فهیمه فرخی

هفت روز از روز وداع با رهبر شهید گذشته است؛ اما در حلقه بانوانی که گرد قرآن نشسته‌اند، زمان هنوز از آن لحظه عبور نکرده است. آیه‌ها آرام بر لب‌هایشان جاری می‌شوند، ذکرها در سکوت جان می‌گیرند و دست‌های رو به آسمان، دلتنگی را در قامت دعا روایت می‌کنند .

مشهد، در روزی که خیابان‌ها رنگ اندوه و غم به خود گرفتند، جمعیتی سوگوار در مراسم تشییع رهبر شهید گرد هم آمدند. در میان پرچم‌ها و نگاه‌های اشک‌آلود، جایی که سوگ، با حس مسئولیت و یادآوری آرمان‌ها درآمیخته، چهره‌ها سخن می‌گویند و سکوت میان جمعیت، از فقدانی بزرگ خبر می‌دهد؛ فقدانی که قلب تاریخ را آزرد.

در روز تشییع پیکر رهبر در قم ، بسیاری از خانه‌های شهر ، بی‌هیچ دعوتی، مأمن رهگذران و زائرانی شدند که از راه‌های دور آمده بودند. اتاق‌ها، حیاط‌ها، لیوان‌های آب، چای داغ و سایه‌ای برای چند دقیقه استراحت؛ سهم مردمی بود که مهمان‌نوازی را نه در حرف، که در عمل معنا کردند. در این مجموعه، روایتِ مردمی ثبت شد که در روزی خاص از تاریخ کشور ، درهای خانه‌شان را به روی غریبه‌ها گشودند و از آنان با آغوش باز میزبانی کردند.

مراسم با شکوه تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی با حضور حماسی و پرشور مردم قدر شناس و انقلابی از مسیر‌های اعلام شده در تهران آغاز شد.

به علت ازدحام جمعیت،بسیاری از مردم نماز را در خیابان های اطراف مصلی تهران اقامه کردند.

روضه‌های خانگی یکی از مهم‌ترین جلوه‌های عزاداری محرم است. این مراسم بیشتر در ساعات اولیه صبح و در خانه‌های مختلف برگزار می‌شود، خانه‌‌هایی که سالیان دراز است میزبان عزاداران حسینی است. محرم برای مردم مشهد تنها یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه بخشی از زندگی و هویت نسل‌های گذشته آن است. مردمی که پای این منبرها درس آزادگی، ایثار و وفاداری آموخته‌اند و برای مظلومیت شهدای کربلا اشک می‌ریزند. خانه‌های قدیمی اطراف حرم مطهر رضوی سال‌های سال است که در ایام محرم و صفر میزبان عزادارانی هستند که با برپایی روضه‌های خانگی، سنت‌های دیرینه سوگواری را زنده نگه داشته‌اند. سنتی که به‌ویژه در روضه‌های صبحگاهی جلوه‌ای ویژه پیدا ‌کرده و علاوه بر عزاداری، پیوندهای اجتماعی را در زنده نگاه داشته است.

حجله آراسته است، شمع‌ها روشن‌اند و گل‌ها فضا را پر کرده‌اند؛ اما اینجا خبری از جشن نیست. آیین دامادی حضرت قاسم (ع)، از آیین‌های کهن عزاداری است که در روز‌های سوگ و ماتم دهه نخست محرم برگزار می‌شود؛ روایتی نمادین از جوان‌ترین شهید کربلا که نامش با شهادت و وفاداری گره خورده است. می‌گویند در کربلا، شادی و اندوه چنان درهم تنیده شدند که حتی یاد یک عروسی نیز رنگ ماتم می‌گیرد. این تصاویر، روایت همان پیوندند؛ روایت حجله‌ای که به جای آغاز زندگی، نشانی از وفاداری و ایثار شد. این آیین هر سال در حسینیه تاریخی کرمانی‌های مشهد برگزار می‌شود.

مردم ولایتمدار مشهد در آستانه ماه محرم در یکصدوهفتمین شب حضور در سنگر خیابان سنگر را رها نکردند و درحالی که پرچم سه رنگ ایران را در دست داشتند برای پیروزی ایران اسلامی دعا کردند.

میان دست‌هایی که توی صف نان پول خرد و کارت بانکی همراهشان دارند، دست‌هایی سمت نانوا دراز می‌شود که هیچ ندارد جز نامی در حساب دفتری. اسم‌ها روی یک دفتر ساده نوشته می‌شود؛ کنار عددهایی که هر روز بیشتر و نان‌هایی که هر روز کم و زیاد می‌شوند. بعضی‌هایشان با کارتهای نان خیریه می‌آیند؛ کاغذهای کوچکی که سهم نان یک روز را تضمین می‌کند. بعضی دیگر اما چیزی در دست ندارند. آرام جلو می‌آیند، نان را می‌گیرند و گاهی فقط یک جمله کوتاه می‌ماند: «فعلاً بنویسید.» نانوا زیاد سوال نمی‌پرسد. دفتر باز می‌شود، یک خط اضافه می‌شود و نان از روی پیشخوان رد می‌شود. بدهی‌ها آرام روی هم جمع می‌شوند؛ بی‌صدا، مثل روزهایی که برای خیلی‌ها سبک نمی‌گذرد. اما در حاشیه شهر، نان فقط با کمک نمی‌رسد؛ با نسیه هم می‌رسد، با تعویق‌هایی که هر روز تکرار می‌شوند و تبدیل به عادت شده‌اند.

صدودومین شب حضور مردم مشهد در حالی آغاز شده که حضور مردم هرشب باشکوه‌تر از شبهای گذشته به خیابان آمدند تا دشمن بداند آنها در راه حفظ ایران اسلامی تا پای جانشان ایستاده‌اند.

فاطمه موذنی، بانوی ۷۰ ساله مشهدی برای زنده نگهداشتن یاد شهدای جنگ رمضان بعد از شهادت رهبر انقلاب، ابتکاری خوشمزه به خرج داد و همراه دو دخترش خدیجه و زهرا، دختر خواهرش فاطمه و خانم همسایه شروع به پخت نان و کلوچه و توزیع آن در اجتماعات شبانه مردم کردند. وارد خانه مادربزرگ مهربان که شدیم همه جمع بودند. سفره بزرگ و پارچه‌ای جلویشان پهن بود و هر کدام مشغول کاری بودند. یکی آرد‌ها را خمیر می‌کرد، یکی خمیر‌ها را قالب می‌زد، یکی کلوچه‌ها را توی سینی می‌چید و به انتظار خالی شدن فر برای گذاشتن سینی جدید بود. مادربزرگ هم ناظر همه این بخش‌ها و پای اصلی پخت نان در تنور وسط حیاط بود. نان‌های از تنور درآمده هم با کمک نوه‌های مادربزرگ بسته‌بندی می‌شد تا برسند به دست مردمی که هر شب در اجتماعات شرکت می‌کنند و دست آخر، زهرا خانم دختر کوچک‌تر صاحبِ خانه، نان‌ها را به دست مردم در سنگر خیابان می‌رساند تا این نان‌های خوشبخت در کام مردمی بنشیند که بیش از ۱۰۰ شب است سنگر خیابان را حفظ کرده‌اند.

نماز عید قربان اهل سنت، همزمان با سراسر کشور امروز، ۶ خردادماه در منطقه شهرک شهید رجایی مشهد برگزار شد.

این روز‌ها بیشتر از غذا، درس و مشق روی میز‌های رستوران آقای بیابانی جریان دارد. در خیابان رسالت، میان یکی از همان محله‌هایی که خیلی‌ها فقط فقرش را می‌بینند، رستوران حسین آقا این روز‌ها شکل دیگری گرفته است. جایی که روزی بوی جوجه و کباب از آشپزخانه‌اش بیرون می‌زد، حالا پر شده از صدای دیکته، جدول ضرب و ورق خوردن کتاب‌ها. سفره‌ای که برای غذا پهن می‌شد، حالا دفتر مشق و کتاب ریاضی و نقاشی روی خودش جا داده است. بچه‌ها پشت ویترین مغازه، کنار آشپزخانه و میان صندلی‌های رستوران نشسته‌اند و معلم پای وایت‌برد درس می‌دهد. اینجا، وسط همه سختی‌ها، آدم‌ها هنوز دست هم را می‌گیرند. هنوز کسی خانه‌اش، رستورانش و دلش را برای بچه‌های محل باز می‌کند تا شاید آینده، کمی روشن‌تر از امروز باشد.

در روزگاری که تجملات، مسیر سپید زندگی را دشوار کرده است، شش زوج ناشنوا در قلب شهر و در میان حلقه محبت مردم، ساده‌ترین و در عین حال باشکوه‌ترین جشن آغاز زندگی‌شان را برپا کردند.

همزمان با شب زیارتی امام علی بن موسی‌الرضا (ع) مجموعه فرهنگی و ایستگاه استقبال از زائر شهید رجبعلی محمدزاده در یکی از مبادی اصلی ورودی زائران حرم مطهر رضوی به مشهد افتتاح شد.

عقد بالا سر حضرت یکی از همان شیرین‌ترین خاطرات زندگی ما مشهدی هاست، سنتی که دیگر خلاصه در مشهدی‌ها هم نمی‌شود و از سرتاسر کشور، زوج‌های جوان، مشهد و حرم امام رئوف (ع) را برای شروع زندگی شان انتخاب می‌کنند. رواق دارالحجه در طبقه زیرین بست شیخ طوسی حرم مطهر رضوی میعادگاه زوج‌های جوان است برای بستن پیمان زندگی جدید دونفره شان.

گردهمایی زنان قهرمان مشهد با عنوان «رستاخیز زنان» همزمان با سالگرد شهادت آیت‌الله رئیسی، شهید جمهور، در تالار شهر مشهد برگزار شد،

مردم همیشه در صحنه مشهد مقدس در پنجاه‌وهفتمین شب حضور خود در خیابان درحالی که پرچم مقدس ایران را به دست داشتند، شعار مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل سردادند.

خانواده شهدای مدرسه «شجره طیبه» میناب در حاشیه سفر زیارتی خود به مشهد مقدس از مجتمع فرهنگی و تفریحی باغ خاتون مشهد بازدید کردند.

در سیزدهمین روز فروردین و همزمان با روز طبیعت مردم مشهد در پارک‌ها و مناطق تفریحی این شهر حضور یافتند.