ویار بارداری نتیجه تغییرات هورمونی و جسمی در بدن مادر و جنین است | چالش شیرین دوره بارداری

به گزارش شهرآرانیوز؛ ویار یا به‌قول مشهدی‌ها «زِروانه» یکی از چالش‌های شیرین دوران بارداری است. البته نه برای همه مادران، چون گاهی دامنه این ویار‌ها به چیز‌های عجیب‌وغریبی می‌رسد که هم آسیب‌زاست و هم آزاردهنده. برای نمونه برخی مادران هوس خوردن گچ یا کاهگل می‌کنند یا برخی از دیدن همسرانشان دچار حالت تهوع می‌شوند.

بحث دراین‌باره به‌حدی گسترده است که برخی آن را حتی به تعیین جنسیت جنین هم ارتباط می‌دهند. مانند اینکه اگر مادر هوس خوردن خوراکی‌های ترش کند، بچه پسر است و اگر هوس خوردنی‌های شیرین داشته‌باشد، بچه دختر است. امروز می‌خواهیم نه براساس باور‌های رایج در جامعه، بلکه از دیدگاه علمی به این موضوع بپردازیم.

ویار تغییری موقتی

بارداری با تغییرات موقتی زیادی همراه است، مانند ویار که در آن مادر باردار غذای خاص و متفاوتی را به یک‌باره هوس می‌کند یا از آن متنفر می‌شود. گاهی هم این تغییرات جنبه روحی پیدا می‌کند، مانند خوش‌آمدن یا تنفرداشتن از چیزی یا کسی بدون علتی خاص.

انواع ویار

سالم

این ویار به مادر و جنین آسیبی وارد نمی‌کند، هرچند ممکن است مادر رژیم‌غذایی مناسبی نداشته‌باشد، مانند مصرف زیاد کربوهیدرات یا تنقلات بسیار شور.

پیکا

این ویار برای سلامتی مادر و جنین ضرر بسیاری دارد و به غیر خوراکی‌ها گفته می‌شود، مانند خاک اره، گچ، زغال‌سنگ، رنگ، صابون، بوی سیگار و مواد پتروشیمی که معمولا نشان‌دهنده کمبود مواد‌مغذی در بدن است.

چرایی ویار

ویار معمولا ناشی از کمبود موادغذایی در بدن نیست، بلکه یک تمایل خاص و اضافی محسوب می‌شود که علت‌هایی برای آن نیز بیان شده‌است.

• تغییرات هورمونی
• دریافت حس آرامش بیشتر
• تغییرات در حس بویایی
• رشد جنین و تأمین نیاز‌های بدن او
• تغییر در رژیم‌غذایی بنابر نیاز بدن

زمان ویار

زمان بروز و نوع ویار در مادران باردار متفاوت از یکدیگر است. در بیشتر مادران هوس‌ها در سه‌ماهه نخست بارداری شروع می‌شود، در سه‌ماهه دوم به اوج خود می‌رسد و در سه‌ماهه سوم کاهش می‌یابد.

ویار‌های رایج

• شکلات
• میوه و موادغذایی یخ‌زده
• ترشیجات

نوع بارداری

• نوع بارداری تأثیری در ویار ندارد و مهم نیست فرد با روش طبیعی باردار شده باشد یا IVF.

ویار‌های عجیب

• حالت تهوع از دیدن یا شنیدن چیزی یا کسی
• خوردن گُل، کاهگل دیوار، مُهر خاکی، برنج خام، کاغذ، پودربچه، مدادرنگی، سنگریزه، چسب و امثال آن

۹۰%

حدود ۹۰ درصد زنان باردار در طول دوره بارداری ویار را تجربه می‌کنند.

کنترل ویار ناسالم

از ویار نمی‌توان جلوگیری کرد ولی می‌توان تاحدی آن را کنترل کرد و به سمت یک رژیم‌غذایی سالم پیش برد. ازاین‌رو، افرادی که ویار ناسالم دارند باید به این نکات بیشتر توجه کنند.

• برای ولع پیدا‌نکردن به غذا‌های ناسالم خود را همواره با غذا‌های سالم سیر نگه‌دارند.
• تعداد وعده‌های غذایی خود را افزایش دهند و هر بار مقدار کمی غذا بخورند تا معده‌شان همیشه در حال فعالیت باشد و هوس خوراکی‌های دیگر به سرشان نزند.
• زمانی که هوس خوراکی ناسالمی می‌کنند به هیچ‌وجه خرید نکنند.
• از غذا‌هایی استفاده کنند که شاخص گلیسمی پایینی دارند. این غذا‌ها آنها را برای مدت طولانی‌تری سیر نگه‌می‌دارد.
• به‌موقع و به‌اندازه بخوابند تا تمایلشان به خوراکی‌های ناسالم کمتر شود.
• غذا‌های سالم را جایگزین غذای ناسالمی کنند که هوس آن را کرده‌اند. برای نمونه به جای خوردن یک چیزبرگر از گوشت بدون چربی و پنیر کم‌چرب استفاده کنند.
• نوشیدن آب کافی و مایعات سالم سبب کاهش شدت هوس‌های غذایی می‌شود.

ویار و تعیین جنسیت

هیچ مدرک علمی و قطعی وجود ندارد که نشان دهد هوس غذا در دوران بارداری می‌تواند جنسیت جنین را نشان دهد.

زمان مراجعه به پزشک

ویار حتی از نوع شدیدش هم طبیعی است و نیاز به مراجعه به پزشک ندارد. فقط درصورتی که فرد تمایل به خوردن مواد غیرعادی و غیرخوراکی دارد باید به پزشک مراجعه کند.

به‌ظاهر سالم ولی ناسالم

برخی موادغذایی به‌ظاهر سالم هستند ولی مصرف آنها در دوران بارداری برای مادر و جنین خطر زیادی دارد، مانند:

• لبنیات غیرپاستوریزه یا محلی
• تخم‌مرغ خام
• غذا‌های نیم‌پز
• گوشت‌های استیکی نیمه‌خام
• غذا‌های دریایی دودی
• پنیر نرم
• سوشی (با ماهی خام)

دم‌نوش‌های مناسب برای کاهش ویار

• زنجبیل
• به
• به و سیب
• نعنا
• پونه

جایگزین‌های سالم و مقوی

گاهی ویار زیاد یا تمایل به خوردن موادغذایی نامناسب هم می‌تواند به‌اندازه ویار‌های ناسالم برای مادر باردار مضر باشد. در این شرایط فقط باید به‌دنبال جایگزین‌های مناسب بود. برای نمونه: