شکیبا افخمی راد | شهرآرانیوز؛ هم زمان با تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به خاک ایران و در شرایطی که کشور در سوگ شهادت رهبر انقلاب اسلامی به سر میبرد، مردم ما روزهایی سرشار از اندوه، نگرانی و در عین حال هم بستگی را تجربه میکنند. در چنین شرایطی، نقش فرهنگ و هنر در حفظ روحیه عمومی، تقویت هم بستگی اجتماعی و انتقال پیام مقاومت بیش از پیش اهمیت یافته است.
درواقع هنرمندان به عنوان بخشی از بدنه اجتماعی، میتوانند با زبان تصویر و خلاقیت هنری، روایتگر این مقطع تاریخی مهم باشند؛ روایتی که هم از اندوه ملت میگوید و هم از امید و ایستادگی. در گفت وگوی پیش رو مصطفی معمی وند، طراح گرافیک مشهدی، به نقش مردم در این روزها، مسئولیت هنرمندان و ضرورت توجه جدیتر به ظرفیتهای هنری در فضای عمومی جامعه میپردازد.
این طراح گرافیک مشهدی، با اشاره به شرایط امروز جامعه میگوید: بی تردید همه ما داغدار هستیم، اما این کشور امانتی است که باید از آن مراقبت کنیم. ما باید به مسئولان و نیروهای مسلح اعتماد داشته باشیم و پشت آنها بایستیم و میدان را خالی نکنیم. چون اگر هم بستگی ما حفظ شود، آخر این مسیر پیروزی خواهد بود.
او با بیان اینکه مردم ایران همواره در مقاطع حساس تصمیمهای درستی میگیرند، بیان میکند: ممکن است عدهای اندک به دلیل ناآگاهی فریب رسانههای بیگانه را بخورند و دچار تردید شوند، اما اکثریت مردم به خوبی میدانند وعدههای آمریکا و اسرائیل توخالی است و هدف اصلی آنها تأمین منافع خودشان و درنهایت تجزیه و تضعیف ایران است. درواقع آنها به دنبال این هستند که کشورمان را به شکل مدرن استعمار کنند.
طراح گرافیک مشهدی همچنین به جایگاه رهبر شهید انقلاب در نگاه مردم اشاره میکند و میگوید: مردم میدانند که رهبر شهیدمان چگونه سالها از این کشور مراقبت کردند و سختی هایش را به جان خریدند، پس طبیعی است که در چنین شرایطی از این میراث دفاع کنند و در برابر فشارها مقاومت نشان دهند.
معمی وند درباره مسئولیت هنرمندان در این روزها بیان میکند: هنرمندان صدای جامعه هستند؛ صدایی که میتواند پیام را با زبانی تأثیرگذار و لحنی خوش منتقل کند. آنها میتوانند، محتوای خارجی را با بهره گیری از زبانهای خارجی تولید کنند یا احساسشان را در تصویر نشان دهند تا مخاطبانشان را تحت تأثیر قرار دهند. این هنرمند تأکید میکند: هنر، به ویژه تصویر، قدرت زیادی در انتقال احساس دارد و گاهی بسیار اثرگذارتر از متن و نوشتار است.
به گفته او، اگر هنرمندان بتوانند از دانش و نگاه زیبایی شناسانه خود استفاده کنند و پیامها را عمیقتر و ماندگارتر منتقل کنند، به طوری که مخاطب با مشاهده آثار آنها بتواند قضاوت دقیق تری نسبت به وضعیت امروز کشور و مردم ما داشته باشد، وظیفه شان را به درستی انجام دادهاند.
این گرافیست همچنین با تأکید بر ضرورت حفظ اتحاد در میان هنرمندان بیان میکند: در این شرایط، مهم است که هنرمندان اتحاد خود را حفظ کنند و با زبانی منطقی و روشن سخن بگویند. حتی اگر با بی مهری یا تمسخر روبه رو شدند، نباید دلسرد شوند و باید به کار خود ادامه دهند.
معمی وند یکی از مهمترین کارکردهای هنر در شرایط بحرانی و جنگ را حفظ امید اجتماعی میداند و در این باره توضیح میدهد: هنرمندان میتوانند با استفاده از ابزارهایی مانند اکرانهای شهری، هنرهای محیطی، موسیقی، پوستر و تولیدات دیجیتال در تقویت روحیه عمومی نقش داشته باشند.
استفاده خلاقانه از فضاهای شهری و فضای مجازی نیز میتواند به ایجاد حس هم بستگی و امید در جامعه کمک کند. او با اشاره به اهمیت نوآوری و بهره گیری از کانسپتهای مفهومی در آثار هنری بیان میکند: هنرمندان باید از ظرفیتهای زیبایی شناسی و ایدههای خلاقانه بیشتر استفاده کنند تا آثارشان جذابتر و اثرگذارتر شود.
معمی وند در ادامه صحبت هایش با انتقاد از وضعیت برخی تولیدات هنری در فضای شهری میگوید: اکرانهای شهری در چنین موقعیتهایی باید نمود پررنگ تری داشته باشند، اما متأسفانه بخشی از آثار گرافیکی که در سطح شهر دیده میشود از نظر هنری چندان قوی و اثرگذار نیست و بیشتر شبیه کارهایی است که سالها پیش انجام میشد.
او باور دارد ظرفیتهای هنری فراوانی در شهرها وجود دارد که کمتر استفاده میشوند. این هنرمند همچنین یادآور میشود: در شهری مانند مشهد هنرمندان درجه یک زیادی حضور دارند، اما گاهی از این ظرفیتها استفاده نمیشود و خروجیها سلیقهای و کم کیفیت میشود.
او در ادامه تأکید میکند که انتخاب درست محتوا و توجه به استانداردهای زیبایی شناسی میتواند آثار را اثرگذارتر کند: «اگر محتوا درست انتخاب شود، هنرمند میتواند با استفاده از تکنیکهای مختلف آن را به شکلی زیبا و تأثیرگذار ارائه کند. درواقع به نظرمن رعایت استانداردهای هنری خود نیز میتواند پیام داشته باشد.»
معمی وند در پایان صحبت هایش مسئله مهم دیگری را نیز متذکر میشود: گاهی درباره آثار هنری مذهبی یا انقلابی قضاوت میشود که از نظر هنری ضعیف هستند. یکی از دلایل این قضاوتها این است که در جاهایی که باید از ظرفیت هنرمندان حرفهای استفاده شود، این اتفاق نمیافتد.
او که باور دارد بی توجهی به کیفیت آثار مذهبی و انقلابی میتواند حتی باعث دلسردی نسل جوان شود، بیان میکند: وقتی یک نوجوان یا دانشجو آثار ضعیف ببیند ممکن است تصور کند که حوزه کارهای دینی جایی برای رشد و خلاقیت ندارد و از ورود به آن منصرف شود، در حالی که در سالهای گذشته تجربههای موفق زیادی در این حوزه وجود داشته است.
این هنرمند ادامه میدهد: اگر به ظرفیت واقعی هنرمندان توجه شود، هنر میتواند در چنین مقاطعی به ابزاری مؤثر برای تقویت هم بستگی اجتماعی و روایت درست از واقعیتهای کشور تبدیل شود.