده رشته کلام از دستش درمیرفت و فراموشی سراغش میآمد، شروع به مداحی میکرد و میگفت: من هرچه را فراموش کنم، اشعارم برای مداحی از ذهنم نمیرود. اصلا آن زمان مداحها حافظ شعرهایی بودند که قرار بود در وصف ائمه(ع) بخوانند. کاغذ دست گرفتن خوب نبود، اما امروز مداحها همه کاغذ دستشان میگیرند و از روی آن میخوانند؛ این که مداحی نیست.
او خاطرههایی از میاندارهای معروف مشهد هم تعریف میکند: امروز چندان میانداری رواج ندارد، اما زمان قدیم هر هیئت یک میاندار داشت که در مشهد آقای کرمی، آذر، قارونی و مؤید از معروفها بودند و برای آنها هیئتها پرشور میشد.
عزاداری با قفلهای 3کیلویی
اصغر کرده در 2ساعت خاطرهنگاری چندین بار از حاجحسن اردکانی و خلوصی که هیئتش داشت، یاد میکند و میگوید: هیچکس حاجحسن نمیشود.
به گفته وی حاجحسن اردکانی که هیئتدار بود برای روز عاشورا بیشترین شله را در مشهد میپخت؛ که شامل 40دیگ میشد. حتی خودش با قفل 3کیلویی به گردن، ابتدای صف عزادارهای هیئتش بود. البته آن زمان انداختن قفل به گردن در عزاداری محرم رسم بود و خیلیها قفلی به زنجیر میبستند و به گردن میانداختند یا قفلی روی قفسه سینه میزدند.
او از تکیههای قدیم عیدگاه هم یاد میکند و میگوید: یکی از این تکیهها نام بهادرخان را داشت؛ تکیهای قدیمی که امروز هم در آن عزاداری پابرجاست و بلوچها آن را میچرخانند.
در پایان این دیدار اصغر کرده دقایقی برای اعضای انجمن توسعه گردشگری چهارباغ ذکر مصیبت اباعبدا...(ع) خواند و از سوی این تشکل لوح یادبودی تقدیم وی شد.