افزایش قیمت دوباره چند محصول لبنی از ابتدای ۱۴۰۵ | صورت‌حساب چرب برای مردم

به گزارش شهرآرانیوز؛ هنوز جوهر تغییر قیمت قبلی بر روی محصولات پرمصرف لبنی خشک نشده، بار دیگر قیمت‌های جدید با قید «افزایش کیفیت» اعلام شده است. البته قیمت محصولات لبنی از انواع ماست و شیر گرفته تا بستنی و خامه روزبه‌روز تغییر می‌کند، اما این خبر زودهنگام افزایش قیمت، مربوط به سه محصول از همان چهار محصول لبنی دارای نرخ مصوب است. چون همه اقلام دیگر پیش از این با هر تغییری در هزینه تمام‌شده، عدد روی جلدشان افزایش یافته است.

اما ماجرای چهار محصول لبنی که به‌عنوان محصولات پرمصرف شناخته می‌شوند و برای حمایت از مصرف‌کننده نرخ دستوری دارند، متفاوت است. ۲۰ خردادماه، یعنی کمتر از ۴۶ روز گذشته، قیمت مصوب این محصولات لبنی پرمصرف به‌دلیل تغییر قیمت شیرخام و دیگر هزینه‌های تولید افزایش یافت. در این تغییرات، قیمت شیر نایلونی کم‌چرب ۹۰۰گرمی به ۸۴هزار تومان، شیر بطری کم‌چرب یک‌لیتری به ۹۸هزار تومان، پنیر ۴۰۰گرمی نسبتا چرب به ۲۰۳هزار تومان و ماست دبه‌ای کم‌چرب ۲کیلوگرمی به ۲۲۸هزار تومان رسید.

حالا روز گذشته همه این محصولات به‌جز پنیر بار دیگر افزایش قیمت داشتند. به گزارش مهر بر اساس صورت‌جلسه کارگروه امنیت غذایی و تنظیم‌بازار کالا‌های کشاورزی نرخ شیر بطری یک لیتری، شیر نایلونی و ماست دبه‌ای ۲کیلوگرمی با چربی ۲.۵درصدی مصوب شد.

بر اساس این مصوبه، شیر بطری یک لیتری ۲.۵درصد چربی ۱۲۰هزار تومان، شیر نایلونی ۹۰۰گرمی ۲.۵درصد چربی ۹۱هزار تومان و ماست دبه‌ای ۲کیلوگرمی ۲.۵درصد چربی ۲۶۵هزار تومان شد.

نکته درخور تأمل این خبر دلیل افزایش قیمت است. در این خبر عنوان شده که به‌دلیل کاهش تقاضا در محصولات پرمصرف که درصد چربی آنها حدود یک‌درصد بوده است، کارگروه امنیت غذایی و تنظیم‌بازار کالا‌های اساسی این تصمیم را اتخاذ کردند و درصد چربی این اقلام پرمصرف را با قیمت جدید، افزایش دادند.

تورم، تقاضا را کاهش داد یا چربی لبنیات؟

اما سؤال اینجاست که آیا واقعا کاهش تقاضا برای این محصولات به‌دلیل پایین بودن چربی آنها بوده یا به‌دلیل تورم افسار گسیخته خوراکی‌ها و کوچک‌شدن سفره مردم. مهندسی قیمت در لبنیات ماجرای تازه‌ای نیست. سال‌ها قبل که تعداد محصولات لبنی دارای نرخ مصوب بیش از ۱۰ مورد بود نیز این اتفاق می‌افتاد. یعنی چه؟

مثلا اگر قیمت مصوب برای شیر با چربی ۱.۵ درصد است، برخی تولیدکنندگان محصولات لبنی با تغییر جزئی در ویژگی‌های محصول، مثلا افزایش چربی یا طعم‌دارکردن شیر، محصول مورد نظر خود را از فهرست محصولات با نرخ دستوری خارج می‌کردند. آنها مدعی بودند نرخ‌های دستوری حتی هزینه تمام شده آنها را تأمین نمی‌کند، پس تولید آن سودی ندارد.

افزایش دوباره قیمت لبنیات در حالی رخ می‌دهد که آمار‌های رسمی و اظهارات فعالان این صنعت، از کاهش مستمر سرانه مصرف این محصولات در کشور حکایت دارد. علی احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی، پیش‌تر اعلام کرده بود سرانه مصرف لبنیات در ایران به کمتر از ۵۰کیلوگرم در سال رسیده؛ رقمی که در مقایسه با میانگین جهانی حدود ۱۶۰کیلوگرم، فاصله قابل‌توجهی دارد. به این ترتیب، حتی اگر تغییر فرمول محصولات با هدف افزایش کیفیت انجام شده باشد، پرسش اصلی همچنان پابرجاست؛ آیا کاهش تقاضا ناشی از پایین‌بودن درصد چربی بوده یا نتیجه افت قدرت خرید خانوارها؟

با کاهش سرانه چه باید کرد؟

کاهش مصرف لبنیات تنها یک مسئله معیشتی نیست و آثار آن مستقیما به حوزه سلامت عمومی نیز کشیده می‌شود. متخصصان تغذیه بار‌ها هشدار داده‌اند که حذف یا کاهش مصرف شیر و فراورده‌های لبنی می‌تواند در بلندمدت خطر کمبود کلسیم، پوکی استخوان، اختلال رشد کودکان و برخی بیماری‌های مزمن را افزایش دهد؛ موضوعی که هزینه‌های بیشتری را در آینده به نظام سلامت تحمیل خواهد کرد.

کارشناسان معتقدند برای جلوگیری از حذف تدریجی لبنیات از سفره خانوار، سیاست‌های حمایتی باید به‌جای قیمت‌گذاری‌های مقطعی، بر حفظ قدرت خرید مصرف‌کنندگان متمرکز شود. اختصاص یارانه یا کالابرگ ویژه خرید لبنیات، احیای طرح شیر مدارس و حمایت از تغذیه کودکان از جمله راهکار‌هایی است که می‌تواند هم به حفظ سلامت جامعه و هم به پایداری تقاضا در بازار کمک کند.

در کنار این اقدامات، فعالان صنعت لبنی بر لزوم ایجاد ثبات در هزینه‌های تولید، کنترل قیمت نهاده‌ها و کاهش هزینه‌های توزیع تأکید دارند. به اعتقاد آنها، تا زمانی که هزینه تولید به‌طور مستمر افزایش پیدا می‌کند، اصلاحات محدود در قیمت‌گذاری یا تغییر مشخصات محصولات، نمی‌تواند راه‌حل پایداری برای حفظ تولید و افزایش مصرف لبنیات باشد.