حاشیه را به متن تبدیل کنیم

بی‌شک در شهرهایی که بافت حاشیه‌ای در کنار بافت اصلی تشکیل شده است، کلام اصلی متولیان شهری همین جمله «حاشیه را به متن تبدیل کنیم» است. بافت حاشیه‌ای به‌مرور با اسکان غیراصولی برخی افرادی که غالبا از شهرهای کوچک و روستاها به‌سوی کلان‌شهرها به امید یافتن رفاه بیشتر اجتماعی و فرهنگی مهاجرت می‌کنند، تشکیل شده است. به هر روی این پدیده در کلان‌شهری مانند مشهد رشد زیادی دارد و به گفته رئیس شورای اسلامی شهر در سال1397 جمعیتی حدود یک‌میلیون نفر در این مناطق سکونت دارند که این یعنی حدود 30درصد جمعیت مشهد در حواشی شهر سکونت پیدا کرده‌اند و از امکانات شهری حداقلی برخوردار نیستند.
قطعا با توجه به نوع ساخت و بافت این مناطق و امکان کمتر مدیریت شهری برای ارائه حداقل خدمات اجتماعی، فرهنگی و امنیتی، آسیب‌های فراوانی در این نوع مناطق رؤیت خواهد شد و با توجه به حضور این جمعیت در بافت اصلی شهر برای گذران زندگی و برخورد با لایه‌های دیگر اجتماع، امکان بروز آسیب‌های جدی اجتماعی و امنیتی وجود دارد.
حال باتوجه به غیرممکن‌بودن از بین بردن لحظه‌ای این پدیده، قطعا یکی از دغدغه‌های اصلی مدیریت شهری باید مدیریت و اجازه‌ندادن رشد بیشتر آن باشد.
به دلیل موارد ذکر شده و با توجه به جای‌گیری این افراد در دهک‌های پایین جامعه، قطعا اصلی‌ترین دغدغه آنان موضوع معیشت است. شاید ارتقای معیشت به‌طور مستقیم مربوط به وظایف مدیریت شهری نباشد اما قطعا فراهم‌کردن شرایط آن در اختیار قدرت مدیریت شهری است. امکان اسکان مناسب، امکانات رفاهی و امنیتی شهری، ارتقای سطح جایگاه اجتماعی با تقسیم عادلانه منابع در مناطق مرکزی و پیرامونی، فراهم‌کردن امکان حضور سرمایه‌گذاران و خیران برای ارائه خدمات مناسب و ارزان‌قیمت و... از اقداماتی هستند که امکان تمرکز آن‌ها را بر کسب‌وکار و درآمدزایی برای معیشت بهتر فراهم می‌کند.
از نظر این‌جانب ساختن مسکن در نواحی اطراف شهر در حجم انبوه موجب می‌شود توجه ما از مرکز به پیرامون جلب شود اما راه‌حل اصلی ساختن مسکن ارزان‌قیمت و با تعداد بالا نیست بلکه انتقال امکانات ابتدا حداقلی و سپس مناسب شهری متناسب با بافت جمعیتی و سنی این مناطق بهترین راه‌حل است. همین‌طور حضور نیروهای تسهیلگر در ابتدا برای قواره‌مندکردن بافت و معماری این مناطق با اختصاص یارانه مناسب و سپس دریافت عوارض متناسب با امکانات ارائه‌شده می‌تواند راه‌حل دیگری باشد.
ایجاد فرصت‌های مهارت‌آموزی رایگان و سپس برنامه‌ریزی مناسب فرهنگی برای اوقات فراغت، ایجاد حس تعلق خاطر با حذف‌کردن نام حاشیه و تبدیل آن به مناطق کم‌برخوردار و ایجاد حس امنیت با فراهم‌کردن امکانات امنیتی و بهداشتی برای افراد این مناطق از دیگر راه‌حل‌های موجود برای این معضل است.
در انتها قطعا مدیران شهری مشهد با دقت و ظرافت زیادی در حال رصد و امکان‌سنجی برای رفع این معضل هستند و می‌توان به این نکته اشاره کرد که این معضل مانند زخمی بر پیکره شهر ما ایجاد شده و اگر درمان مناسبی برای آن پیدا نکنیم شاید آیندگان بیشتر ضرر را در این راه متحمل شوند؛ پس تا دیر نشده «حاشیه را به متن تبدیل کنیم.»