نوشیدنی‌های کافئین‌دار با بدنمان چه می‌کنند؟ | انرژی کاذب!

به گزارش شهرآرانیوز؛ قوطی‌های خوش‌رنگ‌و‌لعاب نوشیدنی‌های انرژی‌زا در قفسه‌های فروشگاه‌های مواد غذایی نه‌تنها در بین ورزشکاران بلکه در بین نوجوانان و جوانان طرف‌داران زیادی دارد. هنوز تحقیق و پژوهشی در‌این‌باره انجام نشده که مُهر تأیید به این مهم بزند که مصرف این نوشابه‌ها، سلامت افراد مصرف‌کننده را تهدید می‌کند؛ اما میزان زیاد کافئین موجود در آنها در طولانی‌مدت، بی‌ارتباط با به‌خطر‌افتادن سلامتی مصرف‌کنندگان نیست. برخی از این پیامد‌های منفی به‌قدری آشکارند که کفایت می‌کند تا طرف‌داران این‌نوع نوشیدنی‌ها در مصرف آن قدری تجدیدنظر کنند.

یک ترکیب و صد ضرر

نوشیدنی‌های انرژی‌زا حاوی مقدار زیادی کافئین+ شکر+ اسید‌های آمینه+ عصاره‌های گیاهی است.

• کافئین (نوعی داروی محرک عملکرد مغز و افزایش هوشیاری و تمرکز)
• گلوکورونولاکتون (در فرایند تجزیه گلوکز در کبد تولید می‌شود)
• جینسینگ (نوعی گیاه انرژی‌بخش)
• تورین (نوعی اسید آمینه غیر‌پروتئینی)
• اینوزیتول (تقویت انتقال‌دهنده‌های عصبی)

نکته: این مواد بر سیستم عصبی تأثیر می‌گذارد و ارتباط بین مغز و اندام‌ها را تسریع می‌کند. به‌این‌ترتیب فرد برای مدت معینی پرانرژی‌تر می‌شود.

در هر قوطی ۲۵۰ میلی‌لیتری نوشیدنی‌های انرژی‌زا، مواد زیر موجود است:

• ۵ /۲۷ گرم قند
• ۸۰ میلی‌گرم کافئین

نکته: در صورت استفاده منظم به‌علت مقادیر زیاد شکر باعث افزایش وزن نیز می‌شود.

چرا انرژی‌زا نه؟

مصرف بیش‌از‌اندازه این نوشیدنی‌ها به‌دلیل قند بالا و از‌دست‌رفتن آب بدن توصیه نمی‌شود؛ به‌ویژه برای ورزشکاران بعد از فعالیت‌های بدنی.

جهت اطلاع!

مصرف نوشیدنی‌های انرژی‌زا با الکل باعث از‌دست‌دادن هوشیاری، حمله قلبی، تپش قلب، بالا‌رفتن فشار خون و مرگ ناگهانی می‌شود.

مصرف بیش‌از‌حد این‌نوع نوشیدنی‌ها باعث مسمومیت با کافئین می‌شود و اعتیاد‌آور است.

شاید گاهی هم بی‌فایده نباشد

تحقیقات کافی در‌مورد نوشابه‌های انرژی‌زا وجود ندارد. حرف‌و‌حدیث درباره عملکرد این‌نوع نوشیدنی‌ها بسیار زیاد است. بر‌همین‌اساس نمی‌توان به‌طور‌قطعی درباره فواید یا مضرات آنها اظهار‌نظر کرد. اما آنچه از شواهد پیداست، با‌این‌شرط که در مصرف این‌نوع نوشیدنی افراط نکنیم، فواید زیر را مشاهده خواهیم کرد:

• افزایش عملکرد ذهنی
• بالا‌رفتن هوشیاری ذهنی
• بهبود تمرکز، حافظه و زمان واکنش
• کاهش خستگی ذهنی
• دفع سموم از بدن
• بالا‌بردن استقامت بدن
• تحریک متابولیسم
• تسریع واکنش‌های فرد

ممنوعیت مصرف

مصرف نوشیدنی‌های انرژی‌زا برای افراد زیر توصیه نمی‌شود:

• خانم‌های باردار
• بیماران قلبی
• ورزشکاران
• کودکان
• دیابتی‌ها
• رژیمی‌ها

انرژی‌زا‌ها و انواع بیماری‌ها

کافئین زیاد در نوشیدنی‌های انرژی‌زا، سبب بروز مشکلاتی در عملکرد برخی سیستم‌ها می‌شود که عبارت‌اند از:

• قلب و سیستم قلبی‌عروقی (تپش قلب و آریتمی)
• فشارخون
• مختل‌شدن سلامت روان (افزایش اضطراب، افسردگی، بی‌قراری و اختلال در خواب)
• بالارفتن ناگهانی قندخون (خطر ابتلا به دیابت نوع۲ را افزایش می‌دهد)
• افزایش حجم ادرار (چون به‌سرعت مایعات زیادی از بدن دفع می‌کند، ممکن است منجر به نارسایی کلیه شود)
• تخریب مینای دندان (سبب فرسایش یا تحلیل آنها می‌شود و خطر ابتلا به پوسیدگی و حساسیت‌های دندانی را افزایش می‌دهد)
• افزایش وزن (به‌علت قند و کالری بالا به‌مرور‌زمان به افزایش وزن منجر می‌شود)

بهترین زمان مصرف

بیشترین تأثیر:

• اواسط صبح بین ساعات‌ ۹:۳۰ صبح تا ۱۱:۳۰

توجه!
در این ساعت‌ها باعث می‌شود انرژی قابل توجهی در انجام کار‌های روزانه‌مان پیدا کنیم.

نکته:
در‌صورتی‌که پس از خوردن ناهار کار‌های زیادی برای انجام‌دادن دارید، برای از‌بین‌رفتن احساس کاهش سطح فعالیت بدن می‌توانید نوشابه انرژی‌زا را بین ساعت ۱۳:۳۰‌و‌۱۵:۳۰ مصرف کنید.

انتخاب یک جایگزین مناسب لطفا

افرادی که همچنان تمایل دارند از کافئین لذت ببرند و می‌خواهند از عوارض احتمالی نوشیدنی‌های انرژی‌زا در امان باشند، می‌توانند جایگزین‌های سالم‌تری را برای این عادت مصرفی خود انتخاب کنند. به‌عنوان‌نمونه:

• قهوه
• چای
• دمنوش
• مکمل‌های پیش از تمرین و مکمل‌های کافئین‌دار
• آب دانه چیا
• ماچا
• آب گازدار و طعم‌دار
• و...

وقتی یک‌قوطی انرژی را خوردیم!

۱۰ دقیقه اول

کافئین وارد جریان خون می‌شود.

ضربان قلب و فشارخون افزایش پیدا می‌کند.

بعد از ۱۵ تا ۳۰ دقیقه

میزان کافئین در خون به بالاترین حد خود می‌رسد.

احساس هوشیاری زیاد و میزان تمرکز و دقت افزایش می‌یابد.

بعد از ۵۰ دقیقه

تمام کافئین موجود توسط بدن جذب می‌شود و کبد با جذب قند بیشتر به درون جریان خون واکنش نشان می‌دهد.

بعد از ۱ ساعت

بدن احساس می‌کند در حال از‌دست‌دادن قند است و در همین فاصله اثرات کافئین از بین می‌رود.

در این زمان احساس خستگی به شما دست می‌دهد و میزان انرژی بدن نیز کم می‌شود.

بعد از ۵ تا ۶ ساعت

میزان کافئین موجود در جریان خون نصف می‌شود.

در این زمان احساس خستگی به شما دست می‌دهد و میزان انرژی بدن نیز کم می‌شود.

بعد از ۱۲ ساعت

کافئین در خون از بین می‌رود و دفع می‌شود

نکته: سرعت این امر به عوامل گوناگون مثل سن و میزان فعالیت جسمانی افراد بستگی دارد.

بعد از ۱۲ تا ۲۴ ساعت

چون کافئین نوعی مخدر شمرده می‌شود، وقتی به طور منظم نوشیده شود، در حدود ۱۲ تا ۲۴ ساعت پس از مصرف آخرین دز، فرد احساس خماری می‌کند و نشانه‌هایی، چون سردرد یا یبوست بروز پیدا می‌کند.

۷ تا ۱۲ روز بعد

تحقیقات علمی ثابت کرده است در این فاصله زمانی فرد می‌تواند عادت همیشگی و نیاز خود به کافئین را از بدنش خارج کند و کمتر از قبل تحت‌تأثیر این ماده قرار بگیرد.