مصرف زیاد و بدون نسخه هیچ‌ مکملی بدون عارضه نیست | بیش‌مصرفی در ریزمغذی‌ها

به گزارش شهرآرانیوز؛ از نظر برخی اگر چیزی مثبت باشد در استفاده کردن از آن هیچ منعی وجود نخواهد داشت. برای نمونه عبادت کردن؛ درحالی‌که همه می‌دانیم در دین مبین اسلام بیست‌وچهارساعت شبانه‌روز به سه بخش اصلی یعنی کار، عبادت و استراحت تقسیم شده‌است، برای اینکه یک‌عده از این طرف یا آن طرف بام نیفتند. 

درباره خوراکی‌ها هم این شرایط به همین رویه است. برخی استدلال می‌کنند، چون ویتامین‌ها مفیدند پس نیازی به اندازه نگهداشتن در مصرف آنها نیست و شما می‌توانید به هرمیزانی که دوست دارید استفاده کنید و درنهایت اگر بدن تمایلی یا جایی برای مصرفشان نداشت، بقیه را دفع خواهد کرد. درحالی‌که مصرف زیادی هر مکملی حتی ویتامین‌های محلول در آب هم می‌تواند برای بدن عارضه ایجاد کند و باید برای مصرفشان پیمانه داشت.

یک باور اشتباه

این باور شایع به‌ویژه در بین زنان که بدن همه ما کمبود دارد، پس می‌توانیم از مکمل استفاده کنیم، یک اشتباه است. برای نمونه افراد مبتلابه هموکروماتوز تا سال‌ها و زمانی که آسیب جدی به کبدشان وارد شود، بیماری‌شان مشخص نمی‌شود. هموکروماتوز یک اختلال ارثی شایع است و سبب می‌شود بدن بیش از حد آهن ذخیره کند. این بیماری بدون آزمایش خون تشخیص داده نمی‌شود.

نخستین نشانه مصرف بیش از حد مکمل

• سردرد‌های مداوم و تغییر رنگ ادرار

عوارض مصرف بیش از حد

اجزای حیاتی بدن آدمی شبیه یک ماشین پیچیده عمل می‌کنند و اگر قرار باشد شما خارج از برنامه مشخص تعیین شده با آنها رفتار کنید، به‌طور حتم عملکرد آنها دچار نقص خواهد شد. اگر باورتان نمی‌شود به این عوارض جدی که مصرف زیاد و خودسرانه برخی مکمل‌ها ایجاد می‌کند، دقت کنید.

ویتامین A

عوارض: آسیب به کبد و ایجاد عوارضی مانند حالت تهوع، اسهال، استفراغ، کاهش اشتها، خستگی، سردرد، تاری دید، درد استخوان، ریزش مو

ویتامین‌های گروه B

عوارض: ایجاد حساسیت‌هایی مانند خارش یا مشکلات تنفسی، تهوع و استفراغ، اسهال و اختلال در خواب

ویتامین C

عوارض: آسیب کلیوی، استفراغ، سردرد، بی‌خوابی، ترش کردن و اسهال

ویتامین D

عوارض: مشکلات گوارشی مانند استفراغ و معده درد، خستگی، سرگیجه، تشنگی، تکرر ادرار، تحلیل استخوان و نارسایی کلیوی

استروئیدی‌ها

عوارض: مشکلات کبدی، افزایش کلسترول بد و کاھش کلسترول خوب، رفتارھای پرخاشگرانه، انواع تومورھا، آکنه و اعتیاد. بزرگ شدن سینه‌ھا، طاسی و تحلیل بیضه‌ھا اختصاصی در مردان و بم شدن صدا، بزرگ شدن اندام تناسلی و افزایش موی بدن اختصاصی در زنان

شرط مصرف مکمل‌ها

به همه فراورده‌های دارویی در شکل‌های مختلف آن مانند قرص، کپسول، پودر یا مایع که دارای مواد مغذی یا ریزمغذی‌ها باشند، مکمل گفته می‌شود و در دسته دارو‌ها قرار دارند. شرط مصرف آنها هم برای همه فقط دادن آزمایش خون و مشخص شدن کمبودشان در بدن است. گذشته از آن گاهی بدن قدرت جذب مکملی را ندارد و مصرف آن فقط هدررفت پول است.

ویتامین E

عوارض: افزایش خطر سرطان پروستات

ویتامین K

عوارض: آسیب کبدی

امگا ۳

عوارض: بی‌خوابی، سکته مغزی، فشارخون پایین، قندخون بالا، اسهال، رفلاکس معده و خون ریزی لثه و بینی

کلسیم

عوارض: سنگ کلیه، سرطان پروستات، سکته قلبی و فشارخون بالا

آهن

عوارض: اختلال در بارداری، آسیب کبدی، درد شکم، استفراغ، تند شدن نفس و کما

منیزیم

عوارض: مشکلات گوارشی مانند اسهال

سلنیوم

عوارض: ریزش مو، شکنندگی ناخن‌ها، خستگی، بوی سیر در نفس و مسمومیت

نیروزا‌ها

افزایش ضربان قلب، فشارخون، مهار اشتها، افزایش هوشیاری و حالت تهاجمی، وابستگی دارویی یا اعتیاد، اختلالات قلبی عروقی، توهم، تشنج و مرگ

زینک

عوارض: کاهش سطح ایمنی بدن، افزایش خطر خون‌ریزی، کاهش چربی‌های مفید خون و افزایش حساسیت به ویژه در بیماران تنفسی

مس

عوارض: تهوع، استفراغ و آسیب به کبد

بیشترین مصرف‌کنندگان

زنان بیشترین مصرف کنندگان مکمل‌های زیبایی و مردان بیشترین مصرف کنندگان مکمل‌های ورزشی هستند.

۴۰ درصد

چهل درصد افراد به طور متوسط هر روز یک نوع مکمل استفاده می‌کنند.

۲۵ تا ۳۰ هزار میلیارد

گردش مالی مکمل‌ها در سال گذشته در ایران بین ۲۵ تا ۳۰هزار میلیارد تومان بوده‌است.

شایع‌ترین مکمل‌های مصرفی در ایران

• کپسول ھای مولتی ویتامین مینرال
• ویتامین E
• قرص آھن
• ویتامین C جوشان
• قرص کلسیم
• کپسول روغن ماھی (امگا٣)
• مکمل‌های ورزشی

بهترین راه دفع سموم مکمل‌ها

• نوشیدن آب فراوان
• مصرف سبزیجات برگ دار

اعتیاد به مصرف مکمل

مصرف بیش ازحد برخی مکمل‌ها می‌تواند برای بدن اعتیادآور هم باشد، مانند:

• محرک‌های پیش از تمرین
• پروهورمون‌ها
• چربی سوز‌های قوی