نگاهی به فواید تغذیه نوزاد با شیر مادر | شیردهی به فرزند دلبندتان یک سرمایه‌گذاری مادرانه است

به گزارش شهرآرانیوز؛ اصرار زیاد بر تغذیه با شیرمادر فقط برای آن نیست که نوزاد یک منبع غذایی دائمی در دسترس داشته‌باشد، بلکه این شیر همه آن‌چیزی است که این موجود ضعیف برای رشد و تکامل همه‌جانبه‌اش به آن نیاز دارد. البته مشروط بر اینکه مادر هم باید و نباید‌های لازم تغذیه‌ای را رعایت کرده و چیزی کم نگذاشته‌باشد.

منظورمان داشتن یک برنامه تغذیه‌ای براساس هرم‌غذایی است که به‌جز قوت روزانه، شیرمادر را به یک داروخانه سیار و همراه هم تبدیل می‌کند. موضوعی که گاه سبب حساسیت بسیار زیاد در مادران و وسواس غذایی در آنها می‌شود. برای همین روزجهانی شیرمادر را بهانه‌ای قرار داده‌ایم تا به کمک دکتر سارا موحد، متخصص تغذیه و رئیس بخش تغذیه بیمارستان قائم (عج) کمی درباره باید و نباید‌های تغذیه‌ای مادران در دوران شیردهی باهم صحبت کنیم.

میزان کالری دریافتی

درست است که مادران وظیفه غذادهی به نوزادشان را هم برعهده دارند، این به‌معنای آن نیست که مجازند هرچیزی را و به هرمیزانی بخورند. به‌طور کل، میزان کالری دریافتی روزانه زنان درحالت طبیعی ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ کالری است و در دوران شیردهی باید قدر بیشتر شود.

دوره شیردهی / میزان کالری اضافی دریافتی در روز

• شش ماهه نخست تولد: ۳۳۰ کالری
• شش ماهه دوم تولد: ۴۵۰ کالری

*کالری اضافی باید از همه گروه‌های غذایی تأمین شود، نه یک گروه خاص.

فواید تغذیه با شیرمادر

بیشتر مادران درباره فواید تغذیه کودک با شیر خودشان شنیده‌اند ولی تعداد کمی از آنها می‌دانند که این شیردهی به‌همان اندازه می‌تواند برای خود آنها هم سودمند باشد.

برای نوزاد

• تأمین کامل موادمغذی موردنیاز بدن
• تقویت سیستم ایمنی تا بزرگ‌سالی
• کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های عفونی و تنفسی، گوارشی و حساسیت
• کاهش خطر ابتلابه بیماری‌های مزمن و سرطان‌ها در بزرگ‌سالی
• بهبود رشد و تکامل
• افزایش ضریب هوشی
• کاهش خطر ابتلا به چاقی
• ایجاد پیوند عاطفی قوی با مادر

برای مادر

• کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه، تخمدان و دهانه رحم
• کمک به کاهش وزن پس از زایمان
• ایجاد پیوند عاطفی قوی با نوزاد
• کاهش خطر افسردگی پس از زایمان و بهبود خُلق‌وخو
• کمک به کنترل قندخون
• کاهش احتمال حاملگی دوباره

تغییرات دریافتی در ریزمغذی‌ها

منابع دریافتی پیشنهادی به مادران شیرده

مایعات

آب، شیر کم چرب، آب میوه‌های طبیعی و دمنوش‌های گیاهی بدون کافئین

پروتئین

گوشت قرمز بدون چربی، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات مانند عدس و لوبیا و مغزدانه‌ها مانند بادام و گردو

ویتامین D

نورخورشید، ماهی‌های چرب مانند سالمون)، زرده تخم‌مرغ و محصولات لبنی غنی‌شده

ویتامین C

مرکبات مانند پرتقال و لیمو، فلفل دلمه‌ای، توت‌فرنگی و گوجه فرنگی

ویتامین B۱۲

گوشت قرمز، ماهی، تخم‌مرغ و لبنیات

آهن

گوشت قرمز، جگر گوسفندی و حبوبات

کلسیم

لبنیات مانند شیر، ماست و پنیر، سبزیجات برگ‌سبز مانند کلم‌بروکلی و ماهی‌های کوچک با استخوان مانند ساردین

روی

گوشت قرمز، مرغ، مغزدانه‌ها و غلات کامل

اسید‌های چرب امگا۳

ماهی‌های چرب مانند سالمون و ساردین، گردو و دانه چیا

سلنیوم

آجیل‌ها به‌ویژه بادام برزیلی، ماهی و غلات کامل

ویتامین A

هویج، کدو حلوایی، اسفناج و جگر گوسفندی

گروه‌های غذایی موردنیاز در دوران شیردهی

کیفیت موادغذایی دریافتی مادر در دوران شیردهی با حالت عادی فرقی ندارد و نباید فقط برروی یک ماده‌غذایی یا گروه غذایی خاصی تمرکز کند؛ بلکه باید قدری در کمیت آن در بین همه گروه‌های غذایی و براساس هرم‌غذایی افزایش ایجاد کند.

• کربوهیدرات‌ها: نان، غلات و برنج
• میوه‌ها و سبزیجات
• لبنیات
• پروتئین‌ها: گوشت قرمز و سفید، ماهی، حبوبات، تخم‌مرغ و دانه‌ها
• چربی‌ها، روغن‌ها و قند‌ها

آغاز شیردهی

شیرمادر به‌جز غذا حکم دارو برای نوزاد را هم دارد، ازاین‌رو شیردهی را باید از نخستین ساعت پس از تولد شروع کرد.

نباید‌های تغذیه‌ای در دوران شیردهی

مادران در دوران شیردهی محدودیت‌های غذایی خاصی ندارند، مگر مواردی که در شرایط عادی هم برای آنها ضرر داشته‌باشد و باید در میزان دریافت آنها احتیاط کنند. باوجود این، چون شیرمادر تأثیر مستقیمی بر سلامتی کودک و رشد ونمو او دارد باید قدری احتیاط کنند، به‌ویژه در چند ماه نخست تولد که کودک با مشکلی به‌نام کولیک یا قلنج نیز رو‌به‌رو است و اذیت می‌شود. برخی موادغذایی که برروی میزان ترشح شیر یا نفخ کودک تأثیر مستقیمی دارند، از این قرارند:

• موادغذایی کافئین‌دار
• مشروبات الکلی
• موادغذایی حساسیت‌زا برای کودک مانند شیرگاو، بادام زمینی، سویا، تخم‌مرغ و ذرت
• غذا‌های دریایی جیوه‌دار
• دمنوش‌های گیاهی مانند گل‌گاو‌زبان
• شیرین‌کننده‌های مصنوعی مانند ساخارین و استویا
• غذا‌های پرادویه‌
• سبزیجات نفاخ مانند گل کلم
• سیر و پیاز به‌ویژه نوع خام آن
• برخی میوه‌ها مانند مرکبات و آلو
• گیاه جعفری

کولیک یا قلنج نوزادی

کولیک نوزادی یا قلنج وضعیتی است که در آن نوزاد به مدت سه‌ساعت در روز، سه‌روز یا بیشتر در هفته مدام گریه می‌کند و بی‌قرار است. این مشکل برای اولین‌بار در دو تا سه هفتگی نوزاد دیده می‌شود و معمولا هم تا سه یا چهارماهگی ادامه می‌یابد. علت دقیق این مشکل از نظر پزشکی هنوز چندان شناخته شده نیست ولی برخی پزشکان ضعف سیستم گوارشی نوزاد و حساسیت به غذا‌های خاص در رژیم‌غذایی مادر را علت آن می‌دانند که معمولا بدون مداخله پزشکی و خودبه‌خود هم برطرف می‌شود. برای کاهش این مشکل توصیه می‌شود:

• مادر از مصرف غذا‌های نفاخ یا حساسیت‌زا که نوزاد را اذیت می‌کند، خودداری کند. این موادغذایی از هرنوزاد به نوزاد دیگر می‌تواند متفاوت باشد.
• آروغ نوزاد فوری و پس از شیردادن گرفته شود. کودک را باید پس از شیرخوردن در حالت ایستاده نگه‌داشت تا آروغ بزند.
• در طول شیردهی به کودک استراحت داده شود.
• از تغذیه بیش‌ازحد خودداری شود.
• از لمس بیش‌ازحد و اضافی کودک خودداری شود.
• از ورود هوای زیاد به معده نوزاد در طول شیردهی خودداری شود.
• مصرف نفخ‌بر‌ها مانند نعنا، بادرنج‌بویه و چهارزیره به مادر توصیه می‌شود.

نقش متخصص تغذیه

ترکیبات شیر هر مادری متناسب با نیاز‌های بدن نوزادش است و از آنجایی که نوزاد بدون توجه به نیاز‌های بدن مادر، نیاز‌های خودش را از طریق شیر از بدن مادر تأمین می‌کند، مادران باید توجه بیشتری به کیفیت تغذیه‌شان داشته‌باشند. ازاین‌رو توصیه می‌شود اگر شرایط خاصی مانند ضعف شدید یا بیماری دارند، حتما از یک متخصص تغذیه مشاوره بگیرند. این متخصص کمک می‌کند:

• نیاز‌های فردی بدن مادر دقیق تنظیم شود.
• تغذیه مادر براساس نیاز‌های جسمی نوزاد برنامه‌ریزی شود.
• مانع از تحلیل عضلانی، کمبود ویتامین‌ها و افت انرژی در بدن مادر شود.
• تغذیه مادر اصلاح و موادغذایی سالم جایگزین موادغذایی ناسالم شود.
• اشتهای مادر مدیریت و از چاقی و اضافه‌وزن یا سوءتغذیه مادر پیشگیری شود.